Landhuisnan: E Kasnan di Plantashi di Kòrsou
Bèk na guia di biaha

Landhuisnan: E Kasnan di Plantashi di Kòrsou

E kasnan di kunuku ku muraya hel ku ta konta e historia di hopi kapa di Kòrsou: for di plantashi kolonial i sklabitut te museo, destilería i ruinanan ku un ambiente speshal.

Kòrsou ta konta ku rònt di 75 landhuis: kasnan di plantashi di tempu kolonial ku antes tabata dominá e kunukunan di e isla. Algun ta restourá ku kuido i habrí komo museo, galeria di arte òf restorant. Otronan ta keda den ruina romántiko, gulí pa kaktus i solo. Bishitá algun di nan ta e manera mas rápido pa sinti e historia di e isla pafó di e murayanan di stat.

Landhuis Brievengat: E Kurason Kultural di Kòrsou
Landhuis Chobolobo: Kas di Blue Curaçao
Landhuisnan: E Kasnan di Plantashi di Kòrsou
Landhuis Savonet: Kuater Siglo di Kòrsou den Un Propiedat
Landhuis Jan Kok: Flamingo, Salu i Solo Baha
Landhuis Bloemhof: Kas di Kunuku Bira Hardin Kultural
Landhuis Ascencion: Un di e Plantashinan Mas Bieu di Kòrsou

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Ascencion: Un di e Plantashinan Mas Bieu di Kòrsou

Landhuis Ascencion ta lanta haltu riba e serunan bèrdè rònt di dje, ku su persiananan kòrá ku blanku ku ta yama atenshon, un punto di orientashon ku bo ta mira for di kaminda hopi promé ku bo yega na e porta. E propiedat ta haña su nòmber di un pueblo indígena chikí ku un tempu tabata para akinan: Pueblo de la Madre de Dios Ascencion, ku su fuente natural di awa dushi a hasi e lugá ei balioso hopi promé ku e yegada di e europeonan. Jurriaan Janszoon Exteen a funda e plantashi na 1672; e landhuis a sigui poko despues. Su elemento arkitektóniko mas karakterístiko ta un pareha di toren di skina imponente na tur dos banda di e teraso, un di e poko ehèmpelnan na Kòrsou, ku originalmente tabata duna espasio ekstra pa warda kos abou i tabata alohá e palombanan di e plantashi ariba, un fuente di kuminda ku tur doño di plantashi ku respet pa su mes tabata tene den e époka ei. E suministro konstante di awa a hasi posibel pa kultivá maishi chikí, indigo, katuna i mas despues aloe, huntu ku tou di kabritu, karné, baka i kabai. E suerte di Ascencion a subi atrobe na 1884 ora a deskubrí fosfato riba Seru Mainshi, ku tabata parti di e propiedat. E mesun aña ei a funda e Curaçaosche Phosphaat Maatschappij Ascencion pa eksplotá e hayasgo, parti di un boom di fosfato riba henter e isla ku a sigui despues di e deskubrimentu di 1874 riba Tafelberg serka di Santa Barbara. E aparensia aktual ta debe hopi na arkitekto Serge Alexeenko, ku a restourá e kas na 1963-1964: e motivo di oloshi di santu riba e persiananan ta su adishon, no ta original históriko, pero awe hende ta aseptá esaki ampliamente komo parti di e aparensia di e landhuis. E kas ta para riba un teraso elevá na banda nòrt di e kaminda pa Westpunt, djis promé ku bo yega Barber. Su plano ta esun klásiko di Kòrsou: un kurpa prinsipal rektangular ku un zolder, rondoná na tur kuater banda pa galeria (verandanan tapá) bou di dak mas abou ku ta baha, ku kuater bentana di dak, bentana chikí poné den e dak mes, na kada banda di e dak prinsipal. E murayanan di banda ta subi den gevelnan na forma di tregter, kada un kabá ku un frontón triangular chikí, un korona dekorativo abou, i un koral, un mangasina (depósito) i un sisterna a sobrebibí entre e edifisionan segundario.

Konseho: E torenan i nan funshon komo kas di palomba ta mas fásil pa apresiá for di banda di e teraso; kana rònt promé bo bai, e arkitektura ta mas kla for di einan.

Landhuis Barber: Seminario, Despues Skol, i e Palu Mas Bieu di Kòrsou

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Barber: Seminario, Despues Skol, i e Palu Mas Bieu di Kòrsou

Plantashi Barber a wòrdu fundá na 1711 pa Barbara Boom-Exteen, yu muhé di e doño di Ascencion. Ku 283 hektar, e tabata produsí prinsipalmente lana i mas despues a purba kultivá sisal. E landhuis tin un piso ariba ku a wòrdu agregá mas despues riba e kurpa original: un segundo piso trahá na 1833 ora pastor Niewindt a kumpra e propiedat pa kambi'é den un seminario i skol. E studiantenan pa saserdote tabata biba riba e piso ariba nobo. Despues ku e plantashi a wòrdu bendé na gobièrnu na 1913, e landhuis a keda propiedat di e iglesia Katóliko Romano. Patras di dje tin e parke natural Hòfi Pastor, un hòfi bieu ku ainda tin loke segun bos ta e palu mas bieu di Kòrsou; ta bale la pena kana bai einan djis pa su peso botániko. E landhuis di kuminsamentu di siglo 19 tin un kurpa prinsipal di dos piso ku dak di dos banda (sin bentana di dak), i galerianan na largu di tur dos banda largu (esun nòrt mas smal ku esun zùit). E mapanan di Webata di e époka ei ta mustra algu straño: Landhuis Barber tabata para pafó di e límitenan formal di su mes plantashi, loke ta indiká kon e paisahe kolonial tabata organisá mas segun kuenka di awa i kaminda ku segun liñanan di parsela nèt. E tereno ku Barbara a tuma over na 1711 tabata wèi di Leliënberg, un plantashi di e Kompania di Indias Oksidental, i tabata konosí tambe komo Cabrietenberg. E registro ta agregá ku e iglesia a tene e kas komo su kas di pastor, e residensia di e saserdote. Na e fachada zùit un porta dòbel sentral ta para entre tres bentana haltu na kada banda, kuater bentana kuadrá di guiyotina (glas ku ta subi i baha) ta duna lus na e piso ariba, i paden, aberturanan na forma di arko ta uni e kurpa prinsipal ku e galerianan.

Konseho: Bishitá e parke Hòfi Pastor patras di e landhuis: e palu ku segun bos ta e mas bieu di Kòrsou ta bale e kaminata. Entrada normalmente ta grátis; mihó mainta, promé ku e kalor.

Landhuis Bever: Yamá na Nòmber di Su Siruhano Militar

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Bever: Yamá na Nòmber di Su Siruhano Militar

Originalmente e propiedat tabata yama Buena Vista, 'bista bunita' na Spañó, i ku rason. For di e seru kaminda Bever ta situá, e kunuku ta habri den tur direkshon. Riba e tereno tin dos graf di e famia Van Oxfort: Jan Pietersz van Oxfort, su esposa Johanna Mattias, i nan yu hòmber Thomas, tur dos hòmber 'cornet over de ruyterye' (kornèt di kabaleria) den siglo 17. Un oragan na 1681 a daña e kas original asina mal ku e direktor di e Kompania di Indias Oksidental a pidi Jan Pietersz pa trah'é di nobo: e kas bieu tabata muchu serka di e kuartel di e sòldánan. Tradishon lokal ta bisa ku e landhuis aktual ta e rekonstrukshon ei di Pietersz, adaptá i ampliá rònt di 1800 pa Jacob Jessurun Sasportas. E nòmber Bever ta bini di Daniel Beevers, siruhano prinsipal di e milisia lokal (Schutterij) for di 1828 te 1840, ku tabata doño di e propiedat durante e añanan ei. Na 1867 e kas a wòrdu 'reparashoná i poné den mihó òrdu'. E tabatin un hòfi chikí ku palu di fruta i un pos ku bon awa di bebe. Pa mitar di siglo 20, Bever tabata e kas di kunuku di Benny Maduro; pa e tempu ei e posnan tabata duna solamente awa brak. E kas tin un vestíbulo ku un trapi di entrada semisirkular i hardinchinan di flor simétriko na tur dos banda, rondoná ku ijsselsteentjes, e stenchinan Hulandes chikí i hel ku a yega komo lastre di barku. Un restourashon parsial na 2016 a duna e kas bida atrobe. E registro di monumento ta yama e dos grafnan di siglo 17 e mas bieunan di Kòrsou i ta señalá ku e kas ta para serka di e lugá di e promé fortifikashon Hulandes riba e isla. E registro ta mas kouteloso tokante e edat di e kas: basá riba e aktanan ku a keda wardá, e ta data e edifisio aktual kompletamente for di siglo 19, ku e parti dilanti i e adishonnan na banda ost i nòrt trahá den e di dos mitar di e siglo ei. Posnan silíndriko dilanti i na e skinanan patras, un sisterna i un kas di palu pa e sirbidónan ta kompletá e tereno.

Konseho: E grafnan di e famia Van Oxfort ainda ta riba e propiedat. Landhuis privá, bo por mir'é solamente for di e kaminda di aserkamentu, pero ta bale la pena para pa e bista ku a duna Bever su nòmber original.

Landhuis Blauw: Hardin di Rosa, Indigo, Awor riba un Kancha di Golf

Plantashi Blauw, konosí tambe komo Blije Rust, Grote Blauw òf Blauw-Blauw, a wòrdu fundá rònt di 1700 pa Anno Blaauw. E propiedat di 226 hektar tabata famoso lokalmente pa dos kos: kultivo di rosa (algu straño pa e klima seku di Kòrsou) i produkshon di tinta indigo, ku segun informe ainda por a haña restonan di dje den e edifisionan segundario te poko tempu pasá. E nòmber 'Blauw' kasi sigur ta bini di e indigo, e tinta blou skur pa tela ku tabata un produkto di kalidat di eksportashon di e plantashi. E landhuis aktual ta data di rònt di 1800. Na forma di T, ku no ménos ku shete bentana di dak den e dak di dos banda, un kantidat straño di generoso. Terasnan tapá ta kore na tur banda, i un galeria ku dak di un banda ta rondoná e fachada zùitwest. Awe e landhuis ta situá riba e tereno di Blue Bay Golf and Beach Resort, ku akseso solamente pa huéspetnan registrá. E arko di 300 aña, for di plantashi ku tabata traha indigo te pieza sentral di un resort di golf, ta karakterístiko pa kon hopi landhuis na Kòrsou a keda konservá: dor di wòrdu absorbí den un desaroyo moderno ku ta orguyoso di e ankra históriko. Si bo ta keda na Blue Bay, bo tin akseso fásil na un landhuis di 225 aña ku un historia di kímika industrial.

Konseho: Akseso pa huéspetnan registrá di Blue Bay Resort. Puntra na resepshon pa e historia di e landhuis: algun konserhe di e resort sa e storia di e tinta indigo i lo mustra bo kaminda e tankinan tabata para un tempu.

Landhuis Bloemhof: Kas di Kunuku Bira Hardin Kultural

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Bloemhof: Kas di Kunuku Bira Hardin Kultural

Pasa dor di e porta di heru forhá na Bloemhof awe i mesora bo ta komprondé dikon e propiedat aki tabata stimá komo un lugá di retiro den kunuku pa dos siglo. E tereno di shete hektar ainda ta ofresé aire fresku, trankilidat i espasio, e mesun kualidatnan ku a atraé famianan riku di Willemstad pafó di e stat sofokante den e tempu ku e biahe tabata tuma oranan en bes di minüt. E akta mas bieu wardá di Bloemhof ta data di 1735. E landhuis aktual ta di siglo diesnuebe; pa e tempu ku Emma Lopez Penha a kumpr'é na 1919, e plantashi a kambia di doño binti dos biaha kaba. Bloemhof tabata produsí awa di áwaseru i apelsina Laraha (ku nan kaska, esensial pa e likor Blue Curaçao, tabata wòrdu sekí na largu di e kaminda ku ta subi bai na e kas for di Santa Rosaweg), pero semper e tabata prinsipalmente un buitenhuis, un kas di kunuku, mas ku un operashon agríkola serio. Ñeta di Emma, May Henriquez, ku tambe tabata un eskultora, a transformá e bida kreativo di Bloemhof den siglo binti. Trahando den e kas di koche bieu di e propiedat komo su atelier (konservá awe den su estado original), el a kambia e landhuis den un lugá di reunion pa e artistanan di Kòrsou. Eksposishon, presentashon di teatro i konsierto a bira evento regular. Galería De Boog, fundá pa May huntu ku Ben Smit i Barbara Smeets, tabata funshoná riba e tereno den e dékada di 1960. Despues di fayesimentu di May na 1999, su famia a skohe pa konservá e spirito kreativo ei: e landhuis a wòrdu restourá i reabrí komo Fundashon Bloemhof, un sentro kultural ku ta organisá eksposishon di artistanan lokal i internashonal, workshop i evento públiko. E mangasinanan bieu a bira depósito, arshivo, un biblioteka i salanan di reunion. Riba e fundeshi di un kas di famia demolí, e artista Herman van Bergen a kuminsá na 2014 traha su Kathedraal van Doornen ekstraordinario, e 'Katedral di Sumpiña', trahá kompletamente di sumpiña di e palu di wabi (Acacia tortuosa). Eskultura di otro artista ta plama riba e tereno. Rutanan di kaminata ta bira dor di e plantashi, pasando un kas di baño skondí di piedra ku dos baki di baño pa drumi den dje, yená pa un akuedukto for di un pos bisiña, un rekordatorio chikí di kon diferente luho di siglo diesnuebe tabata parse. Den siglo 18 e propiedat tabata konosí pa un tempu komo Nooitgedacht, i fuera di sirbi komo kas di kunuku e tabata kultivá berdura i fruta, parti pa e kas i parti pa bende den stat. E kas prinsipal ta disposá simétrikamente: un kurpa di dos piso entre galerianan habrí di un piso, ku dos ala di banda poné atravesá na e banda ost. Su gevelnan (e parti ariba di e murayanan di banda) i e puntanan di e tres bentana di dak (bentana poné den e dak) na kada banda di e dak tin e kontorno di un arko puntiagudo aplastá, i kada punta di bentana di dak ta karga un roseta di flor i ramanan enrolá.

Konseho: Bini meimei di siman pa e trankilidat. Entrada normalmente ta grátis òf basá riba donashon, pero trese plaka kèsh: e tienda di regalo tin obranan chikí bunita di artistanan lokal ku ta sufenir hopi mihó ku magnet di aeropuerto.

Landhuis Bloempot: Muchu Chikí pa Ta un Plantashi

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Bloempot: Muchu Chikí pa Ta un Plantashi

Tras di Landhuis Bloempot tin un di e diskushonnan mas simpátiko di Kòrsou tokante terminologia. E propiedat a haña su nòmber di un di su promé doñonan, Aron Henriquez Moron, ku a yega Kòrsou na 1730 na edat di binti aña, a kasa ku Esther Penso, i a bai traha pa su kuñado riku Mosseh Penso. El a ekspandé su negoshi den doño di barku, transporte di karga i seguro marítimo, i a kumpra Bloempot na 1754, sin duda komo kas di kunuku, no komo plantashi. El a tene e pa trinta aña. Ku Bloempot tabata muchu chikí pa konta komo plantashi, su doño di e tempu ei, Moses Cohen Henriquez, a argumentá ku konvikshon un siglo despues. Den un karta na De Curaçaosche Courant pa defendé e taksashon di su propiedat, el a sostené ku nunka bo no por kompará Bloempot ku, por ehèmpel, Klein Sint Joris. Sint Joris, el a skirbi, tabatin lugá pa kunuku di maishi chikí, bonchi i pinda; Bloempot apénas tabatin espasio pa 'un kuart pinta di maishi'. E palunan di kokos i e palunan di sitrus tur a muri despues ku el a kumpra e lugá na 1833. Entrada anual total di fruta: 450 florin. 'E lugá chikí aki di zomer,' el a konkluí, 'di ningun manera no ta merese e nòmber plantashi.' E landhuis aktual ta habitá pa doño privá. Dos blòki neoklásiko ta kompon'é; ornamentonan ku ta yama atenshon ta dekorá e skinanan mas pafó di e fachada dilanti, i un frontón triangular ariba ta karga un medaya ku ta mustra un pòt di flor ku flor, e nòmber di e propiedat, den piedra. Pòtnan di flor bashí ta dekorá e pilánan di e porta na man robes. Na man drechi, e reservorio grandi di awa di áwaseru tin un dak bunita ku gevel. Cohen Henriquez, di paso, tabata un figura klave den e division di 1864 den e komunidat hudiu ku a hiba na e fundashon di Temple Emanu-el na Willemstad. E registro ta data e edifisionan aktual for di e último kuart di siglo 19 i e promé kuart di siglo 20. E kas tin un solo piso: un kurpa prinsipal i un galeria dilanti (un veranda tapá) bou di dak di kuater banda, ku ta baha na tur kuater banda, i dos ala kòrtiku patras bou di dak simpel di dos banda. Na e fachada un porta sentral tin dos bentana na kada banda, i e ornamentonan di skina ta bolanan poné riba pilaster, kolumna plat ku ta sobresalí un tiki for di e muraya.

Konseho: Bloempot ta situá na Scharloo. E portanan dilanti ta e atrakshon fotogéniko: fiha riba e ornamentonan di pòt di flor bashí, un referensia húguetón na e nòmber di e propiedat.

Landhuis Bona Vista: Trahá ku Stenchi di Lastre di Barku Hulandes

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Bona Vista: Trahá ku Stenchi di Lastre di Barku Hulandes

Bona Vista, históricamente tambe Ons Tuintjie òf Vriendenwijck, ta situá riba un fuente di awa notablemente abundante, ku a defini henter su historia ekonómiko. Durante su siglonan di trabou e propiedat tabatin sufisiente awa pa kultivá kosecha i mantené un tou grandi di bestia; pa fin di siglo 19, eksportashon di awa dushi pa Punda (Willemstad) a bira su fuente prinsipal di entrada. Un di e propiedatnan di mas strategiko di e isla, sin hasi hopi bulla. E landhuis ta un rareza arkitektóniko pa Kòrsou: na forma di U ku un dak di dos banda pero sin bentana di dak, i kasi tur su murayanan trahá ku ijsselstenen, e stenchinan hel chikí for di IJsselstein na Hulanda ku a yega komo lastre den barku di vela. Usa nan pa konstrukshon di muraya, en bes di djis pa e kapanan di fundeshi usual, ta distinguí Bona Vista, aunke su fachadanan ta kubrí ku stuko i pintá. E fachada tin un gevel úniko ku forma di ola ku un remate na forma di arko: elegante, straño i spesífiko pa e landhuis aki. E plantashi ta menshoná riba mapanan di 1820. Propiedat di un kapitan di barku na fin di siglo 19. E registro di monumento ta lesa e kas komo kuater parti ku probablemente a wòrdu trahá un tras di otro: promé e kurpa prinsipal ku su galeria patras, posiblemente di siglo 18, despues dos ala patras, despues e parti meimei di e sekshon dilanti den e di dos mitar di siglo 19, i solamente rònt di 1930 te 1940 e partinan di skina ku ta flank'é. Un teraso semisirkular ta kurba rònt di e banda dilanti i e banda di kostado, i e tereno ta warda un edifisio separá di kushina i un kas di koche ku tambe tabata sirbi komo stal di kabai.

Konseho: Wak bon e fachada dilanti: e gevel ku forma di ola ta e detaye pa nota. Mayoria landhuis di Kòrsou ta usa stenchi di ijsselsteen solamente pa e kapanan di fundeshi; Bona Vista ta usa nan pa superfisienan kompleto di muraya, bou di e stuko.

Landhuis Bonam: Esun Ku Nos Sa Ménos Di Dje

No tur landhuis na Kòrsou tin un historia kompletamente elaborá, i Bonam ta un di nan. Riba mapanan mas bieu e nòmber ta skirbí 'Bonnam'. E propiedat tin e nòmbernan alternativo Fortuin Bon i Fortuijn. Fuera di esei, sorprendentemente poko ta establesé definitivamente. Investigashon aktual dor di e investigadónan di patrimonio kultural ku ta traha riba e proyekto Landhuizen van Curaçao ta sigui, pero e fechanan spesífiko di fundashon, e doñonan i e aktividat ekonómiko ainda mester wòrdu determiná. Esaki ta importante pasobra e ta un rekordatorio útil di kon konosementu históriko realmente ta funshoná. Pa kada Brievengat òf Savonet ku un rastro di papel bon wardá, tin landhuis manera Bonam ku ta sigui dor di e siglonan sin laga un arshivo kompleto atras. E edifisio ta eksistí; e tradishon oral ta eksistí na algun lugá; e trabou di dokumento no ta kompleto. Bonam ta situá serka di Brievengat i e propiedat di Liverpool, ku awor ta será. Su uso aktual no ta kla. Ora e investigashon tokante Bonam finalmente sali na lus, kisas dor di arkeologia, kisas dor di un akta òf karta ku ainda no a wòrdu deskubrí, e lo haña su lugá banda di e propiedatnan mihó dokumentá komo parti di e katálogo di 78 landhuis ku ta representá e pasado di plantashi di Kòrsou. Pa awor, e ta para ketu, ta warda su historia.

Konseho: Wak for di kaminda. Esaki ta un landhuis pa bishitantenan ku ke mira e miembronan ménos famoso di e katálogo, un rekordatorio ku no tur kas di plantashi na Kòrsou tin un página riba Wikipedia.

Landhuis Brakkeput Abou: Goma i Turtuga

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Brakkeput Abou: Goma i Turtuga

E Brakkeput original a haña su nòmber di e pos di awa brak riba e plantashi. Ku tempu el a wòrdu partí den tres propiedat separá, Abou, Ariba i Mei Mei, segun nan posishon abou, ariba i meimei, kada un ku su mes landhuis. Brakkeput Abou, ku e aña 1795 riba e kas, nunka no tabata realmente un plantashi di trabou. En kambio e tin un historia eksperimental straño i spesífiko: den siglo 20 doñonan suksesivo a purba kultivá mata di goma i kria turtuga di laman riba e tereno. Ningun di nan no a tuma pia komersialmente. Arkitektónikamente e kas ta un meskla di vários periodo. E ta na forma di T ku un dak haltu di dos banda, koroná ku bentana di dak di diferente hanchura. Un media galeria ta kore na largu di e banda nòrt. Un adishon segundario ta sali for di e parti atravesá di e T na e banda nòrt, i un galeria ku dak di dos banda ta rondoná e fachada pabou i parti di e fachada zùit. E ta lesa manera loke e ta: un retiro di kunuku adaptá biaha tras biaha durante dos siglo, kada generashon ta laga su marka. Awe e landhuis ta kompletamente restourá i ta funshoná komo residensia privá. Bo no por drenta, pero for di e kaminda di aserkamentu e kapanan di e diferente fasenan di konstrukshon ta fásil pa lesa. Den dokumentonan mas bieu e ta konosí tambe komo 'Rust en Vrede' i 'Rust van Bonaire', nòmbernan ku nan desaparishon den 'Brakkeput Abou' ta bisa algu tokante kon e sentido práktiko di Papiamentu tin tendensia di gana di Hulandes ku ta zona bunita. E registro di monumento ta distinguí tres fase di konstrukshon: e parti pabou, esun mas bieu, ta sigui e plano tradishonal di un kurpa prinsipal entre galerianan dilanti i patras; e parti di meimei, ku su gevelnan (e parti ariba di e murayanan di banda) ta kurba paden, tambe ta di siglo 18; i e parti ost ta bini di un di tres fase, datá pa e aña 1877 den e fachada. Di e tres propiedatnan Brakkeput na nòrt di Spaanse Water esaki ta esun mas pabou, situá na rant di un subida ku ta baha bai na e baai entre dos rooi, kanalnan seku ku ta karga awa solamente despues di áwaseru.

