
Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org
Landhuis Ascencion: Un di e Plantashinan Mas Bieu di Kòrsou
Landhuis Ascencion ta lanta haltu riba e serunan bèrdè rònt di dje, ku su persiananan kòrá ku blanku ku ta yama atenshon, un punto di orientashon ku bo ta mira for di kaminda hopi promé ku bo yega na e porta. E propiedat ta haña su nòmber di un pueblo indígena chikí ku un tempu tabata para akinan: Pueblo de la Madre de Dios Ascencion, ku su fuente natural di awa dushi a hasi e lugá ei balioso hopi promé ku e yegada di e europeonan. Jurriaan Janszoon Exteen a funda e plantashi na 1672; e landhuis a sigui poko despues. Su elemento arkitektóniko mas karakterístiko ta un pareha di toren di skina imponente na tur dos banda di e teraso, un di e poko ehèmpelnan na Kòrsou, ku originalmente tabata duna espasio ekstra pa warda kos abou i tabata alohá e palombanan di e plantashi ariba, un fuente di kuminda ku tur doño di plantashi ku respet pa su mes tabata tene den e époka ei. E suministro konstante di awa a hasi posibel pa kultivá maishi chikí, indigo, katuna i mas despues aloe, huntu ku tou di kabritu, karné, baka i kabai. E suerte di Ascencion a subi atrobe na 1884 ora a deskubrí fosfato riba Seru Mainshi, ku tabata parti di e propiedat. E mesun aña ei a funda e Curaçaosche Phosphaat Maatschappij Ascencion pa eksplotá e hayasgo, parti di un boom di fosfato riba henter e isla ku a sigui despues di e deskubrimentu di 1874 riba Tafelberg serka di Santa Barbara. E aparensia aktual ta debe hopi na arkitekto Serge Alexeenko, ku a restourá e kas na 1963-1964: e motivo di oloshi di santu riba e persiananan ta su adishon, no ta original históriko, pero awe hende ta aseptá esaki ampliamente komo parti di e aparensia di e landhuis. E kas ta para riba un teraso elevá na banda nòrt di e kaminda pa Westpunt, djis promé ku bo yega Barber. Su plano ta esun klásiko di Kòrsou: un kurpa prinsipal rektangular ku un zolder, rondoná na tur kuater banda pa galeria (verandanan tapá) bou di dak mas abou ku ta baha, ku kuater bentana di dak, bentana chikí poné den e dak mes, na kada banda di e dak prinsipal. E murayanan di banda ta subi den gevelnan na forma di tregter, kada un kabá ku un frontón triangular chikí, un korona dekorativo abou, i un koral, un mangasina (depósito) i un sisterna a sobrebibí entre e edifisionan segundario.
Konseho: E torenan i nan funshon komo kas di palomba ta mas fásil pa apresiá for di banda di e teraso; kana rònt promé bo bai, e arkitektura ta mas kla for di einan.






































