Konseho: Residensia privá: wak for di kaminda. E kapanan arkitektóniko ta mas interesante ku mayoria bishitante ta realisá; purba identifiká e diferente fasenan di konstrukshon ora bo pasa.

Landhuis Brakkeput Ariba: For di Retiro di Komersiante te Skol

Landhuis Brakkeput Ariba: For di Retiro di Komersiante te Skol

Brakkeput Ariba, 'ariba' na Papiamentu, ta esun mas haltu di e tres propiedatnan Brakkeput despues di e division. E plantashi original tabata un unidat so, yamá na nòmber di su pos di awa brak, promé ku el a wòrdu partí den tres den siglo 19. Ariba probablemente tabata un retiro di kunuku pa komersiantenan di stat for di kuminsamentu, usá pa hui di e kalor i e aglomerashon di Willemstad mas ku komo un operashon agríkola serio. Arkitektónikamente e kas a kuminsá na forma di U rònt di un patio; mas despues e patio a wòrdu tapá, kreando un espasio sentral será. E kas tin un dak di kuater banda sin bentana di dak, algu straño pa un landhuis di Kòrsou, i ariba e entrada prinsipal na banda nòrt un ekstenshon ta para riba dos kolumna, un adishon di siglo 20 ku a kambia e ritmo di e entrada signifikativamente. Den e promé mitar di siglo 20 e Kruisvaarders van Sint Jan, un òrdu katóliko di enseñansa, a tuma posesion. Nan a dirigí un skol vokashonal akinan pa mucha hòmber ku no por a bai e skolnan prinsipal di ofishi den stat, siñando abilidatnan práktiko den loke tabata un retiro di zomer di un komersiante. E skol a sera desenio pasá. Brakkeput Ariba awor ta drumí, ta warda su próksimo propósito. Manera hopi landhuis na Kòrsou, e a pasa dor di siklonan: agrikultura, rekreashon, edukashon, espera, i e edifisio ta sobrebibí kada transishon. E skeleto di siglo 19 ainda ta intakto.

Konseho: Propiedat privá. E entrada ku dos kolumna ariba e porta nòrt ta e detaye ku ta bale la pena nota for di kaminda: un intervenshon di siglo 20 ku awor ta tantu 'e landhuis' komo e struktura original di siglo 18.

Landhuis Brakkeput Mei Mei: For di Plantashi te Klubhouse di CPIM te Bida di Anochi

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Brakkeput Mei Mei: For di Plantashi te Klubhouse di CPIM te Bida di Anochi

Brakkeput Mei Mei, 'Brakkeput di meimei', ta e di tres di e propiedatnan Brakkeput despues di e division, entre Abou i Ariba, tur tres yamá na nòmber di e pos di awa brak kompartí ku un tempu tabata defini e plantashi mama. Na Mei Mei e kosechanan tabata maishi i bonchi; bestia tabata kome yerba riba e tereno rònt; i na un momento nan a kima kalki akinan pa produsí mortel i kalki pa pinta muraya. Un plantashi ku vários fuente chikí di entrada en bes di un solo produkto grandi. E landhuis originalmente tabata na forma di U. E tin un dak di dos banda di plancha di zink (un reemplaso relativamente moderno) ku algun bentana di dak, i un galeria ku dak di un banda na largu di e frente. E propiedat tabata un tempu un retiro di kunuku pa komersiantenan di Willemstad. Na mitar di siglo 20 e tabata sirbi komo klubhouse pa empleadonan di CPIM (Curaçaosche Petroleum Industrie Maatschappij), un uso karakterístiko di Kòrsou di mitar di siglo: kambia kasnan di plantashi bieu den lugánan sosial pa trahadónan di industria di petròli. Pa hopi aña kaba Brakkeput Mei Mei ta un restorant i lugá di bida di anochi popular, un di e poko landhuisnan na banda zùitost kaminda bo por realmente drenta pa sena òf pa un bebida un diabierna anochi. E edifisio restourá ta operá privadamente; e patio a bira un pista di baile; e nòmber 'Brakkeput' awor ta nifiká un anochi pafó en bes di sodó agríkola. E registro ta pone e plano di e kas den e di dos mitar di siglo 19; despues di 1950 el a wòrdu reparashoná profundamente, ta keda ku su forma prinsipal, aunke tur e daknan a wòrdu renobá. E ta para riba un plataforma elevá riba un tope di seru na zùit di e kaminda pa Jan Sofat, ku un kurpa prinsipal entre galerianan, dos ala atravesá kòrtiku na e banda ost, i un sisterna i dos edifisio segundario serka. Bo ta yega for di wèst, pero e registro ta kere ku e banda ost ta e bèrdadero frente, pasobra e teraso grandi ta situá einan.

Konseho: Reservá di antemano pa diabierna òf diasabra anochi: e ta un lugá lokal popular. E patio ta e mihó lugá pa sinta riba un anochi fresku.

Landhuis Brievengat: E Kurason Kultural di Kòrsou

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Brievengat: E Kurason Kultural di Kòrsou

Poko landhuis a hunga ku demolishon i a bolbe komo íkono kultural asina manera Brievengat. Trahá rònt di 1750 riba e plano na nòrtost di Willemstad, e propiedat tabata konosí tambe komo 'De Hoop' ('E Speransa') den su promé añanan, un nòmber ku lo a resultá profétiko. Na 1847, un Hulandes yòn nasé na Den Haag yamá Cornelis Janszoon Sprock a kumpra e plantashi deskuidá, a restourá su edifisionan i a pone tereno nobo bou di kultivo. Bou di su direkshon Brievengat a floresé. Pero siglo binti tabata ménos generoso: Shell a adkerí e propiedat na 1927, konvensí ku e tabata kontené awa di tera esensial pa e refineria di petròli na Isla. E awa a resultá di no eksistí, i un eror strategiko kustoso tabata asomá. Pió tabata e konsekuensia: pa kuminsamentu di e añanan 1950 e landhuis ku un tempu tabata asina orguyoso tabata den ruina, i Shell tabata prepará pa demolé. Loke a sigui ta e historia di preservashon mas selebrá di Kòrsou. Un grupo di residente preokupá a funda Stichting Monumentenzorg Curaçao na 1954 spesífikamente pa salba Brievengat. Nan a kumpr'é di Shell pa un florin simbóliko. Un donashon di 75.000 florin di industrial Bernard van Leer a finansiá un restourashon kompleto pa arkitekto Serge Alexeenko, kompletá na 1955, ku a duna e kas atrobe su gloria di siglo 18. Durante desenio despues Brievengat tabata e lugá kultural prinsipal di e isla. Bou di propietario René Hoetjes e tabata ofresé rijsttafel indones diabierna anochi, sigui pa baile na aire liber ku e orkesta di kas, The Happy Peanuts. Pasaheronan di krusero tabata bini di dia pa presentashon di folklor den e hardinnan. E bailenan a terminá na 2002, i desde e tempu ei e landhuis a pasa dor di vários uso. Aktualmente e ta bashí, pero e ta keda un di e hoyanan arkitektóniko di e isla: un kompleho di plantashi di siglo 18 kompleto ku kas prinsipal, kuartonan di katibu i tereno, tur intakto i habrí pa bishitá. Na largu di e frente ta kore un galeria habrí di diesseis arko abou riba kolumna kuadrá, i e teraso hanchu dilanti dje tin un toren na kada un di su dos skina. E gevelnan (e parti ariba di e murayanan di banda) tin rantnan kurbá na forma di S ku voluta, un bentana rondó i un remate rondó, i kuater bentana di dak, bentana poné den e dak, ta situá na kada banda di e dak prinsipal. Patras di e kas un kushina di siglo 19 ta konektá pa un pasashi tapá, i entre e koralnan, mangasina (depósito) i sisternanan riba e tereno ta para un forno di kalki, un struktura ku a bira raro na Kòrsou.

Konseho: Si bo por bishitá solamente un landhuis restourá na Kòrsou, laga esaki ta Brievengat. E eskala, e kalidat di preservashon i e historia for di fecha di demolishon te rescate ta hasi'é e landhuis pa bishitá.

Landhuis Cas Abou: Vários Nòmber, Un Playa Famoso

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Cas Abou: Vários Nòmber, Un Playa Famoso

Landhuis Cas Abou tin un di e historianan mas konfuso di Kòrsou, kuminsando ku su nòmbernan. E plantashi tabata yama Engelenberg pa hopi tempu, i Giftenberg por tabata otro nòmber pa e mesun propiedat. Tradishon ta konektá e nòmber Engelenberg ku Willebrord van Engelen, temporalmente direktor di e Kompania Hulandes di Indias Oksidental, pero ki ora e plantashi a wòrdu fundá no ta konosí. E apodo 'e kas abou', 'e otro kas' aya, segun bos promé tabata pertenesé na e kas di Giftenberg promé ku e di un manera òf otro a pasa bai na e landhuis aki, ku su fecha di konstrukshon tambe no ta konosí. Idioma no ta konfiabel den e sentido ei. Pa kuminsamentu di e añanan 1960 Cas Abou tabata un ruina. Arkitekto Serge Alexeenko a restour'é. Un di e kosnan mas straño ku a sobrebibí riba e tereno ta e wc original (wc-huisje), un di dos asiento situá na e banda pabou, bou di bientu di e kas, pasobra arkitektonan kolonial tabatin prioridatnan práktiko. Tin tambe un kas di koche i e restonan di un mangasina. Un desaroyadó di proyekto a tuma posesion na 1980 ku plannan grandi ku no a resultá na nada. Na 1991 e fondo di penshun di funshonarionan di Antia Hulandes a tuma over. Dos aña despues un hotel chikí ku restorant a habri den e landhuis i mesora a sera. Awe e landhuis ta bashí, ta warda restourashon i un propósito nobo. Pero e playa direktamente bou di dje, Cas Abou Beach, ta un di e playanan mas popular di Kòrsou. Santu blanku suave, awa turkesa trankil i un rif djis den kosta. E landhuis por ta drumí, pero e baai bou di dje ta kompletamente spièrtu. E promé akta di benta konosí ta data di 1719, ora Mathijs Brugman a kumpra Engelenberg di Benjamin de Casseres; un akta di 1838 ainda ta usa e nòmber ei, miéntras kontratonan di 1864 ta papia kaba di Cas Abao. E mapa di Werbata di 1906 te 1909 ta mustra vários edifisio di piedra i lodo den un trankera bibu serka di e landhuis, probablemente kas di kunuku (kasnan chikí di kunuku) òf antiguo kasnan di hende esklavisá, i e registro ta nota tambe un saliña den e skina zùitwest di e plantashi bieu. E kas di koche tin un plenchi, un superfisie duru i plat kaminda nan tabata bati grano for di e tayonan kosechá.

Konseho: Cas Abou beach tin entrada ku pago (mas o ménos 10 USD pa persona, inkluí parkeo i palapa). Ta bale la pena pa e kalidat di awa i e fasilidatnan. E landhuis ta visibel for di playa: bo por kana subi pa mira mas di serka, asta si e kas ta será.

Landhuis Cas Cora: Kunuku di Baka Bira Kriadero Eksperimental

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Cas Cora: Kunuku di Baka Bira Kriadero Eksperimental

Cas Cora, riba mapanan mas bieu Cas Koraal, ku ta nifiká 'kas di koral' den un meskla di Spañó i Hulandes, ta un landhuis di siglo 19 ku tabata situá riba un plantashi di baka di 85 hektar. E operashon tabata basá prinsipalmente riba bestia; na mitar di siglo 20 e a bira pa un tempu kòrtiku un fasilidat spesialisá pa kria baka, un kapítulo kòrtiku den su historia largu, mayormente trankil. E landhuis tin un arkitektura simpel i práktiko. Dak di dos banda, sin bentana di dak, galerianan ku dak di un banda na largu di tur dos banda largu. Un ekstenshon patras i un kanopi grandi tapá a wòrdu agregá patras di e edifisio prinsipal, e tipo di ekspanshon modesto i funshonal ku a sostené uso kontinuo durante desenio. E propiedat tambe a wòrdu konosí komo Vredenberg i komo Penso's Park, nòmbernan suksesivo ku ta akumulá riba un landhuis di Kòrsou manera sedimento. E uso aktual di Cas Cora no ta kla, pero e edifisio mes ta keda den bon kondishon struktural, un testimonio di e utilidat di formanan simpel ku no ta purba ta mas grandioso ku nan ta. E registro di monumento ta pone e propiedat na nòrt di Reigerweg, yegando te na Jongbloed i e Kabouterbos, ku e kas riba un subida suave djis na zùit di e tereno fértil; solamente rònt di 6 di e 85 hektar original ta keda. Riba e tereno ta para un sisterna ku ta sirbi tambe komo depósito, dos mangasina (depósito) i e ruina di un di tres, un rancho, un kas chikí pa e vitó òf opsiner, i vários pos ku bak di awa. E frente tin un porta dòbel sentral ku un bentana na kada banda, ku ta kara pa un hardin partí den tres pa dos muraya abou, i algun di e persiananan ainda ta kologá riba nan bisagranan bieu di pin.

Konseho: E arkitektura sin pretenshon ta realmente e punto akinan: no tur landhuis tabata pa mustra. Algun tabata djis kunuku di baka den funshon ku un kas pegá na dje. Ta bale la pena kompar'é ku e propiedatnan mas dekorativo.

Landhuis Cerito: Trankil den e Sentro

Landhuis Cerito: Trankil den e Sentro

Cerito, skirbí tambe Cerrito, 'seru chikí' na Spañó, ta un di e landhuisnan mas chikí i ménos konosí di Kòrsou sentral. E propiedat i su kas ta situá riba tereno suavemente elevá ku a duna e plantashi su nòmber. Entre e 78 landhuis intakto e no ta esun mas bieu, ni esun mas grandioso, ni esun ku mas storia, pero e ta pertenesé kla den e historia kontinuo di e pasado di plantashi di e isla, i su presensia riba e lista ta importante. E landhuis a pasa dor di e siklo konosí di Kòrsou: establesé komo plantashi di trabou ku bestia, kultivo na eskala chikí i personal di kas pa sostené; transformá den siglo 20 ora e base ekonómiko pa plantashinan a disparsé; awor konservá mas pa inersia ku pa restourashon aktivo. Loke a sobrebibí ta típiko pa e landhuis kurasoleño di tamaño mediano: un kas prinsipal rektangular ku galeria rònt, edifisionan segundario di sosten, algun intakto, algun pèrdí. Cerito ta ilustrá un bèrdat importante tokante e katálogo di landhuisnan di Kòrsou: e propiedatnan famoso (Brievengat, Chobolobo, Kenepa) ta representá kisas un dosena for di mas o ménos 95 lugá katalogá den e buki outoritativo. E otro 80+ ta mas chikí, mas trankil, ménos bishitá, pero kada un ta tene un pida di e historia. Cerito ta un di e pidanan mas trankil ei. E buki di historia di Kòrsou no ta skirbí solamente ku lèter kapital.

Konseho: No ta un destino prinsipal pa bishitá. Ta bale la pena nota si bo ta kore auto dor di e region sentral i ta mapeá e distribushon di landhuisnan riba e isla: e chikínan ta importante pa e patron.

Landhuis Chobolobo: Kas di Blue Curaçao

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Chobolobo: Kas di Blue Curaçao

Landhuis Chobolobo, djis na zùitost di Schottegat, ta kisas e kas di plantashi mas famoso di Kòrsou, no pa su edat ni grandesa, pero pa loke ta sali for di su kalderonan di koper. Esaki ta e úniko lugá riba mundu kaminda nan ta destilá e bèrdadero likor Blue Curaçao, un proseso ku no a kambia desde fin di siglo diesnuebe, ora e boticarionan Isaac Chumaceiro i Edgar Senior a eksperimentá pa promé biaha ku e kaskanan amargo di apelsina Laraha na nan Botica Excelsior na Heerenstraat. E propiedat mes a kuminsá komo un retiro di kunuku, no komo un plantashi di trabou. Registronan trempan ta menshon'é komo 'De Zoutpan' (E Saliña), pa e depreshon natural banda di dje, i mas despues komo 'Sebollobo', e nòmber usá na 1796 pa su doño di e tempu ei, un muhé liber di koló yamá Anna Matthew, posiblemente di desendensia indígena Arawak. Pa e tempu ku e biahero M.D. Teenstra a katalogá e na 1836, e tabata kaba un 'tuintje', un propiedat chikí ku hardin elegante, mas ku un operashon di suku òf salu. E transformashon na destilería a bini na 1947, ora Senior & Co a kumpra e parti di e biuda Chumaceiro, warda di e reseta original di famia, i a muda produkshon pa e mangasinanan bieu di Chobolobo (depósitonan). Arkitekto Johan Heinrich Werner a renobá e kas e mesun aña ei. E plan original pa un sala di degustashon no tabata rendabel komersialmente, p'esei na kuminsamentu di 1949 e a habri en bes komo un klub di anochi, organisando baile bou di e streanan di Karibe. Awe Chobolobo ta ofresé tour guiá tur dia ku ta hiba bishitantenan dor di e alambike di koper di 1896 (ainda na uso), e historia botániko di Laraha, un apelsina amargo ku no ta krese na ningun otro lugá, i un degustashon di tur variante di koló di e likor, di kua solamente un ta realmente blou. Un restourashon na 2014 a kambia e edifisionan bieu di depósito den un museo i sentro di informashon; e aña siguiente, arkitekto Anko van der Woude a agregá un kafe kontemporáneo patras di e landhuis, ku su dak di kurba amplio ta flota ariba e teraso komo un kontrapunto moderno impreshonante na e murayanan di siglo 19. E kas tambe ta registrá komo Uitzicht, i e registro ta haña difísil pa dat'é: e sekshon dilanti hanchu ta parse trabou di e di tres kuart di siglo 19, miéntras e parti zùit ta mas bieu, posiblemente di kuminsamentu di siglo 19, i por a kuminsá komo un kurpa prinsipal di un piso ku galeria na dos banda. E daknan ta kubrí ku pannan di dak Hulandes bieu pintá pretu, un sisterna ku un akuedukto ta para riba e tereno, i e forno di kushina ta sobresalí for di e banda pabou. Mayoria bentana ta bentana di guiyotina (glas ku ta subi i baha) ku persiana di palu pafó, tené habrí ku palunan chikí di palu konosí komo soldaatjes, 'sòldá chikí'.

Konseho: Purba e variante kla 'Triple Sec' durante e degustashon: ta e mesun reseta ku e version blou, djis sin e kolorante di kuminda, i e ta duna bo e ekspreshon mas puru di Laraha.

Landhuis Daniel: For di Tera Malu te e Mihó Desayuno

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Daniel: For di Tera Malu te e Mihó Desayuno

Originalmente Daniel tabata yama Malpais, 'tera malu', pasobra e tera akinan nunka a produsí hopi di bèrdat. E nòmber aktual ta bini di Daniel Ellis, fundadó di e plantashi, ku a kumpra e tereno di gobièrnu na 1711. Su nòmber di pila a keda; e apodo a disparsé poko poko. E historia di e plantashi den siglo 19 ta straordinariamente interesante, pasobra dos biaha hende ku tabata katibu promé a bira su doño. Lourens Serni, ku a haña su libertat na 1850, a kumpra Daniel na 1867 i a keda doño di dje pa por lo menos binti aña. Pa 1873 e tabatin rònt di 800 kabritu i karné i mas o menos 40 baka riba e tereno. Di ofisio e tabata karnisero; e i su sosio C. Maduro a hasi propaganda den e korant di Kòrsou pa 'best vleesch' (e mihó karni). Adolph van Uytrecht, nasí den esklavitut na 1858 komo yu di e doño di plantashi Willem van Uytrecht i su kompañera katibu Françoise Sera na la Condé, a heredá sufisiente despues di morto di su tata na 1893 pa kumpra Daniel un aña despues. Ora kontratista H.J.M. van Lieshout a kumpra e landhuis na 1976, e tabata kasi un ruina: solamente e murayanan tabata para. Su restourashon kompleto ku mueble antiguo di Kòrsou a duna e propiedat di siglo 17 su gloria bèk. Despues a sigui algun doño pa poko tempu, entre nan e direktor di televishon hulandes Jef Rademakers. Desde 1997 e propiedat ta pertenesé na Jan Francke, ku mesora a traha un teraso grandi tapá dilanti di e kas (ku ta tapa e dos bentana di dak, un skoho kontroversial ku poko despues a wòrdu siguí pa e deklarashon di e landhuis komo monumento protehá). Awe Daniel ta un restorant ku algun apartamento i un galeria di arte ku ta mustra obra di artistanan lokal i di Francke mes. E registro di monumento ta konta Daniel entre e landhuisnan mas bieu di Kòrsou, i e muraya di separashon den e kurpa prinsipal i e parti dilanti konstruí atravesá na banda nòrt ta indiká dos fase di konstrukshon. E dakinan mashá inklinà ta terminá den gevel na forma di tregter (e partinan ariba di e murayanan di banda), ku riba e kurpa prinsipal un frontòn kurbá den estilo klasiko; e kornisanan na largu di e goteranan i e ekstenshon di kushina ta kambio di siglo 19, miéntras ku e dak i e bentananan di dak a wòrdu reemplasá den di dos mitar di siglo 20. Koral i restonan di un mangasina, un depósito di plantashi, ainda ta para serka.

Konseho: Bai pa desayuno òf almuerso en bes di sena: e lus di mainta riba e murayanan di siglo 17 ta loke ta hasi e lugá aki speshal. E akuadukto ku ta drena awa di yobida pa e reservorio ta bale la pena pa wak, un trabou di ingenieria diskreto.

Landhuis De Goede Hoop: Tres Generashon, Un Famia

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis De Goede Hoop: Tres Generashon, Un Famia

Landhuis De Goede Hoop, konosí tambe komo Popo, ta para spléndido riba un seru, konstruí rònt di un kurpa prinsipal ku kuater galeria rondó. Den siglo 20 a agregá un kubierta riba pilar ariba e teraso grandi dilanti. Promé ku 1800 tabatin un kas akinan kaba. E akta di benta di 1776 a deskribié komo 'opstal van huisinge, een mangasina en een duivenhok': un kas di finka, un depósito i un kas di palomba. Probablemente e tabata semper mas un kas di rekreo den kunuku ku un plantashi produktivo, aunke ainda na 1926 e doñonan a warda e privilegio di 'pastá 50 karné riba e terenonan públiko'. Entre 1767 i 1967 e propiedat a tene diesocho doño diferente. Bernardus Anthony Cancrijn, miembro di e Raad van Politie kolonial, a kumpr'e na 1807, mayormente komo inversion, pasobra e tabata biba den Van den Brandhofstraat na Scharloo. Huntu ku e propiedat el a haña 'un hòmber pretu, un karchi di buriku, dos yegua, dos buriku i diferente hèrmènt di hardin'. Mas despues den siglo 19 e propiedat a pasa na Mondecir Martinus Ecker, ku a nase den esklavitut, i su esposa Dorothea Hipólita Leon tabata un yu muhé nasí pafó di matrimonio, pero rekonosé, di Anton Leon, welo di e doño aktual. Den famia Leon, De Goede Hoop a pasa na Bernardus, kende a hañ'é 'den un estado di mantenshon hopi malu' ora el a kumpr'e. El a hür e landhuis te 1962, ora su yu Sergio a bolbe for di Estadonan Uni ku su esposa merikano pa habri un praktika di ginekologia na Kòrsou. Sergio a muda bai De Goede Hoop, i asina a realisá un soño di su infansia. El a mantené e propiedat i su tereno impekabel; inkontabel pida antiguo ta yena e interior, hopi di nan restourá pa Leon mes. Un pisina na mitar di e seru ta su úniko agregashon moderno. E kontinuidat akinan, tres generashon, mesun famia, mesun kas, ta raro na Kòrsou. E registro di monumento ta konsiderá e dekorashon neoklasiko, paden i pafó, komo trabou di fin di siglo 19, aunke e kurpa prinsipal di e kas por ta mas bieu. E kurpa prinsipal tin un dak chikí ku ta baha na tur kuater banda, ku dos pinakel (punta ornamental) riba dje, i e skinanan pafó ta mustra blòki di skina dentá, blòki poné ku largura alterná. Un trapi kurbá ta subi bai na e teraso, kaminda un kushina ku un fogon, e lugá tradishonal habrí pa kushiná ku kandela, ta konstruí kontra e galeria nòrt, i na banda ost tin un sisterna parsialmente bou di tera.

Konseho: Residensia privá: wak e for di e kaminda di yegada. E kubierta riba pilar dilanti, agregá den siglo 20, ta e detaye pa fiha riba dje; el a kambia e perfil di e kas drástikamente.

Landhuis De Hoop: For di Plantashi te Kastió di Kuenta di Hada

Rònt di 1940, un doño di Landhuis De Hoop a disidí di kambi'é den un kastió di kuenta di hada. A agregá dos toren ku dak na forma di kono na e fachada; a traha un porta di kastió formal ku almena; henter e parti dilanti tabata parse algu for di un pantomima. Potretnan di e tempu ei ta mustra e hibrido straño aki na su mihó momento: un kas di plantashi di Kòrsou di siglo 19 bistí komo un fantasia bávaro. Desde e tempu ei un di e torennan a wòrdu demolí; esun ku a resta a pèrdè su dak di kono. E porta i e almenanan a wòrdu kitá resientemente. Loke bo ta mira awe ta mas serka di e landhuis original di siglo 19: un kurpa prinsipal ku dak di dos banda, bentana di dak simpel i galeria na largu di dos banda. E añanan di kuenta di hada ta visibel solamente den potret di archivo. Un konfushon ku ta persistí: algun buki i website ta identifiká e landhuis aki robes komo 'Toni Kunchi' (konosí tambe komo Che Che). E Toni Kunchi berdadero tabata para mas o menos 200 meter na zùit di De Hoop (1) i a wòrdu demolí na 1965. Awor e registronan ta kla; e atribushon robes ta sigui biba den publikashonnan mas bieu. Landhuis De Hoop tabata semper un buitenverblijf, un kas di rekreo den kunuku en bes di un plantashi produktivo. Investigashon mas profundo di su historia ta sigui.

Konseho: Si bo por, puntra pa mira e potretnan di dekada di 1940: e fase di kastió di kuenta di hada ta e kapítulo mas fotogéniko den bida di De Hoop, maske e torennan a disparsé.

Landhuis Dokterstuin: For di Hardin di Dòkter te Restorant Krioyo

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Dokterstuin: For di Hardin di Dòkter te Restorant Krioyo

E nòmber ta bai bèk na un di e promé doñonan: e dòkter Jan Bernagie, ku a risibí e plantashi di su ruman Bastiaan na fin di siglo 17. E tabata e hardin di e dòkter, 'hofje', i di ei e nòmber Dokterstuin. E nòmber a sobrebibí e dòkter ku mas di tres siglo. Na mitar di siglo 19 gobièrnu a kumpra Dokterstuin i e bisiña Pannekoek di Hendrik de Quartel, pasobra Pannekoek a bira e residensia di e meester di distrito di e di sinku distrito, Jan Jacob van Dam. Segun Van Dam a raportá, Dokterstuin tabata asina dekaí ku e kas por a wòrdu demolí mes. Na 1864 a kita e pannan di dak i hiba nan Pannekoek. Dokterstuin a keda ku solamente un pòst di polis, kaminda marechaussee tabata kontrolá pèrmit di transporte, nesesario pasobra habitantenan di distrito ku tabata transportá produkto di plantashi pa stat tabata wòrdu sospechá di hòrta. Ora na 1871 e meester di distrito mester a regla su mes kas atrobe, gobièrnu a bende Dokterstuin i Pannekoek na Willem Simon 'shon Wilmu' da Costa Gomez. Kasi nada no a keda di e landhuis bieu, p'esei shon Wilmu a traha e kas aktual rònt di 1880. Siglo 20 a pasa dor di un seri di fase: praktika di dòkter di gobièrnu (1976 te fin di dekada di 1980), skol (1968-1974, será pa motibu di deterioro struktural), dak kaí abou (atrobe), restourashon finansiá pa Mama Bebi Mogen (1995), i awe un restorant krioyo genuino dirigí pa su yu muhé Daisy. Kaminda e kushina tabata den tempu di meester di distrito Van Eps, awor e bar ta sirbi bebida. E sala ta konservá su mueble kurasoleño. Klientenan ta kome pafó bou di un kubierta ku sombra, presis kaminda e galiñanan di e meester di distrito tabata krab tera un tempu. Ademas di 1880, e registro di monumento ta menshoná 1914 i 1918 entre e fechanan di konstrukshon. E kas ta trasá na largu di un solo eie largu: un kurpa prinsipal di dos piso bou di un dak ku ta baha na tur kuater banda ta lanta riba alanan di un piso na kada punta i riba e galerianan dilanti i patras. Un teraso chikí ku un trapi di piedra ta situá na sentro di e parti dilanti, ku mas teraso na e skinanan.

Konseho: Bai pa almuerso. E menu krioyo ta e kos berdadero: karni stobá, kabritu stobá, piská fresku, sirbí kaminda meester di distrito i dòkter di gobièrnu tabata biba un tempu. Ta rekomendá pa hasi reservashon den wikènt.

Landhuis Gaito: Simetria Trankil i e Nòmber di un Indikadó di Bientu

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Gaito: Simetria Trankil i e Nòmber di un Indikadó di Bientu

For di 1783 i pa un siglo largu Gaito tabata den man di e mesun doñonan ku Groot Kwartier. Martha Elisabeth Lamont, kende tabata doño di tur dos plantashi, na 1830 a preferá di biba riba Gaito, un mustra interesante di konfiansa den e propiedat mas chikí. Si e tabata biba den e mesun kas ku ta para awe, ta un pregunta habrí. Un plan diseñá na 1758 pa Jan Esdré, yu di e doño di e tempu ei, ta mustra un otro kas, huntu ku un kas di palomba, un mangasina ku plenchi i depósito di maishi, i e kasnan di e katibunan. Ora e biahero M.D. Teenstra a pasa rònt di 1832, el a deskartá Gaito komo 'un hardin di poko importansia'. Tòg e propiedat a sigui funshoná komo finka di baka te bon aden den siglo 20: un potret di mitar di siglo ta mustra baka ta kana patras di e landhuis elegante, ku un hardin ornamental formal trasá dilanti. E landhuis aktual ta probablemente di siglo 19. Ornamento modesto na forma di krul ta dekorá e gevelnan i motivo di flor stilisá ta situá riba e bentananan. Un agregashon imponente di siglo 20 a trese e entrada ku pilar i un balkon amplio dilanti; dos pilar mas patras ta sostené un balkon patras un tiki mas chikí. E doño aktual, e Advent Zendingsgenootschap (Sosiedat Mishonero Adventista), a restourá e propiedat na un manera bunita. Segun Pader Brenneker, un tanki di awa ku un indikadó di bientu, un gaíto den idioma lokal, tabata para dilanti di e kas un tempu. Ei ta for di unda e nòmber a bini. Su plan di piso ta kasi kuadrá: un kurpa prinsipal di dos piso entre galerianan di un piso remarkabel hanchu, kada un bou di un dak di un banda, un dak ku ta baha den un solo direkshon, for di e muraya di e kurpa prinsipal. E dak di pan di dak kòrá di e kurpa prinsipal tin un solo bentana di dak, un bentana chikí bertikal poné den e banda inklinà di e dak, na kada banda, miéntras ku pilastra, pilar plat ku apenas ta sali for di e muraya, ta marka e skinanan di e parti dilanti. E balkon dilanti ta para riba kolòm toskano, un tipo simpel di kolòm klasiko; teraso ku balaustrada ta kore na largu di e parti dilanti i patras, i un sisterna ta para banda di e kas.

Konseho: Normalmente no ta habrí pa públiko. Ta bale la pena pasa poko poko ku outo na Santa Rosaweg: e parti dilanti simétriko, e pilarnan i e hardin ta tur visibel for di kaminda.

Landhuis Girouette: E Úniko Landhuis di Kòrsou ku Nòmber Franses

Girouette ta e úniko landhuis na Kòrsou ku un nòmber franses: na franses e ta nifiká 'indikadó di bientu'. E ta un di e propiedatnan mas bieu di e isla, fundá rònt di 1700 pa Dirk Rijken, i p'esei e promé mapanan ta indik'é komo Rijkenberg. Algun relato ta bisa ku e nòmber indígena original di e área, tradusí na hulandes, ya tabata nifiká mas o menos 'seru riku', loke ta hasi Rijkenberg un version hulandes di un nòmber indígena en bes di un invenshon puramente hulandes. Na fin di siglo 18 e plantashi a pasa den man di e franses Jean Pierre Surhuet. Bou di Surhuet e nòmber a wòrdu transformá den Girouette, i e version franses a keda desde e tempu ei: un chikí anomalia lingwístiko den un paisahe ku di otro manera ta dominá pa nòmber di lugá hulandes, Papiamentu i spañó. E plantashi di 34 hektar tabata agríkola den su fase inisial, pero den di dos mitar di siglo 19 el a kambia pa uso komo lusttuin: un hardin ornamental pa plaser en bes di un operashon produktivo. E fase posterior aki ta splika algun di e detayenan mas refiná. E landhuis ta data di rònt di 1750 i tin un kantidat asimétriko di bentana di dak: dos na un banda, tres na e otro. Un galeria parsialmente habrí ta bai rònt di tres banda di e kurpa prinsipal bou di un dak di un banda, loke ta duna Girouette e sintimentu airoso di un edifisio diseñá pa deskanso en bes di agrikultura.

Konseho: E nòmber franses ta e kuriosidat na superfisie; e interes mas profundo ta e kambio di plantashi produktivo pa lusttuin den siglo 19, un di e ehèmpelnan mas kla di e transishon ei na Kòrsou.

Landhuis Granbeeuw: Kas di Ansiano, Awor Restorant

Granbeeuw, konosí tambe komo Sint Jansberg, ta un landhuis modesto ku su historia institushonal ta konta gran parti di e historia di e landhuisnan di Kòrsou den siglo 20 na miniatura. El a kuminsá, manera mayoria, komo residensia di plantashi. Despues el a pasa pa uso komo kas di biba, despues komo kas di ansiano, i ya pa basta tempu e ta funshoná komo restorant; ku e añanan el a kambia di man entre diferente doño, manera ta sosodé den e negoshi di kuminda. E arkitektura ta kuadra ku e trayekto funshonal. Un kurpa prinsipal ku un dak chikí di kuater banda i sin bentana di dak, ku galeria rònt di tur kuater banda bou di dak di un banda. No tin deklarashon arkitektóniko grandioso; ta un edifisio práktiko ku a sirbi kada un di su okupantenan sukesivo. Investigashon mas profundo di e historia anterior di e landhuis ta ainda den kurso. Pa awor Granbeeuw ta situá den sentro di Kòrsou, ku De Hoop i Semicok komo su bisiñanan históriko mas serka, i ta sirbi sena kaminda antepasadonan un tempu tabata kuida bestia. E trayekto, di plantashi pa residensia pa kas di ansiano pa restorant, ta ripití den asina hopi di e 78 landhuisnan intakto ku e ta funshoná kasi komo un modelo di kon e landhuisnan di Kòrsou a sobrebibí e fin di e ekonomia di plantashi.

Konseho: Bon lugá pa un almuerso trankil si bo ta hasi un rònt di e landhuisnan sentral. Ménos turístiko ku e landhuisnan mas konosí kaminda bo por kome; ta bale la pena pa e ambiente relahá.

Landhuis Groot Davelaar: E Kurason Oktagonal i e Leyenda di un Presidente

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Groot Davelaar: E Kurason Oktagonal i e Leyenda di un Presidente

Groot Davelaar ta resaltá arkitektónikamente entre e landhuisnan di Kòrsou pa un motibu remarkabel: un kurpa prinsipal oktagonal rondoná pa un galeria, ku un otro galeria ku ta bai rònt di tres banda mas pafó. Ekstenshonnan chikí na banda nòrt i zùit, ku un ekstenshon mas na banda nòrt, ta duna henter e kas, wak for di ariba, e forma di un 'b' chikí. Riba e piso ariba, bou di un dak di piramide di ocho banda, un kamber oktagonal ku un balaustrada ta korona henter e komposishon. I diferente di tur otro landhuis riba e isla, Groot Davelaar ainda tin su nòmber pintá riba e fachada: un chikí desafio arkitektóniko kontra e diskreshon kustumber di Kòrsou. E historianan di orígen ta varia. Un leyenda ta bisa ku e kas a wòrdu traha rònt di 1865 pa e revolushonario eksiliá Antonio Guzmán Blanco, mas despues Presidente di Venezuela, komo un retiro privá durante su tempu riba e isla. E version mas kredibel, sostené pa registronan, ta situá e konstrukshon na 1873-1874, riba òrdu di Juan R. Blanch. E fam Davelaar (di un famia ku a duna nòmber tambe na e bisiña Klein Davelaar) a duna e propiedat su nòmber duradero. Tòg e historia romántiko di e presidente venezolano ta persistí, pasobra Kòrsou di siglo 19 di bèrdat a duna refugio na eksiliadonan polítiko di henter Merka Latino, i pasobra e kurpa prinsipal oktagonal ta parse eksaktamente e tipo di ambishon arkitektóniko ku un futuro presidente lo por a enkargá. Sea kual ta su orígen, Groot Davelaar awe ta propiedat privá. E tereno ta impekabel; e nòmber pintá riba e fachada ta keda lesibel; e kamber oktagonal ariba, djis visibel for di e kaminda di yegada, ta un chikí sekreto arkitektóniko ku bo por sigui deskubrí ora bo bolbe bishitá. E diseño ta atribuí na A. Martis, un supervisor ku tabata tambe direktor interino di e departamento di konstrukshon, i e sisterna a wòrdu agregá na 1906. Paden di e dak di ocho banda un struktura di palu ta funshoná manera un sombré di awa: un solo poste di ocho banda ta subi te na e punta, ku sostènnan ku ta parti for di dje bai na e balkinan di dak, i e dakinan ta tapá ku pan di dak pretu glasurá. E dak plat di e galeria paden ta sirbi komo teraso ku ta kore rònt di henter e kas na nivel di e piso mas haltu.

Konseho: Pasa poko poko ku outo ora tin bon lus. E kamber oktagonal ariba bou di e dak di piramide ta e firma visual: saka potret for di e ángulo di yegada, kaminda henter e geometria di ocho banda ta mas kla.

Landhuis Groot Kwartier: Promé Molina di Bientu, Kañon Kolonial i Fruta Sítriko

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Groot Kwartier: Promé Molina di Bientu, Kañon Kolonial i Fruta Sítriko

Groot Kwartier, históricamente yamá tambe Rustenburg, a wòrdu fundá na 1694 i ta konta entre e plantashinan mas bieu na Kòrsou ku a keda rekonosí sin interupshon. E kas ku bo ta mira awe, ku su parti dilanti ku kolòm sostené pa dies pilar i su meskla di dak di dos banda i dak di kuater banda, a wòrdu ekstendé i modifiká durante mas di tres siglo. Originalmente e tabata na forma di U i di un piso, ku e entrada na banda pabou; mas despues nan a hisa e ku un piso, tapa su patio ku konstrukshon i move e entrada prinsipal pa banda ost. Ku e añanan e kas a bisti kapa di pintura hel oker, kòrá i gris: kada pintamentu nobo un chikí kapa arkeológiko. E alkanse di e plantashi tabata eksepshonal pa su tempu. Maishi tabata krese den su kunukunan; un orangerie tabata protehá palunan di fruta sítriko; hòfi di bakoba i kultivo di dividivi tabata kubri e ladonan di seru; tabata saka salu; i un kantidat grandi di bestia tabata pastá riba e serunan. Groot Kwartier tabata proveé su bisindario ku awa i, notablemente, tabata proveé e destiladónan di Blue Curaçao na Chobolobo ku kaska di fruta sítriko pa nan likor. E tabata tambe e promé plantashi na Kòrsou ku a instalá molina di bientu, tantu na e posnan komo pa muele maishi pa hariña. Den e hardin tin kañon ku ta data di 17 di febrüari 1804, e dia ku siudadanonan di Kòrsou mes, soldá di marina i artilleronan a rechasá un invashon britániko, un faktor desisivo pa e ingresnan bandoná e isla dos siman despues. Un renovashon kompleto na 2011 a restourá e kas na tur aspekto, inkluso e úniko graf konservá den e hardin (otronan mester a wòrdu muda ora a traha e kaminda di akseso). E kañonnan ainda ta den e hardin, apuntá, kontra tur ekspektativa, awor na nada otro ku e palunan. Promé ku nan a tap'e ku konstrukshon, e patio tabata un kurá habrí rondoná pa kolòm; e promé kas na forma di U probablemente ta data di rònt di 1700, manera Groot Santa Martha ku su plan similar, miéntras ku mayoria di e trabounan posterior ta di siglo 19. E Groot Kwartierweg ta subi bai na e kas for di banda ost, na liña ku su eie sentral, i e edifisio segundario banda di dje ta inkluí un sisterna. E registro di monumento ta destaká e kolòmnan paden i pafó i e moldura, faha dekorativo formá, riba e murayanan i rònt di porta i bentana; na e skinanan di e dak prinsipal tin piron, ornamento chikí ku punta.

Konseho: E kañonnan den hardin di e defensa di 1804 ta un detaye ku ta bale la pena si e propiedat ta aksesibel. Un pida raro di historia militar di Kòrsou, konservá na su mesun lugá en bes di den un museo.

Landhuis Groot Piscadera: 308 Hektar, Kosecha Mesklá, Ainda Para

Landhuis Groot Piscadera: 308 Hektar, Kosecha Mesklá, Ainda Para

Plantage Groot Piscadera tabata originalmente 308 hektar i tabata pertenesé na e plantashinan mas grandi di e isla. Den e kunukunan tabata krese maishi, bonchi i kaña di suku. Tabata kultivá indigo pa su tinta blou, i dividivi pa su bainanan ku ta duna tanino. Bestia (baka, karné, kabritu) tabata kana rònt riba e tereno rondó. Esaki tabata un plantashi kompleto en bes di un spesialista den un solo produkto, i e meskla di aktividat ta sugerí un doño ku tabata preferá diversifikashon mas ku ambishon. E landhuis tin un kurpa prinsipal ku dak di dos banda, tres bentana di dak dilanti i dos patras. Galeria bou di dak di un banda ta kore na largu di tur dos banda largu di e kas: e konfigurashon klasiko di Kòrsou di siglo 18 i 19. Nada yamativo, nada straño, pero bon traha i solidamente konservá. Groot Piscadera ta situá den e suburbionan pabou di Willemstad, serka di De Savaan i Klein Piscadera (ku, apesar di e nòmber, ta mas chikí). E área a wòrdu desaroyá ekstensivamente den e último mitar siglo, i e tereno original di e plantashi ta parti den bario moderno. Pero e landhuis mes ta sobrebibí, un ambishon di 300 hektar di otro epoka ku ta persistí den un suburbio di siglo 21.

Konseho: Pasa ku outo riba bo kaminda pa e playanan pabou. E silueta ku galeria na tur dos banda ta arkitektura di landhuis di Kòrsou manera den buki di skol: un punto di referensia útil pa e landhuisnan mas straño ku bo lo mira na otro kaminda.

Landhuis Groot Santa Martha: Salu, Baka, Komunidat

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Groot Santa Martha: Salu, Baka, Komunidat

Groot Santa Martha, históricamente konosí tambe komo Groot Sint Marten, probablemente a wòrdu fundá entre 1670 i 1690, loke ta hasié un di e propiedatnan mas bieu ku a keda rekonosí sin interupshon riba kosta pabou di Kòrsou. E landhuis ta data di e mesun epoka; e pórtiko grandi ku awor ta sera e patio ta di siglo 20, ku un imágen di Santa Martha skulpí den su frontòn. Durante mayor parti di su historia Groot Santa Martha tabata un plantashi di salu, spesialmente despues ku David Dovale a traha saliñanan nobo den Baai di Santa Martha den promé mitar di siglo 19. Gerard Henri van der Linde Schotborgh, ko-doño for di 1914, tabata un plantadó te den su wesunan i tabata biba den e landhuis. Preshon finansiero a obligá e benta na Jan Ernst van der Dijs na 1933, kende tambe a bai biba einan. Bou di su direkshon Santa Martha a bira un finka di baka produktivo, ku tabata proveé Willemstad ku lechi, keshi, manteka i karni di baka pa mata; e hòfinan di fruta tabata duna fruta i tabata planta maishi chikí pa uso di kas. Ora e gastunan a surpasá e entrada, e plantashi a wòrdu bendé na gobièrnu na 1952. Despues di un restourashon profundo di e landhuis i e mangasinanan na kuminsamentu di dekada di 1970, e propiedat a bira kas di Tayer Sosial Santa Martha, un tayer protehá pa hende ku limitashon físiko i intelektual. Awe e tereno ta produsí artíkulo di kueru (kurtí einan mes for di kueru di kabritu), mueble restourá i otro artesania; parti di e landhuis ta funshoná komo un museo chikí. E ta un di e reinvenshonnan di un propiedat kolonial mas silensiosamente emoshonante di Kòrsou. Kaña di suku tabata entre su kosechanan, i un inventario di 1797 ta menshoná un molina di kaña. E kas, di un piso riba un plan na forma di U, ta situá riba un elevashon natural ariba su edifisionan segundario mas abou, ku teraso i trapi na tres banda; su dakinan mashá inklinà ta wòrdu será pa gevel na forma di tregter, murayanan di banda ku ta bira mas smal bai ariba. Na banda zùitwèst tin e hofi, e tereno di kunuku di e plantashi, ku pos, baki di awa, dam, restonan di bomba i dos tipo di pos di pia, pos ku trapi ku ta baha te na awa, un pa hende i un pa bestia.

Konseho: E tienda di kueru ta e punto kulminante: kumpra algu akinan en bes di na aeropuerto. E ta finansiá direktamente e trabou di Tayer Sosial i e trabou di man ta realmente eksselente.

Landhuis Groot Sint Joris: 130 Aña den Un Famia, un Bista riba e Baai

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Groot Sint Joris: 130 Aña den Un Famia, un Bista riba e Baai

Landhuis Groot Sint Joris, yamá tambe Chinchó, tin un di e fachadanan mas elegante entre e propiedatnan mas grandi di Kòrsou: un gevel semisirkular karakterístiko ku ornamentashon di palmeta riba dje. Bou di dje tin un plachi di mármol di siglo 18 ku ta mustra Rey David ta toka arpa, ku e inskripshon SCHOON GESIGT ('bista bunita'). Probablemente un di e antiguo doñonan hudiu di e propiedat a pone e plachi. Groot Sint Joris ta den man di e famia Perret Gentil pa mas di 130 aña. Casper Perret Gentil a kumpra e plantashi na 1884; su yu Federico, welo di e habitante aktual, a tuma over na 1921. Sinku aña despues Federico a bende e propiedat na Shell, ku tabata ke saka awa di bou di tera pa e refinería di Isla. E famia a keda komo inkilino di Shell, i a sigui kunuku i kria baka riba e tereno hürá te 1962. E propiedat tabata riku na palu di laraha: e oraña amargu ku nan kaska tabata wòrdu seká riba e plasa dilanti di e landhuis i bendé na e destilería di Blue Curaçao na Chobolobo. Ora Shell a retirá na 1985, e kas a pasa na Eilandgebied Curaçao. Aunke e fachada dilanti ainda ta parse impreshonante, añanan di mantenshon posponé a hasi e landhuis inhabitabel; e famia ta biba den un di e edifisionan segundario. Sinembargo, e bista for di e teraso patras ta keda spektakular. Sint Jorisbaai ta stende bou di bo, i riba un dia kla Boneiru ta visibel na horizonte. E ta un di e mihó puntonan di bista di e isla, for di un landhuis ku a mira tres siglo i mei di kambio. E kas den su forma aktual probablemente ta data di di dos mitar di siglo 19, aunke parti di e kurpa prinsipal por ta mas bieu, i e ta konstruí komo tres sekshon kasi igual un banda di otro, kada un bou di su mes dak di kuater banda, un dak ku ta baha na tur kuater banda. Na e parti dilanti, e dos sekshonnan pafó tin un rant ariba suavemente kurbá ku voluta, ornamento na forma di krul, i e teraso patras for di kaminda bo ta wak tin un sekshon sentral na forma di mei sírkulo. Patras di e kas tin un sisterna ku un akuadukto, un kanal pa transportá awa; un stal di baka di siglo 20 i un pos grandi ta kompletá e tereno.

Konseho: No ta habrí pa públiko, pero ta bale la pena puntra pa e bista for di e teraso patras: semper e famia tabata hospitalario ku bishitantenan kurioso ku ta yega ku respèt.

Landhuis Groot Sint Michiel: Plantashi Mas Grandi, Landhuis Mas Chikí

E nòmber ta un tiki engañoso. Aunke 'Groot' (grandi) den e nòmber di e plantashi por sugerí un kas mas grandioso, e landhuis di Groot Sint Michiel di bèrdat ta mas chikí ku esun di e bisiña Klein Sint Michiel. E 'Groot' ta referí na e superfisie di tereno, 255 hektar, i no na e edifisio mes. E kustumbernan pa duna plantashi nòmber na Kòrsou tabata hopi biaha práktiko i deskriptivo, en bes di konsistente arkitektónikamente, i Groot Sint Michiel ta un ehèmpel di estudio di loke esei ta produsí. E landhuis aktual a wòrdu konstruí rònt di 1900, riba e fundeshinan di e kas di plantashi original. Su forma ta diferensiá klaramente di tur otro landhuis riba e isla. Un blòki prinsipal hanchu tin un dak di dos banda; un di dos blòki, mas smal, ta pegá n'e riba e mesun eie, tambe bou di un dak di dos banda. No tin galeria, loke ta straño pa Kòrsou, kaminda e galeria ta kasi un elemento arkitektóniko definitorio. E plantashi mes a sirbi prinsipalmente komo buitenverblijf (kas di rekreo den kunuku). A establesé dos santana riba e propiedat: un na banda ost pa e famia di e doño, i un otro banda di kaminda pa e katibunan ku a traha akinan. E di dos santana ta papia, manera na dosenas di otro plantashi, di un historia ku e isla ainda ta lucha kuné públikamente. E landhuis di plantashi Groot Sint Michiel ta para na un distansia di tur dos, komo un sobrebibiente silensioso di un historia ku ta bai hopi mas leu ku su murayanan.

Konseho: E falta di galeria ta e kuriosidat arkitektóniko: mayoria landhuis di Kòrsou tin por lo menos un galeria, hopi biaha na tur banda. Wak esaki ku bo mes wowo pa komprondé kuantu e galeria ta forma loke nos ta konsiderá 'e aparensia di un landhuis'.

Landhuis Grote Berg: E Seru Grandi

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Grote Berg: E Seru Grandi

Grote Berg, lokalmente Seru Grandi, su nòmber na Papiamentu, ta un landhuis di dos piso ku un dak di kuater banda i un di e fachadanan arkitektónikamente mas karakterístiko di Kòrsou. Na kada banda di e edifisio ta lanta un frontòn triangular straordinariamente grandi, kada un ku un bentana di dak. E konsistensia i tamaño di e frontònnan aki ta duna Grote Berg un presensia dominante: for di kualke ángulo e ta parse intenshonal, imponente, simétriko. E plantashi tabata funshoná prinsipalmente komo finka di bestia. E uso aktual di e landhuis no ta sigur. Su bisiñanan, Harmonie i Papaya, ta situ'é den e zona sentral-pabou di e isla. E kombinashon di haltura di dos piso i frontònnan grandi na kada fachada ta hasi Grote Berg un di e landhuisnan diseñá di manera mas konsiente riba e isla. Mayoria kas di plantashi di Kòrsou ta promé edifisio práktiko; Grote Berg ta práktiko na di dos lugá. E frontònnan triangular lo tabata visualmente impreshonante for di kualke kaminda di yegada, den un tempu promé ku begetashon diki a krese rònt di e kas. Ainda awe, un biaha ku bo sa kiko pa buska, Grote Berg ta inkonfundibel. E kas ta para riba e top di e seru mes, na nòrt di e kaminda pa Westpunt, i bo ta yega na su porta dilanti pa medio di un trapi di piedra drechi ku murayanan abou na banda, kada un ta terminá na pia den un pilar di piedra kuadrá. Na nòrt di e kas e base di un fornu di pan, un fòrnu pa hasi pan, a sobrebibí, i e tereno tin tambe edifisio segundario i un kas di kunuku, un kasita simpel di kunuku, kaminda un sirbiente tabata biba.

Konseho: E kuater frontònnan triangular grandi ta e karakterístiko prinsipal. Saka potret for di e kaminda di yegada ku ta subi: kada fachada ta lesa komo un komposishon separá i balansá.

Landhuis Habaai: Gevelnan Barokko den e Bario Hudiu Bieu

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Habaai: Gevelnan Barokko den e Bario Hudiu Bieu

Desde 1651 hudiu sefardí for di Amsterdam i Brazil a bin biba na Kòrsou, i e Kompania di Indias Oksidental a duna nan tereno na nòrt di Schottegat. Plantashinan manera De Hoop, Bleinheim, Marchena i Welgelegen a lanta einan, i te leu den siglo 19 e bario tabata konosí komo Bario Hudiu. Welgelegen a risibí e nòmber Habaai den siglo 18, mas probabel un deformashon di Gabay Henriquez, e famia ku tabata su doño desde 1771 i a kore e komo finka mesklá di bestia i kunuku. E kas barokko ta data for di mitar di e siglo ei, manera su gevelnan kurbá ta sugerí: dos piso ku galeria dilanti i patras bou di un zolder grandi. Habaai tabata un di e promé landhuisnan ku a haña un segundo bida. Na 1864 hermananan franciskano di Roosendaal a kumpr'e komo internato pa mucha muhé; ora nan a habri un edifisio skol nobo bou di e nòmber bieu Welgelegen na 1867, Habaai mes a bira un orfanato. Na komienso di siglo 20 e kas tabata siña e ofishi di trensa sombré di paha, un ofishi ku pa 1910 tabata duna trabou na kasi un kinto di e poblashon di e isla. Na 1965 a bin un sentro di retiro, i despues di esei desenio di deskuido kaminda e edifisionan segundario a kai abou, pero e kas mes a keda para. Na 2005 doño nobo a restourá e landhuis huntu ku arkitekto Maup Lanjouw, i un aña despues Gallery Alma Blou a muda bin einan for di Otrobanda. Awor e ta eksponé eksposishon kambiante di arte kurasoleño i karibense, ku obra hasi lokalmente pa bende i un teraso patras ku ambiente agradabel, apropiá pa reunion chikí. Dilanti, e piso abou ta habri den un arkada, un fila di shete arko habrí, i ariba tin seis bentana ku ta subi i baha; patras, tur dos piso tin arkada habrí asina. E ala na banda ost a wòrdu agregá despues di 1864, pa e internato i e orfanato di e hermananan. Kada gevel kurbá, esta e parti ariba di e muraya di banda, ta terminá den un arko poko kurbá ku un boton kuadrá riba dje, i na kada banda di e dak tin tres bentana di dak, bentana chikí poné den e dak mes.

Konseho: Bishitante ta bon bini na e galeria, i e ta bende obra hasi lokalmente; kontrolá e oranan di apertura aktual promé ku bo bai, i tuma tempu pa e teraso patras.

Landhuis Hato: E Orígen Lubidá di e Aeropuerto

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Hato: E Orígen Lubidá di e Aeropuerto

Mayoria bishitante ku ta pasa dor di Aeropuerto Internashonal di Kòrsou no tin idea ku su tereno un tempu tabata un plantashi di baka di siglo 18 ku un fuente di awa dushi famoso. Awe Landhuis Hato ta situá djis na nòrt di e pista, un rekuerdo silensioso di loke e lugá tabata promé ku 1929. Te 1792 Hato tabata un finka di baka di e Kompania Hulandes di Indias Oksidental ku tambe tabata kultivá kuminda pa e poblashon katibu; e tabata sirbi tambe komo retiro privá pa e direktornan di e Kompania. Den siglo 19 el a kambia rumbo pa hospitalidat, komo un di e promé lugánan di hospitalidat na Kòrsou. Anunsionan den korant di 1843 di Michael Römer a invitá 'inválido i otro bishitante' pa disfrutá di e pisinanan di awa dushi, e sombra fresku di e hòfi di fruta i e 'kas bunita di un shon' pa estadia di luho di vários dia na $1.50 pa dia, kuminda inkluí. Dos dékada despues Frederik Pierre ainda tabata hasi propaganda pa e 'riu chikí kristalino' i e balor restorativo di e bañonan alimentá pa e fuente. E transformashon di Hato a bini na 1929, ora gobièrnu a disidí di trasa e futuro aeropuerto di e isla dor di e kunukunan di e plantashi. Mas despues e bendedó di bèrdura ku tabata kanta, Rudy Plaate, a kultivá bèrdura akinan pa hopi aña, i a bende nan promé serka Bloemhof i despues na Zuikertuintje. Na 2014 inkilinonan emprendedor a planta un kunuku chikí di wendrùif i a habri un bed & breakfast den e landhuis, pero Curaçao Airport Holding a terminá e kontrato na 2016. E landhuis ainda ta para: un di e poko lugánan riba e isla kaminda bo por mira un kompleho di plantashi di siglo 18 ku tabata funshoná i un aeropuerto internashonal di siglo 21 den un solo bista. E plantashi tabata kubri rònt di 1,400 hektar, un tamaño ku poko otro plantashi riba e isla a yega na dje, i e awa di su fuente a wòrdu usá pa muha e tereno i despues pa un tanki. Rònt di e kas, ku ta para mas o menos 50 meter na nòrt di e kaminda di aeropuerto, bo por ainda haña pos, restonan di un sisterna, partinan di e sistema di irigashon ei i un santana ku shete graf. Dilanti di loke awor ta e parti dilanti di e kas tin restonan di un piso di ladriyo IJssel, ladriyo chikí traha na largu di riu IJssel na Hulanda.

Konseho: Hopi biaha bo ta mira e landhuis for di e kaminda rònt di aeropuerto, djis despues di aterisá. Si bo ta bini buska un hende i bo tin tempu, bai rònt pa e banda wèst: bo ta mira e landhuis djis pasa e edifisionan bieu di terminal.

Landhuis Hel: Un 'Paradeis' Yamá Fièrnu, Kara pa Kara ku Purgatorio

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Hel: Un 'Paradeis' Yamá Fièrnu, Kara pa Kara ku Purgatorio

Landhuis Hel tin un di e nòmbernan mas surreal riba e mapa di landhuisnan di Kòrsou. E nòmbernan alternativo di e propiedat, Paradijs (Paradeis), Tevredenheid (Satisfakshon) i Onverwachts (Inesperá), ta sugerí un wega semántiko di hopi tempu, igual ku e echo ku presis enfrente di dje un tempu tabata para Plantage Vagevuur (Purgatorio). Si e grupo aki tabata deliberadamente teológiko òf djis e resultado di doñonan sukesivo ku a duna nan propiedatnan nòmber ku humor skur, no ta kla. Sea kual sea, Paradijs, Vagevuur i Hel un tempu tabata para den un fila, un sorto di bida despues di morto di siglo 18 den tres akto, den kunuku di Kòrsou. Un landhuis di fin di siglo 18, arkitektónikamente distinguí. E kurpa prinsipal tin un dak di kuater banda ku bentana di dak na tur banda, ku galeria bou di dak di un banda rònt di tur fachada. E trapi ku ta subi bai na e teraso tin voluta bunita na su base, toke arkitektóniko elegante ku ta hisa Hel ariba e estétika komun di kas di plantashi. Originalmente un plantashi di siglo 18 yamá Backer, un parti di dje a separá komo Lesch den Dorst (Kita Sed, sigiendo ku e wega di palabra), miéntras e plantashi prinsipal a tuma e nòmber Hel. Na 1778 e fragata di guera hulandes Alphen a eksplotá den haf di Willemstad, segun relato pasobra un marinero a drenta e depósito di pòlvora ku un sigaro sendé, un di e peor desasternan den historia di e isla. Mas di 200 hende abordo a muri, mas 50 riba tera. Segun relato, pedasonan di e eksplosion a yega te na Landhuis Hel, kilometer paden di tera. E kráter awor ta historia, pero e ròl di e landhuis komo marka di kon leu e onda di choke a yega a pasa den e memoria lokal. Pasobra e tereno ta inklinà, e kas ta para riba un base haltu, ku teraso ku ta kore riba henter e hanchura di e parti dilanti i patras. Bou di e teraso patras tin un sisterna ku bóveda, un depósito di awa ku un plafon kurbá, i e kushina ta warda su fogon, e lugá tradishonal pa kushiná; e registro di monumento ta menshoná tur dos. E dos edifisionan segundario probablemente ta data di di dos mitar di siglo 19, ora ku e kas mes tambe por a wòrdu modifiká.

Konseho: E detaye di voluta na base di e trapi di teraso ta loke historiadónan di arkitektura, sin hasi hopi bulla, ta apresiá mas na Hel. Ta bale la pena wak e si bo por aserká e entrada.

Landhuis Hermanus: Salu, Revuelta i un Kas Trankil pa Fin di Siman

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Hermanus: Salu, Revuelta i un Kas Trankil pa Fin di Siman

Banda di kaminda pa Willibrordus, un pilá di límite bieu ta karga e nòmbernan di dos plantashi bisiña, Hermanus i Meiberg, den letra di estilo antiguo, restourá na 2018 pa Rensly Simon i kabá pa Herman Verboom i François van der Hoeven. E dos propiedatnan a kompartí doño durante kasi henter nan historia registrá. Un di e promé doñonan tabata Hermanus Storck, i asina e landhuis a haña su nòmber. Manera Jan Kok mas pa nòrt, Hermanus tabata un plantashi di salu. Su doñonan a dependé di un fuerza laboral grandi di katibu te ku emansipashon na 1863. Durante e lantamentu di 1795, e rebelion ku Tula a lidera na Kenepa, un di e ko-lídernan di Tula, Louis Mercier, a duna òrdu pa pega e kas original di Hermanus na kandela. E edifisio aktual di dos piso, ku un dak ku ta baha na kuater banda i un kornis sin interupshon ku ta kore rònt di henter e struktura, ta karakterístiko pa arkitektura di Kòrsou di e segundo mitar di siglo diesnuebe. Un ala poné perpendikular na e blòk prinsipal, ku galerianan mas tradishonal, probablemente ta mas bieu. Na 1928 Shell a bin bati na porta, interesá tantu den Hermanus komo den Meiberg pa motibu di nan ubikashon kantu di laman, perfekto pa un fasilidat di eksportashon di produkto di petroli. Na final solamente Meiberg a kambia di doño; Hermanus a keda privá. E doñonan aktual ta us'é komo kas di fin di siman. Kaminda antes baka, karné i kabritu tabata kome yerba den e koralnan rònt di dje, awor gansu i pavo real ta kana. E kontraste trankil entre e pasado di e landhuis komo un operashon di saka salu kaminda katibu tabata traha, i su presente komo un lugá di retiro privá i pasífiko, ta un di e kosnan mas difísil pa rekonsiliá na Kòrsou. E propiedat, yamá tambe Oud Sint Marie, tabata kubri mas o ménos 250 hektar i tabata doño di vários pan di salu den e Salinja, e lagun di salu na su banda ost. E blòk dilanti ta neoklásiko, un estilo ku ta fia for di edifisionan griego i romano, ku pirons, ornamento chikí ku punta, riba su dak; e ala mas bieu probablemente ta data di e promé mitar di siglo diesnuebe i tin galeria na tres banda i un kushina ku un fogon, un fogon tradishonal pa kushiná. E kas ta para riba un plato algun meter mas haltu ku e kaminda, riba un teras elevá ku trapi na tres banda, i un sisterna tapá ta keda banda di e teras dilanti.

Konseho: Residensia privá: wak solamente for di banda di kaminda. E pilá di límite restourá serka di Willibrordus ta un paradó ku ta bale la pena pa saka potret, un akto chikí di preservashon históriko ku resultado visibel.

Landhuis Jan Kok: Flamingo, Salu i Solo Baha

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Jan Kok: Flamingo, Salu i Solo Baha

E plantashi ta deber su nòmber na un deformashon di Hulandes pa Papiamentu: Adriaan Kock, un maestro mesla i un di e promé kolononan di e isla, a traha e promé kas akinan rònt di 1705. 'Adriaan' a bira 'Arrian' i finalmente 'Jan', p'esei ora e biahero M.D. Teenstra a skirbi tokante dje na 1836, el a yam'é 'Plantaadje Arrienkok'. E nòmber formal orihinalmente tabata Zevenhuizen, probablemente pasobra e tabata e di shete kas establesé na e kosta zùitwèst, despues di Oud Sint Marie (awor Hermanus), Nieuw Sint Marie (awor Rif), Malpais, Sint Joris (despues Siberie), San Sebastiaan i Port Marie. E kas original di Adriaan tabata un ruina kaba na 1784, probablemente destruí pa kandela; solamente e mangasina i e kelder di siglo diesocho a sobrebibí. E plantashi mes a sigui komo un operashon di salu, spesialmente despues di 1832, ora e demanda pa salu di Kòrsou a yega su punto mas haltu. Pa mitar di siglo diesnuebe diesun hektar di pan di salu tabata estendé bou di e landhuis. Awe e mesun pannan ei ta e lugá kaminda flamingonan ku ta bula bini for di Bonaire ta buska kuminda, un atrakshon turístiko den nan mes, i kisas e aspekto di Jan Kok ku hende ta saka mas potret di dje. E landhuis aktual ta para riba un teras haltu ku ta wak riba e pannan, ku galeria na tur dos banda. Carel Zacharias de Haseth a traha e na mitar di siglo diesnuebe riba e fundeshinan di e kas den ruina di Adriaan. Na 1948 e veterinario Max Diemont a kumpra e propiedat, ku na e momentu ei tabata den dekadensia, for di gobièrnu, i den dékada di 1960 el a laga restour'é, ku arkitekto Serge Alexeenko na enkargo di e trabou. El a bolbe e un lugá popular pa sali anochi, ku un museo, un kelder di biña i un pista di baile na aire liber. Diemont a kumpra e pan di salu mes tambe na 1965, insistiendo ku e pannan i e landhuis ta pertenesé huntu. Desde 1999 Stichting Monumentenzorg ta doño di henter e propiedat. E artista kurasoleño fayesí Nena Sanchez a tene su atelier i galeria akinan pa hopi aña, i awe e landhuis ta funshoná komo restorant ku un teras ku ta wak riba e refleho rosá di e pan di salu ora solo ta baha. E menu ta kuminda krioyo kasero; e flamingonan ku ta kana riba e saliña ora ta kuminsá bira skur ta e show. Rònt di 1800 Jan Kok tabata pertenesé na e doñonan di Siberie bisiña, i nan a saka salu for di e Salinja Sint Marie te den siglo binti. E teras dilanti tin e klok di katibu, ku un sisterna bou di e piso di e teras; e kas probablemente tabata wak pa ost na kuminsamentu, miéntras ku awor su fachada ta wak pa wèst. Rònt di dje bo por haña ainda dos pos di pia, pos ku trapi ku ta baha te na awa, dos otro pos i restonan di koral.

Konseho: Reservá un mesa pa rònt di 5 PM. E solo baha riba e flamingonan i e pan di salu ku tinta rosá ta un di e momentonan trankil i grandi di Kòrsou, i lo bo ke tin tempu pa keda sinta na e sena en bes di kore.

Landhuis Jan Sofat: Kuater Siglo, Tres Deformashon di Nòmber

E nòmber Jan Sofat ta e punto final di 300 aña di kambio linguístiko. Na 1715 Jan Houtvat a kumpra e plantashi Uylenburg for di Kompania di Indias Oksidental. E propiedat a bira konosí lihé komo Jan Zoutvat (zout = salu, aunke e propiedat nunka a funshoná komo plantashi di salu; probablemente un eror di transkripshon ku a keda pegá). Generashon tras generashon Zoutvat a deformá mas ainda te Sofat, i ta asina e plantashi ta yamá durante e último dos siglonan. Kambio di nòmber asina ta karakterístiko pa Kòrsou, kaminda Hulandes, Papiamentu, Spañó i e idioma kolonial papiá a forma kapa riba otro durante kuatershen aña. Den su siglonan di trabou e plantashi tabata prinsipalmente un kunuku di maishi grandi; despues nan a agregá katuna. E landhuis original no ta eksistí mas. E edifisio aktual ta para riba su fundeshinan i segun informe e ta reprodusí su forma, pero e ta un rekonstrukshon i no un kontinuashon: un deklarashon honesto di e registronan di patrimonio kultural ku hopi landhuis di Kòrsou no ta hasi. E landhuis aktual tin un parti sentral ku un dak ku ta baha na kuater banda i bentana di dak na tres banda. Galerianan ku dak di un awa ta kore lango di tur kuater fachada. Renovashonnan resien a agregá ekstenshon. E ta situá serka di Brakkeput Ariba i Brakkeput Mei Mei, un grupo di propiedat den e parti zùitost ku huntu ta konta e historia di divishon di plantashinan bieu, deformashon di nòmber i rekonstrukshon arkitektóniko.

Konseho: E landhuis original no ta eksistí mas: loke bo ta mira ta un rekonstrukshon honesto riba e fundeshinan original. Un rekordatorio útil ku 'restourá' i 'rekonstruí' no ta e mesun kos den e katálogo di landhuisnan di Kòrsou.

Landhuis Jan Thiel: For di Pan di Salu te Distrito di Resort

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Jan Thiel: For di Pan di Salu te Distrito di Resort

E hòmber ku a bira Jan Thiel e distrito di resort i playa ku e ta awe tabata Casper Arturo Perret Gentil, konosí lokalmente komo shon Tutu. Na 1915 el a kumpra e propiedat di mas o ménos 400 hektar, inkluso su landhuis, for di e erederonan di David Vidal. El a ekspandé e pan di salu di siglo diesocho ku tabata eksistí kaba, i na 1924 el a funda e balneario Vista Alegre na baai di Jan Thiel: un hotèl di palu, un kas di baña i sinku kas chikí pa hür, ku entrada pagá i presentashon musikal den fin di siman, un di e promé lugánan organisá pa rekreashon na Kòrsou. Orihinalmente e plantashi tabata yama Damasco, pero e pan di salu i e landhuis a tuma lihé e nòmber di e promé doño konosí, Jan Thielen (kuminsamentu di siglo 18). Su desendientenan a bende na 1737 na Moses Penso, i e plantashi a kambia di doño hopi biaha promé ku el a establesé su mes den un produkshon di salu produktivo. Den siglo diesocho rònt di 40 katibu tabata traha den e kosecha di salu, kultivá maishi chikí, indigo i bèrdura, i kuida un kantidat grandi di bestia. Na 1816 e inventario ainda tabata menshoná '15 saku di Bonchi di Katuna'. E landhuis aktual probablemente ta data di mitar di siglo diesocho: material di konstrukshon tabata riba e tereno kaba na 1752. E famia Perret Gentil a muda bai biba einan na 1929, i a moderniz'é ku un baño i otro komodidat. Den dékada di 1970 shon Tutu a kuminsá parti e propiedat pa e desaroyo Vista Royal, i despues a bende e resto, inkluso e landhuis, na e fondo di penshun APNA. Despues di a pasa via Monumentenzorg i un restourashon na 1997 pa arkitekto Norbert Broos (patrosiná pa medio di e kontrakt di hür di abogado Leo Spigt), e kompleho a habri komo un hotèl boutique. Awe e ta funshoná komo Plantation Jan Thiel Lodge, un bed & breakfast kaminda e stal original di baka, e koralnan i e lugá kaminda nan tabata muña baka tur a keda konservá. E plantashi tabata kore lango di kosta zùit for di Lagun Jan Thiel te Caracasbaai, i tabata terminá na e punta yamá Lijhoek, kaminda segun ta bisa tabatin un bateria di kosta, un posishon pa kanon ku tabata wardia e kosta. E kas ta situá riba tereno mas haltu na nòrt di e propiedat, pabou di e rooi prinsipal, un kama di riu seku ku ta kore ku awa despues di áwaseru, i su parti sentral tin un dak inusualmente inkliná ku ta baha na kuater banda, ku tres bentana di dak, bentana chikí poné den e dak, leu for di otro na kada banda. Rònt di dje ta para dos mangasina, òf depósito, un kas chikí di biba i un reservorio di awa, i mayoria di e edifisionan segundario ta data di fin di siglo diesnuebe i kuminsamentu di siglo binti.

Konseho: E teras di desayuno na e Lodge ta lo mas serka ku bo por yega na e manera ku un famia di plantashi lo a biba: e ta bale la pena pa reservá un anochi si e ritmo di e banda di resort prinsipal di Jan Thiel ta sinti muchu bulioso.

Landhuis Janwe: Un Entrada Mas Trankil den e Katálogo

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Janwe: Un Entrada Mas Trankil den e Katálogo

Janwe, históricamente tambe Klein Zuurzak i Goed Begin, ta un landhuis mas chikí den e zona rural ost di Kòrsou. E fecha spesífiko di fundashon i e promé doñonan di e propiedat ta entre e puntonan ku investigashon kontinuo riba e 78 landhuis intakto di Kòrsou ainda ta studia. E ta para riba su fundeshinan, warda pa e historia mas kompleto di su arkivo wòrdu skirbí. Manera hopi landhuis mas trankil, e sobrevivensia di Janwe a dependé mas di perseveransia ku di fama. Su bisiñanan den e paisahe ta konekt'é ku e grupo ost di propiedatnan di plantashi ku huntu a forma e ekonomia di agrikultura i kria di bestia di e banda ei di e isla. Si mas trabou arkeológiko òf di arkivo sali na kla, e entrada aki lo krese; pa awor e ta parti di e lista kompleto di 78, i esei mes ta e historia ku ta bale la pena konta. Janwe tabata importante komo plantashi di awa, un propiedat balorá pa su awa, i den siglo diesnuebe e tabata sirbi tambe komo kas di rekreo; e ta situá na nòrt di Caracasbaaiweg serka di Dominguito, i su tereno awor ta redusí na un strepi rònt di e kas. E kas aktual probablemente ta data di mitar di e siglo ei, aunke e parti sentral i e galerianan por ta mas bieu, i su dak ta keda entre gevelnan den forma di funil, murayanan di banda ku ta bira mas smal te un tòp chikí ariba dos skouder, ku dos bentana di dak, bentana chikí poné den e dak, ku ta wak pa nòrt i tres ku ta wak pa zùit. Un kas di karosa, un sisterna i un pos ta kompletá e grupo, i e chimenea di e fogon di antes, e lugá di kandela pa kushiná den kushina, ainda ta subi dor di e dak.

Konseho: Pa bishitantenan interesá den e landhuisnan 'ménos konosí' di Kòrsou, Janwe ta representá e propiedatnan di tamaño mediano ku ta sobrebibí sin bulla: ta bale la pena konos'é pa e patron, no pa un drama spesífiko.

Landhuis Joonchi: Kòrsou Rural na Banda Ost

Joonchi ta un landhuis ménos dokumentá den e zona ost di Kòrsou. E ta parti di e red di 78 propiedat intakto ku huntu ta forma e katálogo formal, pero trabou di arkivo detayá riba su historia spesífiko ainda no ta kompleto. Loke e konteksto históriko mas amplio ta bisa nos tokante Joonchi ta ku e landhuisnan rural di banda ost generalmente tabata kombiná aktividat agríkola modesto (kria di kabritu, kultivo na eskala chikí) ku e ròl di kas di rekreo den kunuku. E patron ei probablemente ta deskribí Joonchi tambe, te ora trabou di arkivo mas profundo konfirm'é. E edifisio ta para; su bisiñanan ta pon'é den un grupo di plantashi di tamaño similar; su historia ta parsial, pero su lugá riba e lista ta sigur. Pa bishitantenan ku ta kolektá landhuis manera observadó di para ta kolektá avistamentu, Joonchi ta un di e entradanan ku ta rekompensá e deseo di kompletá e lista, mas ku e manera di wak solamente e puntonan kulminante.

Konseho: Manera vários landhuis na parti ost di Kòrsou, ta mas mihó wak Joonchi komo parti di un tour na outo den e área ku komo un destino den su mes. E patron ta sali na kla for di e suma di nan.

Landhuis Kas Chikitu: 'Kas Chikí' na Banda Ost

Kas Chikitu, Papiamentu pa 'kas chikí', ta kumpli ku su nòmber. E ta un di e landhuisnan mas chikí den e katálogo, un edifisio modesto riba un tereno modesto na banda ost di Kòrsou. E nòmber na Papiamentu ta rekordá nos ku no tur propiedat a heredá un nòmber Hulandes òf Spañó; tin biaha e idioma di pueblo simplemente a keda pegá. Investigashon históriko detayá riba e fundashon, e doñonan i e aktividatnan ekonómiko di Kas Chikitu ainda mester kompletá. Loke por bisa ta ku e landhuisnan chikí di banda ost generalmente tabata funshoná komo kas di rekreo modesto pa habitantenan di stat, i no komo operashon agríkola signifikante: e paisahe i e eskala no tabata permití esei. E edifisio ta parti di e katálogo di 78 landhuis pasobra su forma arkitektóniko i su ubikashon ta dokumentá un kapa partikular di e manera ku kurasoleñonan di tempu kolonial a organisá e kunuku. Su presensia riba e lista ta e historia, asta ora e detayenan ainda ta pendiente.

Konseho: Kombiná ku otro landhuis chikí di banda ost den un solo rònt na outo: e patron di kas di rekreo chikí riba e banda aki di e isla ta bira kla ora bo mira nan un tras di otro.

Landhuis Klein Bloemhof: E Bloemhof Mas Chikí

Klein Bloemhof, esta 'Bloemhof chikí', ta e kompañero ménos konosí di Landhuis Bloemhof, e sentro kultural i hardin di skultura mas famoso un distansia kòrtiku for di dje. Históricamente e dos propiedatnan tabatin doñonan relashoná i tabata funshoná konektá ku otro, aunke no komo un solo plantashi. Tur dos tabata benefisiá di e mesun mikroklima riku na awa ku a hasi e nòmber Bloemhof balioso i atraktivo pa uso komo kas di rekreo. Klein Bloemhof ta un propiedat mas chikí ku un landhuis modesto. Su karakterístikanan arkitektóniko spesífiko, su fecha di fundashon i e sekuensia detayá di su doñonan ta entre e puntonan ku investigashon kontinuo di patrimonio kultural ainda ta studia. Loke ta konosí ta su lugá den e katálogo di 78 landhuis, su ubikashon bisiña na Bloemhof i su ròl komo un kas di rekreo mas trankil na e periferia ost di Willemstad. Pa bishitantenan ku ta bishitá kaba e Bloemhof prinsipal ku su eksposishonnan di arte i su Katedral di Sumpiña, Klein Bloemhof ta bale la pena por lo ménos pa pasa banda di dje ku outo, pa mira e ruman mas chikí den e mesun konteksto di paisahe mas amplio.

Konseho: Bishit'é huntu ku e Bloemhof prinsipal (sentro kultural): mira tur dos huntu ta hasi e diferensia di tamaño i e konteksto di e mikroklima kompartí mas fásil pa lesa.

Landhuis Klein Kwartier: Laraha i un Infansia Literario

Klein Kwartier ta un landhuis chikí ku un huella hopi mas grandi riba e historia kultural di Kòrsou. Rònt di 1900 e tabata un plantashi di laraha importante, mas o ménos mil palu di laraha, e oraño amargo, di e famia Senior, apotekeronan ku tabata destilá e kaskanan pa traha Blue Curaçao tras di nan Botica Excelsior na Heerenstraat (wak Chobolobo). Na 1927 gobièrnu a kumpra e propiedat pa e Landswatervoorzieningsdienst (Servisio di Suministro di Awa di e Isla). Direktor Richard 'Hensey' Beaujon tabata biba den e landhuis ku su famia. Entre e palunan di laraha, den dékada di 1920 i 30, dos mucha hòmber tabata hunga ku despues a kambia Kòrsou: su yu Jan Jacob 'Ipa' Beaujon, ku despues a goberná e Islanan Ariba di Bientu Hulandes, i e eskritor Boelie van Leeuwen, yu di e districtmeester. Tur dos tabata landa den e tankinan di Klein Kwartier den tempu di áwaseru: un imágen evokativo pa ken ku konosé e novelanan posterior di Boelie van Leeuwen, kaminda awa i memoria ta kore huntu. Mas despues e ofisialnan médiko di gobièrnu tabata stashoná na e landhuis. Na 1965 e Eilandgebied a transferí e na Stichting Monumentenzorg, ku a hür e na Donny Bakhuis. Un restourashon posterior a kosta e landhuis parti di su karakter históriko: e dak original i tres bentana di dak a disparsé. Desde 2012 Curaçao Lions Club ta hür e propiedat pa su reunionnan i ta hür e kas i su tereno pa fiesta i evento: e hardin grandi i e teras patras ta duna un ambiente elegante. Klein Kwartier a bira, sin bulla, un lugá kaminda bida sívico di e isla ainda ta tuma lugá.

Konseho: Disponibel pa hür pa evento privá: si bo ta planeá un kasamentu, un aniversario spesial òf un konferensia chikí na Kòrsou, esaki ta un di e opshonnan ku mas ambiente riba e isla.

Landhuis Klein Santa Martha: Salu, Rebelion, Hotèl Boutique

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Klein Santa Martha: Salu, Rebelion, Hotèl Boutique

Aron Levi Maduro, un di e promé kolononan hudiu sefardí na Kòrsou, tabata doño di Klein Santa Martha na 1698. E tempu ei kaña di suku tabata krese riba e tereno, banda di palu di dividivi ku su bainanan tabata duna tanino pa kueru. E plantashi a prosperá. Na 1819, bou di Matthias Schotborgh, e tabata kore riba e trabou di 99 katibu: algun tabata kuida karné, baka, buriku òf galiña; otronan tabata wòrdu manda traha den stat komo aprendis di kushinero òf muhé bendedó. Huntu ku Groot Santa Martha i San Nicolas, Klein Santa Martha a saka su rikesa for di e pan di salu di Baai di Santa Martha. Durante e rebelion di katibu di 1795 e plantashi a sali den notisia di un manera mas feo. E tutor Hulandes Sabel, e úniko persona blanku na Klein Santa Martha ora e lantamentu a yega e propiedat, a wòrdu kohe pa e rebeldenan. Bou di liderazgo di Pedro Wacao, nan a mar'é tras di un kabai i rastr'é te Fontein, kaminda nan a mat'é. E insidente ta un di hopi ku ta hasi e historia di e propiedatnan aki difísil pa konta sin tembla. Gobièrnu a tuma Klein Santa Martha over na 1937. E kunukero Hulandes Wietse de Vries a muda drenta e landhuis pa yuda promové agrikultura moderno i kria di baka, komo parti di e plan di desaroyo rural di gobernador anterior Oscar Helfrich. Kunukeronan por a establesé nan mes den un pueblo konstruí spesialmente pa esaki, Helfrichdorp, pa siña e ofisio. Na final e proyekto a fraksá. Na 1954 a proponé pa bende e landhuis. E a pasa desenio di dekadensia, periodo kòrtiku komo kampamentu di vakansi, un famia ku tabata biba aden, i despues okupantenan ilegal. Ora gobièrnu a transferí e na Monumentenzorg na 1995, e tabata un skeleto. Finalmente na 2012 un restourashon kompleto a kuminsá. Dos aña despues Klein Santa Martha a habri di nobo komo hotèl boutique, ku e restourashon dirigí pa arkitektonan Anko van der Woude i Cas Aalbers, ku a duna e landhuis, por fin, bida habitabel atrobe. E kas ta para riba un seru chikí na nòrt di e baai, riba un teras elevá ku e ta kompartí ku un kushina separá i dos otro struktura, i un sisterna ta bou di e piso di e teras. E probablemente ta data di siglo diesocho i a wòrdu adaptá na kuminsamentu di siglo diesnuebe, rònt di 1900 i atrobe den dékada di 1930, ora entre otro kos e aberturanan di bentana i porta a kambia. Buska e boka di airu rondó ku un strea di stuku den kada gevel, e tòp formá di e muraya di banda, i e skinanan dentá di e fachada dilanti, bloknan di stuku na skina poné na largura alterná.

Konseho: Reservá un anochi na e hotèl boutique si bo ke keda den un lugá ku peso históriko di bèrdat. E kambernan den e mangasinanan restourá tin un ambiente ku e resortnan di playa no por igualá.

Landhuis Klein Sint Joris: Balkon Kologá, Toren Piramidal

Landhuis Klein Sint Joris: Balkon Kologá, Toren Piramidal

Konosí lokalmente komo Chenchó Chiki, Klein Sint Joris ta un di e plantashinan mas bieu di Kòrsou, ku tereno kultivá pa promé biaha na 1635 i e plantashi kompleto establesé na mitar di siglo 17. Bestia, agrikultura na eskala chikí i, inusualmente, kaña di suku tur tabata krese akinan. Kultivo di suku tabata raro na Kòrsou; e klima seku no tabata favorabel p'e, pero algun propiedat a persistí te den siglo 19. Klein Sint Joris tabata un di nan. E landhuis ta data di fin di siglo 18 i tin vários karakterístika distintivo. E dak di dos awa tin kuater bentana di dak na un banda i dos na e otro banda: un areglo asimétriko ku ta raro riba e isla. E ta un di e muy poko landhuisnan di Kòrsou ku un balkon kologá, un luho arkitektóniko chikí. Algun meter for di e kas prinsipal ta para un toren kuadrá ku dak di piramide ku su funshon original ta keda inkla; torenan similar riba propiedatnan mas grandi tabata sirbi komo kas di palomba òf punto di wardia, pero su ròl eksakto akinan no ta dokumentá. E kas a wòrdu modifiká visiblemente ku tempu: diferente agregashon i intervenshon a laga un stratifikashon arkeológiko ku bo por lesa. E paisahe rònt di dje ainda tin un karakter agríkola, ku rastro di e plano original di e plantashi visibel den e ubikashon di e edifisionan segundario i murayanan di límite. E ta un entrada mas trankil den e katálogo di landhuisnan, pero e kombinashon di un fecha di fundashon temprano (1635), balkon kologá i toren piramidal misterioso ta hasi Klein Sint Joris arkitektónikamente mas kurioso ku su perfil abou ta sugerí.

Konseho: E balkon kologá i e toren ku dak di piramide ta e firmanan arkitektóniko. Tur dos ta visibel for di e kaminda di yegada: ta bale la pena pasa banda di dje poko poko ku outo.

Landhuis Klein Sint Michiel: San Migel i e Dragon

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Klein Sint Michiel: San Migel i e Dragon

Ariba e entrada prinsipal di Landhuis Klein Sint Michiel, kortá òf montá komo un imágen, e arkangel Migel ta bringa ku un dragon. Esaki ta e tipo di deklarashon ikonográfiko eksplísito ku bo ta haña raramente riba un landhuis di Kòrsou: mayoria ta limitá nan mes na un solo eskudo di famia òf un fecha inskribí. E imágen ta hasi e nòmber di e kas mesora kla. Klein Sint Michiel tabata un plantashi di salu di 185 hektar, parti di e grupo di kosta zùit ku tabata traha e pan di salu di Baai di Sint Michiel. E kern ekonómiko di e plantashi tabata produkshon di salu, kompletá den siglo 20 ku kria di baka. Kaminda Groot Sint Michiel na e otro banda di e peninsula tabata mas grandi na tereno (e 'groot' ta referí na e tamaño di e tereno, no di e edifisio), e landhuis akinan na Klein Sint Michiel en realidat ta e mas grandi i arkitektónikamente mas imponente di e dos. E edifisio aktual a wòrdu rekonstruí na 1862 riba fundeshinan mas bieu. E ta konsistí di dos blòk pegá na otro, un mas largu ku e otro, kada un ku su mes dak di dos awa i bentana di dak. Un galeria ta kore lango di e banda zùit, ta kohe e brisa di kosta. E nòmbernan históriko alternativo Jan Doret i Jan Dorst ta pega e identidat di un doño lubidá hopi tempu kaba na e lugá. Klein Sint Michiel ta keda awe den e paisahe ku semper e a okupá, su pan di salu trankil pa hopi tempu kaba, e bataya entre Migel i e dragon ainda ta sigui ariba e porta dilanti. E plantashi ta bai bèk te siglo dieshete; su promé doño konosí tabata Levy Maduro, tambe e promé Maduro registrá riba e isla, i Slangenbaai bisiña tabata pertenesé pa hopi tempu na e mesun doñonan. Serka di e kas, den tereno fértil i bon regá, tin un hofi, un hardin kaminda nan tabata kultivá kosecha i fruta, posiblemente esun ku Johan van Walbeeck a menshoná den su deskripshon di e área aki di 1634. E fecha 1862 ta aparesé den e gevelnan ost, e partinan ariba di e murayanan di banda ost, i rònt di e kas a sobrebibí un sekrèt òf baño pafó, un kas di palomba, un kas di bomba òf kas di pomp, pos, algun ku un mulina, dam i restonan di muraya den e saliña, e lagun di salu.

Konseho: E imágen di San Migel i e dragon ariba e porta dilanti ta e detaye pa saka potret: puntra ku respet si e doño aktual ta permití bishitantenan aserká e entrada.

Landhuis Kenepa (Knip): Kaminda e Rebelion a Kuminsá

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Kenepa (Knip): Kaminda e Rebelion a Kuminsá

Entre tur e kasnan di plantashi di Kòrsou, Landhuis Kenepa, lokalmente Knip, ta karga e historia mas pisá. Akinan, riba 17 di ougùstùs 1795, un katibu yamá Tula a lidera e lantamentu di katibu mas grandi di Karibe Hulandes, un rebelion di seis siman ku a sakudí e òrdu kolonial te den su fundeshi i ku awor tur aña ta wòrdu konmemorá komo Dia di Lucha pa Libertat di Kòrsou. E plantashi mes ta hopi mas bieu. Registronan di su benta ta data di 1693, ku derecho pa laga un kantidat ilimitá di baka pastá riba su serunan, un uso ku lo a definié pa tres siglo. E landhuis aktual tin 1830 den su gevel, loke ta sugerí ku e edifisio prinsipal ta data di e aña ei òf a wòrdu rekonstruí ekstensivamente e tempu ei. Na kuminsamentu di siglo binti Knip ainda tabata kas di sentenares di kabritu ku tabata pastá den e koralnan ku awor ta bashí. Un inventario di herensia di 1832 ta revelá e otro banda di bida riba plantashi: e kas di e doño Jannetje van der Meulen tabata ekipá ku mueble di kaoba, pintura, kuriosidat i spil, miéntras e plantashi tabata kore riba e trabou di 128 afrikano katibu i un persona di desendensia mesklá. E tereno ainda ta warda rastro di e pasado aki: tanki di indigo di siglo diesocho (deskubrí na 2014 pa e Werkgroep Archeologie), un inloopput bieu (pos kaminda bo ta kana drenta), i piedra di límite konsolidá, restourá na 2018 ku sosten di Prins Bernhard Cultuurfonds Caribisch Gebied. E famia Muskus a trese bida bèk den e kas na kuminsamentu di siglo binti, usando e komo kas di fin di siman i restourando e na 1939. Desde 1998 e landhuis ta alberga Museo Tula, ku eksposishon permanente tokante sklabitut, e rebelion di Tula i herensia afrokurasoleño. Riba e promé piso, un lista largu ta detayá e kastigunan, for di sota te dianan di enserá, ku katibu por a spera pa fayonan spesífiko. E ta material pisá, pero esensial pa komprondé e historia di e isla. E registro di monumento ta splika e 1830 den e gevel: den e aña ei e kas original di siglo 18 a wòrdu rekonstruí, loke a duna su eksterior un karakter di siglo 19. E tòpnan di e gevelnan di funil, murayanan di banda ku ta bira mas smal bai ariba manera un funil, ta mustra tres aña, 1830, 1939 i 1985, i e dak tin kuater bentana di dak, bentana chikí para poné den e dak, na kada banda. Paden, e piso di e parti sentral i di e galerianan ta di klinker hel; rònt di e kas ta para stal, kobertizo, mangasina (depósito) i koral, i un pueblo di 175 kas chikí, e kas di pali maishi, tabata para un tempu banda di e kas.

Konseho: Kombiná un bishita na Museo Tula na Kenepa ku un paradó na Playa Kenepa Grandi (Grote Knip), un kaminata kòrtiku baha seru. E kontraste entre e historia di e plantashi i e bunitesa di e playa ta un di e yukstaposishonnan mas impreshonante di Kòrsou.

Landhuis Koningsplein: 1650 riba un Muraya Paden

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Koningsplein: 1650 riba un Muraya Paden

Plantage Koningsplein probablemente ta data di siglo 17. Durante trabou na e landhuis original, segun ta bisa, e aña 1650 a sali na kla riba un muraya paden, un inskripshon úniko ku lo a hiba e historia konosí di e propiedat desenio mas leu atras. Sinembargo, e registro di monumento ta pone e kas aktual na mitar di siglo 19. E plantashi tabata chikí (35 hektar) i e landhuis tabata wòrdu usá prinsipalmente komo kas di rekreo en bes di un operashon agríkola. E edifisio mes ta arkitektónikamente inusual. E ta konsistí di tres blòk pegá na otro lango di nan banda largu, ku e blòk meimei ta subi un tiki mas haltu ku e blòknan pafó na su banda. Tur tres tin dak di dos awa. E blòk meimei probablemente ta esun mas bieu, loke su bentananan di dak ta revelá: nan ta wak pafó riba e daknan di e blòknan pafó, un areglo poko komun i un tiki inkómodo ku ta revelá e historia di konstrukshon na kapa di e edifisio. E blòknan pafó tin moldura di kornis adishonal na nan banda kòrtiku. E propiedat ta situá den e área sentral-zùit di e isla, ku e landhuisnan Meerwijk i Pos Cabai serka. Su uso aktual no ta sigur, pero e edifisio ta sobrebibí: 1650 riba un muraya paden, ainda einan pa ken ku sa kaminda pa wak. E plantashi ta situá na ost di Schottegat, serka di e lugá di desembarko Hulandes mas bieu riba e isla, i e kas ta para riba un seru, riba e punto mas haltu di e tereno. Su fachada zùit ta distribuí simétrikamente, ku porta meimei i na tur dos punta, bentana entre nan, i pilaster pisá ku ranura, kolumna plat den muraya ku ranura vertikal, na e skinanan. Un teras ta kore lango di e fachada, i bou di e teras na e banda ost tin un sisterna grandi pa awa di áwaseru.

Konseho: E inskripshon di 1650 riba un muraya paden ta loke ta hasi Koningsplein notabel históricamente. Ta bale la pena puntra durante kualke tour programá si bo por mir'é.

Landhuis Koraal Tabak: Tabaku, Drag Race, un Futuro Tras di Hèk

Landhuis Koraal Tabak: Tabaku, Drag Race, un Futuro Tras di Hèk

Rònt di 1700 Koraal Tabak, 'tabaku di koral', tabata un di e plantashinan prinsipal di Kompania di Indias Oksidental na Kòrsou. Manera e nòmber ta sugerí, nan tabata planta tabaku akinan. Na 1636 e direktor di WIC a raportá na e Heren XIX na Amsterdam ku e 'toeback saet in onse tuijn van Chinchorro' (simia di tabaku den nos hardin na Chinchorro) a produsí desapuntadamente poko. Probablemente e tabata referí na Sint Joris, ku ta situá djis na ost di Koraal Tabak. E landhuis di siglo 19 ta konsistí di dos blòk ku un sala amplio den e parti dilanti. Un kushina i otro agregashon ta keda patras. E kas ta para riba un elevashon chikí, loke ta dun'é un bista bunita. Dos mangasina grandi i koral di baka tabata para un tempu banda di dje; lamentablemente nan a wòrdu tumbá ku buldozer. Meimei di siglo 20 e famia Bakhuis a kumpra e plantashi. Na 1963 Hugo Bakhuis a habri Wonderful Beach na e banda di Baai di Sint Joris: un sentro di rekreashon ku kas pa fin di siman, kaminda pa kabai, kancha di futbòl i di bòlibòl. E landhuis tabata alberga un restorant. Bakhuis, ku nòmber di kariño Mr Wonderful, asta tabata kore un liña di bùs spesial for di Punda pa e playa. E operashon a sera despues di dos aña. Pero e plato di kosta nòrt di e plantashi a sigui alberga drag race (kareda kòrtiku di outo) pa desenio. Te resien, nan tabata saka diabaas, un piedra volkániko, riba e tereno, i tabata bòta sushi einan tambe. Koraal Tabak resientemente a wòrdu bendé na inversionistanan interesá den restourá e landhuis. Loke ta bini despues ningun hende sa, pero e sitio ainda tin mas bida den dje.

Konseho: Akseso ta dependé di e planchinan di e doñonan nobo. Ta bale la pena puntra na e informashon turístiko pa e status aktual: e bista for di e seru riba Baai di Sint Joris ta bale e biahe si e propiedat ta aksesibel.

Landhuis Morgenster: For di Sede di Partido Polítiko te Atelier di Artista

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Morgenster: For di Sede di Partido Polítiko te Atelier di Artista

Landhuis Morgenster, 'Strea di Mardugá', ta un antiguo kas di plantashi ku a sirbi komo buitenverblijf, un kas di rekreo den kunuku. Un dak di dos awa ku dos bentana di dak na kada banda ta korona e kas, i e fachada dilanti ta simétriko, ku un porta dobel meimei i dos bentana na kada banda. Pa un periodo largu di siglo 20 Morgenster a sirbi komo sede di un partido polítiko, un di e usonan inusual ku a duna e landhuisnan mas chikí di Kòrsou ora ekonomia di plantashi a disparsé poko poko. Ofisina polítiko, sindikato di maestro, kas di mucha, kas pa hende grandi, restorant, galeria di arte, hotèl boutique: e kambio di agrikultura pa servisio i uso kultural no ta trata di pèrdè e landhuisnan, sino di haña ròl nobo pa nan, i Morgenster ta parti di e historia ei. E propiedat a wòrdu restourá kompletamente algun aña pasá i awor ta alberga e galeria i atelier di e doño-artista aktual. Investigashon riba su historia mas profundo, e doñonan fundadó, e fecha eksakto di konstrukshon i e promé usonan, ainda ta sigui. Loke ta sigur ta ku e kas a sobrebibí te den un etapa aktual felis: un strea di mardugá di edifisio, pintá blanku i habrí pa traha i mustra arte, riba un seru chikí entre e kaminda pa Westpunt i Schottegatweg West. E registro di monumento ta pone e kas den siglo 19 i ta registrá ku e tabata wòrdu usá komo kas di rekreo durante e segundo mitar di e siglo ei; un restourashon anterior a tuma lugá na 1984. E ta un kas basta chikí riba un plataforma elevá, ku teras na tres banda i trapi dilanti i na banda, i su murayanan di banda ta gevel ku skouder, rand horisontal kòrtiku na pia di e punta di e gevel. Parti di e dak patras a wòrdu subí pa traha lugá pa un trapi, i un akuedukto riba un arko abou ta pegá na e skina wèst.

Konseho: Konsultá ku e doño aktual tokante dianan ku e atelier ta habrí pa bishita. Esaki ta un di e landhuisnan kaminda bo por topa un artista ku ta traha i sali ku un obra original: un eksperensia diferente for di kualke otro riba e isla.

Landhuis Mount Pleasant (Malpais): Apuesta riba Sisal, Gevelnan Barokko

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Mount Pleasant (Malpais): Apuesta riba Sisal, Gevelnan Barokko

Pa dos siglo kaba e plantashi aki tin dos nòmber. Na orígen e tabata yama Malpais, 'tera malu', un nòmber ku apenas ta inspirá konfiansa di invertidó. Den 1810, diesdos aña despues ku el a kumpra e plantashi, e doño Gerard Duyckink a kambia su nòmber ofisialmente pa Mount Pleasant. E kambio di nòmber tabata komprensibel; e nòmber nobo a keda pa hopi tempu, aunke awendia e hendenan lokal a bolbe yam'é Malpais. Kosecha di salu i kria di bestia tabata e base di Malpais pa mayoria di su historia. Esei a kambia na kuminsamentu di siglo 20, ora nan a planta 200 hektar ku sisal. Pa 1918 e Eerste Sisal Cultuur Maatschappij tabatin un kuarto di Malpais bou di sisal i a kumpra un mashin pa saka e fibra. E kompania di sisal tabata bou di guia di Gijsbert d'Aumale, Baron van Hardenbroek, ku tabata biba den e landhuis bisiña Papaya. Apesar di e entusiasmo inisial, e empresa a bai fayí den 1922. Shell a kumpra e plantashi den 1924. Den 1943 Stichting Birgen di Rosario tabata ke habri un kas pa hende grandi na Malpais, ku bendishon di Shell, pero e gastunan di renobashon tabata muchu haltu; nan a skohe Santa Catharina en bes, i ménos ku un aña despues nan a muda pa Huize Welgelegen. Den añanan 1960 kunukeronan Hulandes tabata dirigí e landhuis; lechi Keijzer tabata hasi reklame pa lechi fresku, mantekilla, keshi i yogurt di Malpais. E landhuis mes, di siglo 18, ta remarkabel pa su arkitektura: gevelnan di banda barok i sinku bentana di dak barok riba e fasada di dilanti. Dos aña pasá nan a deklar'é monumento protehá. Den 1984 Shell a entreg'é na Gobièrnu Insular pa un suma simbóliko; e fundashon Yubia Bendita a dirigí un kas di mucha aki, i awendia e komunidat di iglesia Crusaders Curaçao ta usa e kas. Riba e tereno tin un edifisio di iglesia. E mesla di apuesta industrial, kria di bestia, uso religioso i un hoya arkitektóniko protehá ta puru Kòrsou. E kas ta para haltu riba un seru, ku e saliña di Sint Michiel na su banda zùit; den bon aña e salinanan ei tabata produsí mas ku 10,000 barí di salu, i un tempu e plantashi tabata kubri 930 hektar. Entre 1748 i 1874 e plantashi a kambia di doño diesinku biaha. Ademas di e sinku bentana di dak barok na banda zùit, e dak tin tres mas na banda nort, i banda di e kas, na su eskina zùitwèst, tin un sistèrna ku su akuedukto.

Konseho: Pasa ku outo na final di atardi, ora solo ta bria riba e sinku bentana di dak di e fasada barok. E edifisio di iglesia riba e tereno ta di siglo 20 i no ta parti di e kompleho históriko di e landhuis.

Landhuis Oost Jongbloed: Rekonstruí Despues di e Kandela

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Oost Jongbloed: Rekonstruí Despues di e Kandela

E plantashi Jongbloed original, di 90 hektar, a wòrdu kumprá den 1727 pa kapitan di barku Jan Jongbloed, ku a kambia e nòmber di e plantashi di Boventuin pa Jongbloed. Den 1803 nan a sakeá e plantashi; durante e atake nan a kima e landhuis. Pa dékadanan e plantashi a funshoná sin un kas prinsipal. Finalmente, ya bon aden den siglo 19, nan a traha un landhuis nobo riba un otro parti di e tereno, ku a bira konosí komo Oost Jongbloed (Jongbloed Ost) pa motibu di su ubikashon. Awendia tin un otro edifisio riba e sitio di e landhuis Jongbloed original; algun buki i website ta mustra Oost Jongbloed, di un manera konfuso, manera si e tabata e Jongbloed original. Den e katálogo aki Oost Jongbloed ta registrá komo un landhuis separá, pasobra esei ta korekto históríkamente: e no ta un restourashon di Jongbloed, e ta un struktura susesor riba e mesun plantashi. Oost Jongbloed, di final di siglo 19, ta chikí: solamente un kurpa prinsipal ku un dak di dos banda. Rònt di 1920 nan a agregá un ala transversal kòrtiku ku un dak di kuater banda na banda nort. Ta un edifisio modesto i funshonal. Huntu ku su predesesor (e Jongbloed ku a pèrdè) i e mangasina ku a sobrebibí di e plantashi original (segun informe kambiá den un krèsh i un bibienda), Oost Jongbloed ta representá e arko kompleto: fundá den 1727, kimá den 1803, rekonstruí, duná un otro uso, i ainda pará awendia. E registro di monumento ta menshoná e trahadónan: Cornelis Sprockel a traha e parti mas bieu, un kas di piedra modesto ku un kushina, i su yu Wiles Olivier Sprockel a agregá e ala transversal. Un korèdor bou di un dak inkliná ta konektá e dos partinan, i e ala di 1920 a warda su interior original den bon estado. E kas ta para na banda ost di e antiguo plantashi, wèst di e antiguo hòfi Liverpool i di Hofje Pachi Sprockel di awendia.

Konseho: E diferensia entre e Jongbloed ku a pèrdè i e Oost Jongbloed ku a sobrebibí ta fásil pa no ripará. Aki presishon históriko ta importante: no aseptá e atribushon robes den guia di biahe mas bieu.

Landhuis Pannekoek: 175 Hektar i un Nòmber di Famia

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Pannekoek: 175 Hektar i un Nòmber di Famia

Pannekoek (sí, ta nifiká panekuk na Hulandes) a haña su nòmber di Gerrit Pannekoek, e promé doño di e plantashi aki di 175 hektar, ku na orígen tabata konsiderá un 'tuin', un hòfi, di e plantashi mas grandi Groot Santa Martha. E nòmber ta kotidiano; e plantashi no tabata. Na diferente momento e tabata hasi kultivo di tera i kria di bestia, i e tabata sirbi komo residensia di e distriktmeester di e di sinku distrito (Jan Jacob van Dam, for di 1863), ora nan a kita e tehanan di dak di e bisiña Dokterstuin i a trese nan aki den 1864 pa tene Pannekoek funshonal. E landhuis, probablemente di kuminsamentu di siglo 19, tin un kurpa prinsipal kompakto ku un dak di dos banda, rondoná na tur kuater banda pa un galería ku dak di un banda. No tin bentana di dak: un silueta limpi, relativamente sin dekorashon. E plantashi ta den man di gobièrnu for di 1913. Diferente funshon públiko a pasa aki den e último siglo, i e edifisio ainda ta pará den e kunuku di sentro di Kòrsou. E bisiñanan di mas serka di e plantashi ta Groot Santa Martha i San Juan, tur dos mas grandi i ku mas historia, pero Pannekoek ta ankra su parti di e kunuku den interior di e isla manera un landhuis konfiabel di tamaño mediano ta hasi: no e atrakshon ku bo ta bai bishitá ku outo, sino esun ku bo ta pasa na kaminda. E kas ta keda na pia di un seru serka di e kaminda pa Soto. Su fasada zùit tin un porta dòbel na meimei ku tres bentana na kada banda, i den e eskina zùitwèst tin e kushina ku su fogon, un sitio habrí pa kushiná riba kandela, miéntras ku un chimenea ta subi for di e dak di galería na e banda ei. Un kanal di piedra largu di e daknan di galería ta yena un akuedukto ku ta hiba awa pa e sistèrna, i un pos i damnan ta kompletá e sistema di awa di e plantashi.

Konseho: Pasa ku outo ora bo ta bolbe for di Santa Cruz òf Playa Jeremi. E modelo di e kas aki di tamaño mediano di kuminsamentu di siglo 19, ku su galería ku dak di un banda riba 4 banda, ta arkitektura di plantashi di Kòrsou manera den buki di skol.

Landhuis Papaya: Plantashon Chikí, Un Solo Palu ku a Keda

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Papaya: Plantashon Chikí, Un Solo Palu ku a Keda

Papaya tabata un plantashi chikí den sentro-wèst di Kòrsou, un subdivishon di e plantashi mas grandi Malpais. E tabata kria baka i karné, kultivá e fruta ku a dun'é su nòmber, i promé e tabata konosí komo 'Wel te Vrede' ('Bon Kontentu'). E landhuis di siglo 19 ta modesto: tres blòki chikí pegá na otro, kada un ku un dak di kuater banda, i un solo bentana di dak sobrio na dilanti. Esaki tabata un tempu e kas di Gijsbert d'Aumale, Baron van Hardenbroek, direktor di e ambisioso Eerste Sisal Cultuur Maatschappij, ku a purba planta 200 hektar di sisal riba e bisiña Malpais promé ku e kompania a bai fayí den 1922 (mira: Mount Pleasant / Malpais). E baron tabata biba na Papaya miéntras su kompania tabata hunga riba sisal na banda. Un palu di papaya ainda ta pará banda di e landhuis: e último di e hòfi di trabou, un rastro arkeológiko di tamaño di un palu. Mas resientemente e kas a sirbi komo sentro di rehabilitashon. Su uso aktual no ta sigur. Papaya ta chikí, trankil, i un rekordatorio ku no tur landhuis tabata grandioso: algun tabata hòfi di trabou pa kuminda ku un kas modesto ku tabata kuadra. Segun e registro di monumento e kas ta di di dos mitar di siglo 19, i e registro ta nota ku su plan i su detayenan ta di un pida i ku probablemente nan a trah'é den un biaha. E ta para riba un base subí riba e parti mas abou di e tereno, serka di e kaminda pa Westpunt, miéntras ku mayoria di e plantashi ta okupá pa e seru Seroe Papaja. Wak e pilastranan ku ranura, kolòmnan plat den muraya ku ranuranan vertikal, na e eskinanan di dilanti, e terasnan ku trapi na dilanti i patras, i e roseta di stuko den e punta triangular di e bentana di dak.

Konseho: Si bo bishitá, ta bale la pena puntra pa e palu di papaya ku a keda banda di e landhuis: un solo palu bibu komo e último rastro di un plantashi di siglonan.

Landhuis Parera: Plantashon di Salu ku a Bira un Retiro Wardá

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Parera: Plantashon di Salu ku a Bira un Retiro Wardá

Landhuis Parera ta deriva su nòmber di e biuda E. Parera, e promé doño registrá. E plantashi a funshoná promé komo plantashi di salu, sakando salu for di e salinanan serka, i pa mitar di siglo 19 e tabata kambiá kaba na un kria di bestia modesto, mayormente di kabritu. Mas despues ainda el a bira un buitenverblijf, un kas di deskanso den kunuku, ora e ekonomia di plantashi tabata bai atras i e komershantenan di Willemstad tabata buska aire mas fresku leu for di stat. E landhuis ta mayormente di promé mitar di siglo 19. E forma ta poko komun pa Kòrsou: un kurpa prinsipal largu di dos piso ku dak di dos banda, galerianan ku ta kore largu di tur dos banda largu di e piso abou, i un teras ku balaustrada ku ta rondoná un espasio habrí ku kolòmnan. Resientemente nan a renobá e kas, loke ta dun'é un aparensia mas kompletá ku e potretnan di arkivo di 1978 i 2011 lo sugerí. Akseso ta kontrolá dor di un porta di entrada ku guardia, un realidat moderno di siguridat ku ta limitá bishitanan kasual. E landhuis ta keda serka di Arrarat na su zùit i Hel na su wèst, bisiñanan poko komun ku ta pon'é den un di e gruponan mas konsentrá di kas di kunuku históriko di Kòrsou, djis paden di e suburbionan di kosta zùit di Willemstad. Promé ku el a tuma e nòmber Parera, e plantashi tabata yama Berg Carmel; e biuda Parera a bend'é na Claas Schotborgh den 1745. E kas ta para riba e punto mas haltu di un kabo na Schottegat, i su murayanan di punta ta gevel di embudo, gevelnan ku ta bira mas smal bai ariba manera un embudo. E detayenan neoklásiko, un kornisa (e banda moldurá bou di rant di dak) ku ornamento di kortina i dentíkulonan (un fila di blòki chikí manera djente), ta di di dos mitar di siglo 19, ora e plantashi tabata sirbi komo kas di kunuku; e edifisionan sekundario original no a sobrebibí.

Konseho: Akseso solamente ku invitashon òf ku sita (entrada ku guardia). Si bo tin interes den e komparashon arkitektóniko entre Parera i Arrarat, puntra serka di operadornan di tour lokal: algun tour di kana spesialisá ta bishitá tur dos.

Landhuis Pos Cabai: Pos di Kabai, 8 Hektar, Forma di U

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Pos Cabai: Pos di Kabai, 8 Hektar, Forma di U

Pos Cabai ta nifiká 'pos di kabai': e plantashi a haña su nòmber di e pos di awa importante riba su tereno. Plantashonnan na Kòrsou hopi biaha tabata tuma nan nòmber di nan karakterístika mas importante, sea un palu (Papaya), un fruta (Kenepa) òf un fuente di awa (Pos Cabai, Brakkeput). Awa tabata presioso, posnan tabata infrastruktura, i un pos ku yama na kabai ta bisa bo algu tokante kon nan tabata balorá bestia. E plantashi tabata chikí, djis 8 hektar, i pronto nan a us'é komo kas di deskanso den kunuku en bes di un operashon agrikola aktivo. E landhuis ta di di dos mitar di siglo 19. E tin un kurpa prinsipal ku dak di dos banda i tres bentana di dak na kada banda, kada un kroná ku un frontón triangular: un detaye dekorativo straordinariamente konsistente. Galerianan ku dak di un banda ta kore largu di tur dos banda largu di e kurpa prinsipal. E kas tin forma di U, ku dos ala chikí na banda. Un kornisa dekorá ku ornamento di kortina ta kore riba e kurpa prinsipal, un toke Viktoriano elegante. Pos Cabai ta keda serka di Bever i Meerwijk. E plantashi ta konosí tambe bou di e nòmber alternativo Zuikertuin, loke ta konfuso, ya ku e distrito komersial serka ta karga e mesun nòmber, ku ta bini di un otro landhuis kompletamente separá (Suikertuintje). Bon bini na e toponimia di Kòrsou. E promé doño registrá, Lopez Laguna, a bende e plantashi na Sara da Costa Gomez den 1745, i e nòmber Pos Cabai ta aparesé pa promé biaha den un akta rònt di mitar di siglo 19. E pos ku a duna e plantashi su nòmber tabata un pos públiko, i e kas ta para haltu, riba un tereno haltu i plano ost di Schottegat. Entre e dos ala di banda tin un patio, e ala wèst tin un sistèrna den su kelder, i e punta di e chimenea di e kushina bieu ta karga un motivo di kortina ku borlanan na e eskinanan.

Konseho: E frontonnan triangular riba tur seis bentana di dak ta e detaye arkitektóniko klave: un konsistensia ku ta distinguí Pos Cabai di landhuisnan trahá mas na lihé, kaminda nan a agregá bentana di dak segun nan tabata mester.

Landhuis Ronde Klip: Elegansia Klásiko i un Kameo di Hollywood

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Ronde Klip: Elegansia Klásiko i un Kameo di Hollywood

Landhuis Ronde Klip ta pertenesé sin duda na e landhuisnan mas bunita di Kòrsou. E edifisio prinsipal ta trahá den estilo klasisista ku un dak di kuater banda riba dos piso, flanká pa alanan separá na nort, ost i wèst, kada un ku su propio dak di kuater banda. E ala ost ta di despues di e kas prinsipal; e ala nort ta e añadidura mas resien, trahá den 2002 i parsialmente pará riba kolòm. Solamente e ala ost tin bentana di dak. Un galería elegante ku arkonan habrí ta kore largu di e piso abou di e edifisio prinsipal i ta sigui den e banda wèst di e ala ost. E fasada zùit ku pilar, agregá despues, ta wòrdu sostené pa seis kolòm. E plantashi di Ronde Klip tabata inmenso: 825 hektar. Baka tabata kana riba e tereno; nan tabata planta katuna; nan tabata kultivá aloe. Durante algun aña na mitar di siglo 20 e landhuis a sirbi komo skol di reformashon pa mucha muhé, bou di direkshon di e Zusters van Bethanie in de Antillen. Un kambio drástiko kompará ku e supervishon di e sùsternan a bini den 1979, ora nan a filma partinan di e pelíkula 'Firepower', ku Sophia Loren i James Coburn, na e landhuis. Ta e aparishon di Hollywood mas inesperá di Kòrsou. Den e últimonan aña nan a restourá i moderniza e plantashi kompletamente, preservando su detayenan históriko mas importante. E komposishon klásiko ainda ta lesa kla: simetria, proporshon, kolòm. Ronde Klip ta un di e plantashinan kaminda e ambishon arkitektóniko di e doñonan di plantashi di Kòrsou di siglo 19 ainda ta kompletamente lesabel, no derá bou di añadiduranan di despues. E registro di monumento ta pone e edifisio prinsipal, huntu ku e ala wèst, rònt di 1860. E galería riba e piso abou ta formá pa dieskuater arko plat, i e portal ku kolòm ta kroná pa un frontón, un punta triangular abou. E ala wèst ta enserá e kushina bieu ku su fòrnu i chimenea, i riba e tereno ainda tin un sistèrna, un kas di baño, un magasina (depósito) i kuralnan.

Konseho: Propiedat privá. Purba mir'é for di e kaminda ku ta subi na banda wèst: e fasada zùit ku su seis kolòm ta hunga bunita kontra e lus di atardi.

Landhuis Rooi Catootje: Kaminda un Biblioteka di Siglo 19 a Topa ku Siglo 21

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Rooi Catootje: Kaminda un Biblioteka di Siglo 19 a Topa ku Siglo 21

Rooi Catootje ta e landhuis raro kaminda dos siglo ta kompartí e mesun hòfi sin kontradisí otro di un manera visibel. E kas di siglo 19 ta mueblá ku pida antiguo ku ta sinti manera nan a semper tabata eibe. Banda di dje, for di 2010, ta lanta un biblioteka hipermoderno ku murayanan di glas, trahá pa e último doño, Ena Dankmeijer-Maduro (1920-2016), pa alberga e kolekshon remarkabel di Judaica i Antilliana di su tata. Huntu nan ta forma eksaktamente e unidat ku Ena, kende e tempu ei tabatin nobenta aña, a imaginá. E nòmber di e plantashi ta bini di un rooi, un kanal natural ku ta karga awa solamente den temporada di awa, ku ta kore largu di su lìmite ost, i di un doño muhé chikitu yamá Catootje, kende su nòmber di un manera òf otro a pega na e lugá. E plantashi tabata eksistí kaba den 1700. Kabritu i karné tabata kome riba e kunukunan komun; galiña i otro bestia di kurá tabata kore den e hòfi di fruta; kokos, papaya, tamarein i lamunchi tabata krese den e pidanan di hòfi. E biblioteka ku awor ta para banda di e landhuis ta un di e fuentenan akadémiko mas importante di Kòrsou, e Mongui Maduro Library, ku ta kontené mas ku 30,000 buki, manuskrito i dokumento tokante e diáspora Hudiu den e Amérikanan, e historia di Antia Hulandes i kultura karibense en general. Investigadónan ta bini di henter e region pa traha den su salanan di lesa trankil. Kana for di e landhuis di siglo 19, ku su mueblenan pisá di kaoba i retratonan, pa aden di e biblioteka di glas, i bo ta sinti dos siglo ta duna otro man sin mester papia. E registro di monumento ta pone e kas rònt di 1853, e aña ku e famia Maduro a kumpra e plantashi, ku te mitar di siglo 19 tabata konosí komo Rust en Vree, tambe skirbí Rust en Vrede (un otro plantashi ku Landhuis Rust en Vrede na Santa Rosaweg); e rooi den e nòmber probablemente ta e kanal ku awor ta yama Rooi Magdalena. Un kurpa prinsipal di dos piso bou di un dak di kuater banda, un dak ku ta baha na tur kuater banda, ta rondoná pa galerianan di un piso, i un akuedukto dobla riba un kolòm i un arko ta hiba awa di awaseru for di e eskina nortwèst pa un sistèrna grandi. Wak tambe e klòk di heru riba e eskina nortwèst di e terasnan i e hòfi, e hòfi di plantashi, ku su posnan i damnan.

Konseho: Habrí ku sita pa investigadó, i de bes en kuando pa evento públiko i tour. E kontraste entre e interior antiguo di e landhuis i e glas di e biblioteka, for di suela te plafon, ta e regalo fotográfiko aki: trese un bon kamera.

Landhuis Rust en Vrede: Kas di un Dòkter den Dekadensia Pokopoko

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Rust en Vrede: Kas di un Dòkter den Dekadensia Pokopoko

Pa mayoria di siglo 20 Rust en Vrede ('Deskanso i Pas') a sirbi komo residensia ofisial di e distriktmeester di e region rònt di dje. Den añanan 1930 e tabata kas di shon Piet van Leeuwen, tata di e eskritor Boelie van Leeuwen. Su susesor tabata Herman Schotborgh. E kas mes ta di di dos mitar di siglo 19 i na orígen tabata konosí komo De Vergenoeging. Mas despues gobièrnu a stashoná su dòkternan na Rust en Vrede. Promé Dr Gorsira, despues Dr Rauchbaar, ku a biba eibe ku su famia te 1990. Rauchbaar tabata tene su práktika privá den e kas, ku e práktika di gobièrnu djis na frente di e iglesia di Santa Rosa. Hòfinan largu i hundu tabata stret na dilanti i patras di e landhuis; el a mara nan ku un sèrka di kadushi, i dos trapi tabata baha pa e hòfi patras: rastronan débil ku ainda ta eksistí awe, aunke yen di mondi. Despues ku Rauchbaar a bai, tabatin interes real di vários partido pa tuma over e landhuis. Gobièrnu no a hasi nada. Nan a sera bentana i porta ku blòki, un defensa komun kontra okupante ilegal ku tambe ta garantisá dekadensia. Den 2002 nan a deklará Rust en Vrede ofisialmente monumento protehá, pero protekshon sin mantenimentu ta un diskurso di despedida lento. Awe e ta para manera un sombra di e kas di kunuku ku e tabata: e fasada di dilanti ainda ta lesabel komo kolonial di siglo 19, e hòfinan ainda por wòrdu adiviná den nan kontorno, pero tur aña e ta disparsé visiblemente. Ta un rekordatorio ku sin kuido aktivo, asta landhuisnan sólido ta bai den direkshon di ruina. E 17 ruina rekonosí na Kòrsou no ta un lista kompleto; tin un sala di spera largu. Pa hopi aña den siglo 20 e kas a sirbi tambe e Ofisina Sentral di Atministrashon komo sukursal pa e di dos distrito. E tin un kurpa prinsipal bou di un dak di kuater banda, un dak ku ta baha na tur kuater banda, ku galerianan rònt di dje, i paden di e kurpa prinsipal e plafon ta straordinariamente haltu. Kontra e banda nort tin un sistèrna ku nan a hasi mas grandi den siglo 20, i tin un teras chikí na dilanti i un teras kasi riba henter e hanchura di e banda patras, kaminda e porta sentral tin un parti ariba ku arko rondó.

Konseho: Wak for di kaminda solamente. Rust en Vrede ta un landhuis útil pa bishitá komo kontraste: mayoria di e landhuisnan presentá ta mustra e éksito di restourashon; esaki ta mustra kon e alternativa ta parse.

Landhuis Saliña Abou: E Saliña Mas Abou

Saliña Abou, 'e saliña mas abou', tabata un plantashi chikí di 80 hektar ku tabata funshoná prinsipalmente komo buitenverblijf, un kas di deskanso den kunuku, i no komo un operashon serio di salu, apesar di su nòmber. E landhuis ta di final di siglo 18. E tin un kurpa prinsipal ku dak di dos banda, dos bentana di dak na banda wèst, i galerianan smal largu di tur dos banda largu. E galería wèst tabata habrí na orígen, pero nan a ser'é durante un renobashon di despues. Na banda zùit nan a agregá dos blòki pegá. E nòmber a kambia. Den registronan di siglo 19 e plantashi ta aparesé bou di vários nòmber: Genoegen is het al ('Kontentu ta tur kos'), Goed Heenkomen ('Bon Skapatorio'). Ta parse ku kada generashon di doño tabatin nan propio nòmber preferí, i Saliña Abou a gana solamente den uso moderno. E bisiñanan Chobolobo i e plantashi Saliña mes ta situá e plantashi den e área periferal ost di Willemstad. Su uso aktual no ta sigur. Ta un landhuis pa bishitantenan ku ke komprendé kon e plantashinan mas chikí di Kòrsou ta ankra un paisahe: no spektakular, no abandoná, djis sigui eksistí komo historia arkitektóniko trankil.

Konseho: Pasa ku outo ora bo ta na Chobolobo pa e tour di Blue Curaçao: Saliña Abou ta un desvio kòrtiku i ta ofresé un kontraste útil entre un landhuis famoso pa su destilería i un landhuis bisiña trankil.

Landhuis Saliña Ariba: Kaktus Nopal i un Nòmber Nobo

Saliña Ariba, 'e saliña mas ariba', tabata un plantashi chikí ku un kultivo poko komun na kuminsamentu di siglo 19: nopal, e kaktus ku fòia manera remu ku ta hospedá e insekto koshinia, ku su kurpa ta produsí e tinta kòrá karmin briante ku a duna koló na tela den henter Europa i Asia. Kultivo di koshinia tabata e spesialidat ku hopi ganashi di algun poko plantashi di Kòrsou den e epoka ei, i Saliña Ariba tabata un di nan. Mas despues e landhuis a kambia pa uso komo buitenverblijf. Den e último añanan e plantashi a bira mas i mas konosí bou di un nòmber alternativo: Landhuis Stadsrust. E dak di dos banda di zinku ta kubri e kurpa prinsipal; galerianan hanchu ta kore largu di tur dos banda largu, ku un galería ekstra pegá na banda zùit. E teras wèst ta tapá. Aktualmente e landhuis ta na benta, ta warda e siguiente doño ku e pasenshi i kapital pa hib'é den su siguiente kapítulo. E bisiñanan di Saliña Ariba ta Chobolobo i Goede Hoop. E ta keda den un grupo chikí di plantashi den periferia ost di Willemstad ku un tempu tabata biba den simbiosis ku e saliñanan ku tabata definí e área. Awe e saliñanan ta mayormente yená; e nòmber ta sigui biba.

Konseho: Si historia di arkitektura i un proyekto di renobashon ta atraé bo: Saliña Ariba ta na benta. Komo bishitante, wak for di kaminda; puntra serka di agentenan di bienes raís lokal pa un bishita si bo tin interes serio.

Landhuis San Juan: Un Tempu e Plantashon Mas Importante di Kòrsou

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis San Juan: Un Tempu e Plantashon Mas Importante di Kòrsou

San Juan, na orígen Sint Jan, a wòrdu fundá na mitar di siglo 17 i a krese, ku 657 hektar, te bira loke na kuminsamentu di siglo 19 tabata konsiderá e plantashi mas importante di Kòrsou. Maishi, kaña, katuna i indigo tabata krese den su kunukunan; bestia tabata kana riba su ladera; asta un ekstrakshon modesto di salu a wòrdu agregá den promé mitar di siglo 19. Den siglo 20, un kapítulo tardío straordinariamente spesífiko, tabatin un kria di yuana ta funshoná riba e tereno. E landhuis di siglo 18 tin un kurpa prinsipal ku dak di kuater banda i tres bentana di dak na un banda, ku galerianan ku dak di un banda ku ta kore largu di tur kuater fasada. E karakterístika distintivo ta arkitektóniko i práktiko: un akuedukto largu, ku alternativamente partinan ku arko i partinan stret, ta konektá e kas ku su tanki di awa di awaseru, sigurando ku kada gota di awa ku ta kore for di dak ta yega den depósito. Kuarenta sentimeter mas haltu ku awa di suela, trahá di piedra i visualmente impreshonante kontra e paisahe, e ta un di e piesanan mas elegante di inheniería di awa di plantashi riba e isla. Plantashon San Juan ta keda den e kunuku di wèst, ku su bisiñanan Cas Abou i Pannekoek. E kas i su akuedukto ainda ta pará, i e eskala di su importansia di antes ta lesabel na tur direkshon: 657 hektar ta un number masha grandi. San Juan tin tambe un lugá den e historia mas amplio di e isla: dia 20 di ougùstùs 1634 e Spañónan, ku tabata tene Kòrsou for di 1499, a entregá nan mes aki na e Hulandesnan. Matthias Schotborgh a kumpra e plantashi di Jasper Ellis de Veer den 1806, i e registro di monumento ta deskribí e famia Schotborgh komo ainda ta biba den e kas. E teras patras tin muli di salu i un fornu di pan, i e kompleho ta inkluí tambe un grupo di magasina (depósito), kural i un graf.

Konseho: E akuedukto ta e elemento arkitektóniko emblemátiko. Kore pokopoko riba e kaminda di aserkamentu ku bon lus: akuedukto di piedra + landhuis huntu ta un potret ku ta bale la pena pone den marko.

Landhuis San Nicolas: 339 Hektar di Salu

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis San Nicolas: 339 Hektar di Salu

Na final di siglo 17 e plantashi di San Nicolas tabata eksistí kaba, i finalmente e tabata kubri 339 hektar. E trinidat di e ekonomia di Kòrsou di siglo 18 i 19, kultivo di tera, kria di bestia i, riba tur kos, ekstrakshon di salu, a tuma lugá tur tres aki. San Nicolas tabata parti di e grupo di salu di kosta wèst ku, huntu ku Groot Santa Martha i Klein Santa Martha, tabata saka su rikesa for di e saliñanan di Bahía di Santa Martha. E landhuis mes ta di siglo 18. E kurpa prinsipal tin un dak di kuater banda ku bentana di dak, i galerianan largu ku dak di un banda ta kore largu di su dos banda largu. Vários edifisio sekundario ta agrupá rònt di e kas prinsipal: restunan di e infrastruktura operashonal ku tabata sostené un empresa agrikola i di ekstrakshon di salu di mas ku 300 hektar. Meskos ku su bisiña Klein Santa Martha, San Nicolas a dependé durante dos siglo di e trabou di hende katibu; kontrali na su bisiña mihó restourá, e no a haña ainda un di dos bida komo museo, hotèl boutique òf sentro kultural. Awe San Nicolas ta keda den un área ku ainda tin un karakter rural, ainda serka di e saliñanan ku a konstruí su ekonomia, ainda den un paisahe kaminda bo por sigui e geografia di e zonifikashon di plantashi di Kòrsou di siglo 17 kasi sin kambio. Ta e tipo di landhuis ku ta rekompensá e bishitante ku ta bini pa e historia mas grandi: un plantashi di salu den un grupo, un kompleho di edifisio sekundario entre hopi ku tabata sirbi e industria di salu, un kas di tamaño mediano di siglo 18 ku a sobrebibí te den siglo 21. E registro di monumento ta pone e partinan mas bieu di e kas rònt di mitar di siglo 18 i algun edifisio sekundario den siglo 19, i ta nota ku ademas di bestia i salu e plantashi tabata kultivá produktonan di komersio manera indigo, bonchi di dividivi i palu di tinta. E puntanan kòrtiku ta sera ku gevelnan kòrtá, murayanan di punta kaminda e punta ta kòrtá, i e dak tin tres bentana di dak, bentananan chikí pará den e dak, na kada banda. Rònt di e kas tin terasnan ku trapi na tur kuater banda, tres sistèrna, un kushina i un kas di baño chikí ku ainda tin su tobo di semènt.

Konseho: Kombiná un bishita ku Groot Santa Martha i Klein Santa Martha: e tres huntu ta duna un imágen mas kla di e ekonomia di salu di kosta wèst ku kualkier plantashi so por duna.

Landhuis San Sebastian: Di 1754, Ampliá den Siglo 19

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis San Sebastian: Di 1754, Ampliá den Siglo 19

San Sebastian, tambe Sint Sebastiaan òf Sint Bastiaan, a wòrdu fundá na kuminsamentu di siglo 18. Na prinsipio maishi tabata krese den su kunukunan; despues nan a kultivá koshinia (pa tinta karmin), i na final di siglo 19 nan a agregá plantashi di aloe: un sukseshon trankil di eksperimento agrikola, kada un purbando di kuadra ku un otro merkado di eksportashon. E landhuis mes ta karga e fecha 1754 riba su gevel. E no a pasa siglo 19 sin kambio. Durante un atake Ingles den 1805 e plantashi, meskos ku otro plantashi serka, ku hopi probabilidat a wòrdu sakeá. E struktura aktual ta mustra su historia arkitektóniko komplehá. E kurpa prinsipal original tin un dak di dos banda i un solo bentana di dak, ku galerianan ku dak di un banda largu di tur dos banda largu. Agregá despues: un ala di dos piso pegá na e galería zùit (ku su propio dak di dos banda) i dos ala kòrtiku na banda di e banda kòrtiku di e kurpa prinsipal ku ta mira ost, konektá pa un porta riba e patio. E ta lesa manera tres edifisio ku ta kompartí un mesun base. E bisiñanan di e plantashi, Buitenbosch i Jan Kock, ta pon'é den e zona rural nortwèst. Awe e ta propiedat privá, ainda pará trankil kaminda nan a trah'é i despues amplia. Riba e gevel di dilanti e fecha ta aparesé komo Aº 1754, den un marko rektangular moldurá bou di un frontón chikí, un korona triangular abou. E registro di monumento ta menshoná Abraham Ulloa komo e promé doño konosí, ku a bende e plantashi na Herman Winkler den 1722, i ta situá e kas riba un seru nort di e kaminda di Sint Willibrordus pa Soto. E kompleho ta inkluí tambe un kushina ku un fogon, un sitio habrí pa kushiná riba kandela, un teras ku un suela pa bati grano òf seka, un sistèrna, un rancho i un kural.

Konseho: Akseso ku invitashon. E fecha 1754 riba e gevel di dilanti ta e siñal di puntuashon arkitektóniko ku ta bale la pena buska; e añadiduranan di siglo 19 rònt di e kurpa prinsipal original ta konta e resto di e historia.

Landhuis Santa Barbara: E Kas Mas Grandioso di e Isla

Landhuis Santa Barbara: E Kas Mas Grandioso di e Isla

Ora e biahero M.D. Teenstra a pasa Kòrsou rònt di 1832, el a yama Santa Barbara 'e kas mas grandi i mas magnífiko di henter Kòrsou'. For di e tempu ei e no a pèrdè e título. E plantashi ta lanta majestuosamente for di e bèrdè, ku un trapi haltu i imponente ku ta hiba pa e partinan di biba. For di e teras haltu riba e mangasinanan e bista ta habri riba Spaanse Water i Tafelberg mas leu. E parti mas bieu di e edifisio aktual, di rònt di 1800, ta den e ala nort. Posiblemente esaki ta un resto di e kas fortifiká ku Lazaro Bejarano, e gobernador Spañó di Kòrsou, a traha den siglo 16. Matthias Beck, vise-direktor di e Kompania Hulandes di Indias Oksidental entre 1657 i 1668, a funda e plantashi. Den e epoka ei e tabata produsí kaña, tabaku i, a husga pa e tankinan di indigo ku nan a haña riba e tereno, indigo. Despues el a bira un operashon miksto ku maishi chikí, bonchi, pinda i otro berdura, huntu ku tropanan di karné, kabritu, baka, buriku i algun kabai. Na mitar di siglo 19 nan a planta kaktus nopal pa kria koshinia, e fuente di tinta kòrá karmin. E lista di bishitante di Santa Barbara ta remarkabel. Den 1874 nan a deskubrí fosfato riba e Tafelberg di e plantashi, loke a lanta un operashon di mineria di dékadanan ku a forma e ekonomia di Kòrsou. Pastor Niewindt tabata tene misa kada dos siman aki bou di e doño George Curiel (1815-1833). Prins Willem Frederik Hendrik a pasa anochi aki den 1835. Gobernador René Römer a biba riba Santa Barbara pa kasi tres aña (1983-1990) miéntras nan tabata restourá e residensia di gobernador den Fort Amsterdam. Na final di siglo 20 nan a bende e terenonan di e plantashi na un desaroyadó; awe e famoso Barbara Beach ta un playa privá pa huéspednan di hotèl, i e landhuis, ainda pará den su ambiente bèrdè, ta bira poko poko un isla meimei di desaroyonan di vila i kanchanan di golf.

Konseho: E bista riba Tafelberg for di e teras patras ta e potret emblemátiko. E playa abou ta privá pa huéspednan di hotèl, pero e teras ta e mihó punto di bista tòg.

Landhuis Santa Cruz: Rom, Kuarentena i un Playa Rekuperá

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Santa Cruz: Rom, Kuarentena i un Playa Rekuperá

Santa Cruz ta un landhuis chikí ku un pasado industrial sorprendente. E tabata un di e poko plantashinan di Kòrsou kaminda kultivo di kaña a sigui te bon aden den siglo 19; e tronko di e muli di suku ainda ta para na otro banda di kaminda for di e landhuis, e úniko ehèmpel ku a sobrebibí riba e isla. Di e kaña nan tabata destilá rom pa konsumo lokal. Durante e rebelion di katibu di 1795, e hendenan katibu di Santa Cruz a hasi hopi uso di e reserva destilá. Na mitar di siglo 19 tabatin ainda un destilería ku dos alambike ta funshoná riba e tereno. E landhuis mes ta mayormente di siglo 18. Bestia tabata kana riba e tereno; restunan di kurá di porko ainda ta visibel, huntu ku tres pos bieu. Den 1866 e doño Willem van Uytrecht a sede un pida tera pa konstrukshon di un edifisio di kuarentena, pasobra Bahía di Santa Cruz a bira e lugá di anklahe di kuarentena pa barkunan ku tabata yega di área kaminda tabatin malesa kontagioso aktivo: keintura amarú, kólera. E bahía a sirbi pa e propósito aki te kuminsamentu di siglo 20. Den siglo 20, shon Etie, August Georg Statius Muller, tabata doño di e plantashi. Su desishon den 1941 pa sera e playa pa públiko a kousa un tormenta lokal, ku akseso limitá na miembronan di Sportvereniging Kwiek. For di 1944 nan a hür e landhuis i a habri e playa atrobe pa públiko. For di 1983 e kas ta propiedat privá i ta habitá. Awe e playa ta públiko atrobe i un di e opshonnan mas trankil di kosta wèst: ménos yen ku Playa Kenepa Grandi (Grote Knip) òf Cas Abou, ku awa kalmu i kla i e mesun bida di rif. E kas tin un piso ku un soldu spasioso i ta para riba un teras grandi riba un seru nort di e kaminda zùit pa Westpunt, ku un blòki di kushina konektá ku un pasashi i un sistèrna kontra un eskina. Su gevel di dilanti (e muraya di punta bou di e dak) ta kurva pa aden i pa afó den e estilo di siglo 18 konosí komo barok di Kòrsou, aunke mas sobrio ku na Habaai òf Malpais, miéntras ku e fasada patras i e bentananan di dak (bentana pará den e dak inkliná, kada un ku su propio dak chikí) ta indiká promé mitar di siglo 19. Detayenan pa buska ta e porta prinsipal ku arko ku su moldura pisá, e strea den e korona di kada bentana di dak, i e ruina di un mangasina, un depósito di plantashi, serka di e kas.

Konseho: Parkeá na playa di Santa Cruz i kana pasa e tronko di e muli di suku bieu na bo kaminda bèk ariba: ta fásil pa no ripar'é, pero ta e úniko ehèmpel di su tipo ku a sobrebibí na Kòrsou.

Landhuis Santa Helena: Wèst di Kòrsou, Modesto i Persistente

Santa Helena ta un landhuis menos konosí den e zona rural pabou di Kòrsou. E ta pertenesé na e grupo di meimei di e katálogo di 78 entrada: no un di e famosonan manera Brievengat, ni un di e proyektonan di restourashon aktivo ku ta den notisia awendia, sino un di e propiedatnan di fondo ku a traha i ku huntu ta forma e paisahe di plantashi di e parti pabou di e isla. Investigashon detayá riba e fecha di fundashon di Santa Helena, e sekuensia di su doñonan i su aktividatnan ekonómiko spesífiko ta sigui. E forma general di e historia di e landhuisnan rural pabou ta apliká: agrikultura mesklá, kria di bestia, al final un kambio pa un uso menos intensivo segun ku e ekonomia di plantashi a disminuí, i sobrebibensia te den siglo 21 komo un artefakto arkitektóniko protehá òf mitar protehá. E bisiñanan di Santa Helena ta pon'é den e mesklansa di kosta i interior ku ta definí e tersio pabou di e isla. Meskos ku Janwe i Joonchi i vários otro den e tanda aki, Santa Helena ta representativo mas ku spektakular: e ta riba e lista pasobra e lista ta mester ta kompleto, no pasobra e ta eksigí atenshon individualmente.

Konseho: Si bo ta kore outo e rònt pabou for di Westpunt bèk pa Willemstad, ta bal la pena di tuma nota di Santa Helena ora bo pasa: un di e hopi landhuisnan di tamaño mediano ku ta duna e kunuku pabou su koherensia arkitektóniko.

Landhuis Savonet: Kuater Siglo di Kòrsou den Un Propiedat

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Savonet: Kuater Siglo di Kòrsou den Un Propiedat

Tin poko lugá na Kòrsou ku ta konsentrá asina tantu di e historia di e isla den un solo pida tereno manera e propiedat Savonet. Rònt di 1662 Matthias Beck, e tempu ei vise-direktor di e Kompania di Indias Oksidental, a traha e plantashi. Promé ku esei, hende arawak a biba i kultivá tera akinan pa kasi kuater mil aña, un periodo ku awor ta pasa manera un hilo dor di e museo ku e landhuis a bira na 2010. E époka di oro di e plantashi a yega ku Matthias van der Dijs, ku a bira doño na 1815 i a laga Savonet krese te ku e tabata un di e operashonnan di mas grandi di e isla. El a eksperimentá ku kaktus nopal, katuna i aloe, i na 1830 el a kumpra e plantashi bisiña Zorgvlied pa ekspandé su propiedatnan. E tamaño di e empresa a forma e paisahe: shèntenan di kabritu, karné i baka tabata pastá den e kunukunan, ku tabata yen di maishi chikí (sorghum) i otro kosecha. Durante un atake ingles na 1806 e landhuis a kima parsialmente; loke ta para awe ta un rekonstrukshon di siglo diesnuebe, aunke e gevelnan ku forma di ola i e bentananan di dak ta repetí fielmente e stilo di siglo diesocho. Savonet ta remarkabel pa e kantidat di su infrastruktura di sosten ku ainda ta para. Ademas di e kas prinsipal i su mangasina, bishitantenan ainda por mira e stalnan, un kas chikí di lechi, un kakushi ku sinku asiento, un kas di palomba, un herería, un ranchito pa warda karbon, un kas di supervisor i e koralnan di baka, tur restourá bou di Ingenieursbureau Techcon NV. E sklòtnan original di palu di e bentananan, lokalmente konosí komo soldaatjes, a wòrdu reprodusí na man. Un grupo di pos bieu ku baki di piedra pa bebe awa, usá pa duna tantu e bestianan komo e kunukunan awa, ta keda visibel na distansia di kana for di e landhuis. Desde 1978 e antiguo plantashinan Savonet, Zorgvlied i Zevenbergen huntu ta forma e Christoffelpark di 2,000 hektar, kaminda e biná di Kòrsou, ku ta den peliger di estinshon, ta biba. Awe e landhuis ta funshoná komo e museo di e parke, ku ta konta e historia di e plantashi, su ambiente natural i e generashonnan di hende arawak, europeo i afrikano ku a forma e lugá. E registro di monumento di e isla ta nota ku Savonet ta un di e poko plantashinan ku a sigui traha te den fin di siglo 19, i ku e adishon di Zorgvlied na 1830 a hasié e plantashi di mas grandi di e isla, ku mas di 1,500 hektar. Na 1863 Jacob Bennebroek van der Linde Schotborgh a bira doño, i na 1965 e herederonan di J.W.J. van der Linde Schotborgh i J.E. Debrot a bende e propiedat na Teritorio Insular di Kòrsou, ku a pone e tereno i e edifisionan segundario bou di kuido di Stinapa, despues Carmabi. Ademas di e edifisionan ya menshoná, e tereno tin un kas di molina, un plenchi pa bati òf seka kosecha, e restonan di e pueblo kaminda e katibunan tabata biba, i na ost di e kas un hofi, un pida tereno kultivá, ku pos, reservoir di awa, dam i kanal.

Konseho: Kuminsá na e museo di Savonet promé ku bo subi Christoffelberg: e eksposishonnan geológiko i ekológiko ta kambia e kaminata di un ehersisio físiko den un lektura di e paisahe.

Landhuis Siberie: Yamá na Nòmber di Su Doño Venezolano

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Siberie: Yamá na Nòmber di Su Doño Venezolano

Landhuis Siberie ta un di e poko plantashinan na Kòrsou ku tabata propiedat di un venezolano. Saverio Cafiero a kumpra Siberie i Jan Kok na 1784. E tempu ei e propiedat en realidat tabata yama Sint Joris; poko poko e a bira konosí ku e nòmber di su doño, ku e aktanan ya a deformá komo Serberio i Silberio, i ku a keda komo Siberie. For di 1830 te 1978 Siberie tabata propiedat di e famia Statius Muller. August Leberegt Statius Muller, doño di e Curaçaosche Courant, a biba riba e plantashi i na 1832 el a ekspandé e salinanan na Sint Mariebaai. El a eksperimentá tambe ku kultivo di katuna. Profesor Went, ku a investigá e agrikultura di Kòrsou na 1901, tabata generoso den su elogio pa e rebaño grandi di Siberie, aunke e tabatin su dudanan tokante e kalidat di su produkshon di manteka i keshi. For di 1906 te 1913 e funshonario di distrito a biba den e kas di siglo 18. Mas promé, den siglo 19, e dak original inkliná fuerte ku su ocho bentana di dak a wòrdu remplasá pa un dak di kuater banda riba e parti sentral, un kambio ku a duna e edifisio un torpesa arkitektóniko: e dak nobo no tin bentana di dak i no ta konektá bon ku e galerianan bou di dak di un banda. E kushina original ainda tin su fornu, trahá ku ijsselsteentjes, ladriyo hulandes chikí di koló hel for di IJsselstein, ku a bin komo lastre den barku. E doño aktual a restourá e landhuis na 2018 i a preservá hopi elemento outéntiko; e stal bieu di buriku (ku su porta original di palu) i e mangasina grandi a wòrdu kambiá den apartamento di vakashon. Bo por keda akinan awe: drumi den e mangasina renová kaminda antes nan tabata warda grano di e plantashi di salu. Bo ta yega na e kas via un kaminda sin asfalt, i e ta para riba un teraso elevá, mas o menos 250 meter for di e kaminda prinsipal, ku trapi na tur kuater banda i galeria rònt di e parti sentral. Mayoria di e tehanan riba e dak di e parti sentral ta karga e nòmbernan L.A. Snoeck i C. van den Broeke, tur dos di Utrecht, i remate, ornamento chikí pará, ta marka e puntanan di e kabes di dak. E kompleho tin tambe koral, un kas di administradó di plantashi, un tumba europeo, baki di indigo, partinan di e muraya di lindero bieu i e restonan di e pueblo di e katibunan; riba e porta sentral di un di e mangasinanan, e depósitonan di e plantashi, tin e aña 1753, loke ta sugerí ku e kas i e depósitonan a wòrdu konstruí rònt di mitar di siglo 18.

Konseho: Reservá un di e apartamentonan den e mangasina pa un òf dos anochi si bo ke e alohamentu mas sfeervol di Kòrsou. E murayanan di piedra ta tene e parti paden fresku, asta meimei di dia.

Landhuis Steenen Koraal: For di Pasto di Kabritu te Sindikato di Maestro

Landhuis Steenen Koraal: For di Pasto di Kabritu te Sindikato di Maestro

Den siglo 17 Steenen Koraal tabata un kunuku di maishi ku derecho pa 80 kabritu pastá. Kria di kabritu a keda sentral pa e propiedat durante siglonan, te ora gobièrnu den siglo 20 a kumpra e plantashi pa desaroyo di vivienda. E landhuis den su sentro a sobrebibí. E doño anterior a restourá e kas, a hasi e posnan mas hundu, a instalá molina di bientu i a span waya di sumpiña promé ku el a bende. Den e dekada di 1930 gobièrnu a pone e landhuis na disposishon di e movementu di eskaut. Despues di esei vários famia a biba einan un tras di otro. Na kuminsamentu di e dekada di 1970 e Algemene Antilliaanse Padvindersvereniging a us'é, despues otro okupante a pasa, i e kas poko poko a bai atras. Desde 1980 SITEK, e sindikato di maestro di Kòrsou, tin su sede den e landhuis modesto aki. E no ta un di e propiedatnan mas grandioso di e isla, pero e ta kumpli un ròl ku bo no ta haña den guia turístiko: e lugá kaminda maestronan ta organisá nan mes. Bal la pena di tuma nota di dje pa tur hende ku tin interes den e bida sivil di e isla mas leu ku e atrakshonnan turístiko obvio. E bario rònt di dje awor ta mayormente kasnan suburbano, pero e área original di e landhuis, su elementonan di awa i su pidanan di tereno ku muraya ainda ta legibel pa ken ku sa unda pa wak.

Konseho: Si bo ta den e área, un stop kòrtiku ta bal la pena: e ta un bon rekordatorio ku 'landhuis' ta nifiká hopi mas na Kòrsou ku atrakshon turístiko restourá. Algun ta sigui sirbi e komunidat trankilamente.

Landhuis Suikertuintje: Hardin di Suku na Rant di Stat

Landhuis Suikertuintje: Hardin di Suku na Rant di Stat

Suikertuintje ta situá djis nòrtost di e Schottegat di Willemstad, un propiedat chikí ku su nòmber, 'hardin chikí di suku', ta bisa bo eksaktamente kiko e tabata produsí antes. Entre e shèntenan di plantashi ku tabata traha na Kòrsou, poko a persistí ku kaña di suku pa hopi tempu; e klima di e isla tabata simplemente muchu seku pa e eskala di kultivo di suku ku tabata funshoná na Surinam òf e islanan karibense mas grandi. Tòg Suikertuintje a purba, i e nòmber a keda. E landhuis a para firme dor di e kambio for di suku pa agrikultura mesklá, pa lugá di deskanso den kunuku, pa suburbio moderno. E ta kapturá den un potret di 1964 di Boy Lawson (Nationaal Museum van Wereldculturen), den e tipo di lus largu i refleksivo ku a hasi e landhuisnan sujeto fotografiabel pa generashonnan anterior di fotógrafo di archivo hulandes. Awe Suikertuintje ta rondoná pa Willemstad moderno: sentro di kompras, bario residensial i un distrito komersial ku a kambia e nòmber di e propiedat den un marka komersial pa e área. E landhuis mes ta parse chikitu kompará ku su alrededor, un isla preservá den un ambiente urbano di siglo 21, manera hopi di e landhuisnan di Kòrsou serka di Willemstad a terminá. Pasa ku outo dilanti di Suikertuintje i bo ta mira e nùkleo, di siglonan di edat, di loke e distrito komersial ainda ta karga e nòmber di dje.

Konseho: Fásil pa mira miéntras bo ta hasi kompras den e área komersial di Zuikertuintje. E kontraste entre e landhuis di siglo 19 i e komersio rònt di dje ta eksaktamente loke 'preservá den kresementu urbano' ta nifiká den práktika.

Landhuis Urdal: Modesto i Parsialmente Dokumentá

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Urdal: Modesto i Parsialmente Dokumentá

Urdal, históricamente konosí tambe komo Roozendaal i Arrarat, ta un buitenverblijf di siglo 19 den e área periferiko ost di Willemstad. E landhuis ta un kas di un piso ku algun bentana di dak. Su historia di doño ainda no ta kla; e proyekto Landhuizen van Curaçao no a determiná ainda e fundadónan òf e sekuensia detayá di doñonan. E entrada aki ta eksistí pa marka e lugá den e katálogo i pa ta honesto tokante loke ta i loke no ta konosí. Pa kada Brievengat òf Chobolobo ku un historia bon dokumentá, tin Urdalnan: propiedatnan modesto ku a persistí te den siglo 21 sin a haña ainda e atenshon di archivo ku nan ta merese. E bisiñanan di Urdal ta Bona Vista i Klein Bloempot, loke ta pon'é den un grupo di landhuisnan periferiko mas chikí. Ora investigashon nobo surgi, e entrada aki lo krese. Pa awor Urdal ta representá e 'kola largu' di e landhuisnan di Kòrsou: esnan ku ta sobrebibí pa persistensia en bes di pa fama. E registro di monumento ta yena parti di e imagen. Urdal tabata un di e propiedatnan mas chikí rònt di Schottegat; su kas a wòrdu konstruí komo lugá di deskanso den di dos mitar di siglo 19 i ta situá den un hofi, un pida tereno kultivá, na zùit di Urdalweg. E registro ta deskribí e kas komo dos parti na forma di blòki, kada un bou di su mes dak di kuater banda (un dak ku ta baha na tur kuater banda) ku remate, ornamento chikí pará, riba e puntanan di e kabes di dak, i banda di dje tin un sisterna, un pos i un reservoir di awa.

Konseho: Opservashon for di kaminda. Un stop útil si bo tin interes den e entradanan menos investigá di e katálogo: Urdal ta representá kon un landhuis promedio ku a sobrebibí ta wak sin tratamentu di selebridat.

Landhuis Van Engelen: Di Dos Plantashi di e Fundadó

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Van Engelen: Di Dos Plantashi di e Fundadó

Landhuis Van Engelen ta yamá na nòmber di Willebrord van Engelen, direktor temporal di e Kompania Hulandes di Indias Oksidental, ku a fund'é huntu ku su otro plantashi Engelenberg (despues uní ku Cas Abou). E plantashi di 34 hektar no tabata un éksito agríkola. Eksperimentonan ku kultivo di tabaku i aloe nunka a lanta buelo komersialmente. Un kunuku di palu di naranha tambe a frakasá. Nan tabata kultivá berdura i maishi pa uso di kas, pero e importansia ekonómiko di Van Engelen semper tabata modesto. Arkitektónikamente e landhuis ta bunita. E parti sentral tin un dak di kuater banda ku no ménos ku ocho bentana di dak. Galeria bou di dak di un banda ta rondoná tur kuater banda, loke ta hasi Van Engelen un di e landhuisnan ku ta parse mas airoso for di kualke ángulo. E nòmbernan alternativo, De Hooijberg, Soar, Mount Vernon, Mount Vermount, ta mustra un òf dos doño ku tabata hunga ku referensia merikano aspirashonal. E bisiñanan di Van Engelen ta Bona Vista i De Hoop (1). Su tereno tabata modestamente produktivo pero nunka lukrativo. Su uso aktual no ta sigur. E ta para komo e ruman mas trankil di Cas Abou: fundá pa e mesun hòmber, ku ménos perfil, i ainda einan. E registro di monumento ta data e kas, riba base di su estilo, na mitar di siglo 18; e ta yama e dak inkliná fuerte di kuater banda (un dak ku ta baha na tur kuater banda) típiko di e siglo ei i ta señalá e tòpnan barokko di e bentananan di dak, ku ta kurba paden i pafó. Den di dos mitar di siglo 19 e plantashi relativamente chikí a bira un lugá di deskanso, i despues di 1939 su tereno a wòrdu dividí den lote, p'esei e kas awor ta para riba un tòp di seru meimei di un bario residensial ku ta karga e nòmber di e plantashi. E ta situá riba un plataforma abou ku teraso di henter e hanchura dilanti i patras i un sisterna kontra e muraya nòrt, i kuater lista di pilaster, banda plat pará ku ta sali un tiki for di e muraya, ta dividí su fachada dilanti.

Konseho: Kombiná un bishita ku e playa di Cas Abou: e dos plantashinan tin e mesun fundadó (Willebrord van Engelen), i kompará nan historia arkitektóniko i ekonómiko ta realmente interesante.

Landhuis Veeris: Bashí, Wardando, 108 Hektar di Historia

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Veeris: Bashí, Wardando, 108 Hektar di Historia

Veeris ta un landhuis ku awor ta para bashí i ta deteriorá visiblemente, un rekordatorio ku protekshon sin restourashon ta un erosion lento. E plantashi tabata kubri 108 hektar den su tempu di trabou; kria di bestia tabata e operashon prinsipal. E nòmbernan Union i Drie Gebroeders (Tres Ruman) tambe ta pertenesé na su historia, pero al final e nòmber Veeris a keda. E arkitektura ta típiko pa un landhuis di Kòrsou di tamaño mediano: un parti sentral ku dak di dos banda i bentana di dak, ku un galeria ku ta kore lo largu di tres banda bou di un dak di un banda. E fachada ost tin un parti ariba limpi riba e parti sentral, pero un kornisa kurbá riba e galeria: un adorno arkitektóniko chikí. Tantu e fachada ost komo e fachada pabou ta terminá den un gevel triangular ku ta koroná e kas. Simétriko, balansá, digno asta den abandono. E bario rònt di Veeris a kambia; e landhuis mes ta warda su turno. Den un katálogo di 78 landhuis intakto, algun ta hotel boutique i museo, algun ta restorant i galeria di arte, i algun, manera Veeris, ta den un estado intermedio: muchu bon trahá pa kai abou, muchu karu pa revivé sin un patrosinadó òf un propósito. E isla tin un lista largu di landhuisnan ku ta warda nan siguiente kapítulo. E registro di monumento ta data e kas na rònt di 1800 i ta mira den su gevelnan un estilo den transishon: e liñanan kurbá na altura di e galeria ta kombiná ku gevel na forma di embudo, gevel ku ta bira mas smal na direkshon di ariba, koroná pa un frontón chikí, un korona triangular abou. Paden, e sala, e kamber prinsipal, tin abertura ku arko i dekorashon, i pafó un mangasina, òf depósito, ta konektá ku e kas dor di tres arko, ku un sisterna di dos piso, un kakushi, koral i un hèk ku porta serka. E plantashinan Drie Gebroeders i Westerveld, ku su promé doñonan konosí tabata e famia Veeris, a wòrdu uní ku Eendracht den e dekada di 1810 den e plantashi Union, ku despues a tuma e nòmber Veeris; riba kua di e plantashinan aki e kas a para promé no ta konosí.

Konseho: Opservá solamente for di e kaminda públiko. No drenta un landhuis bashí sin pèrmit; ademas di e problema di drenta propiedat ilegalmente, struktura ku ta deteriorá ta realmente peligroso.

Landhuis Vredenberg: Dos Piso, Rekonstruí i Restourá

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Vredenberg: Dos Piso, Rekonstruí i Restourá

Vredenberg ta un kas di deskanso di dos piso ku dak di dos banda i bentana di dak. Tur dos banda largu tin galeria riba tur dos piso, kada un bou di un dak di un banda. Riba e entrada prinsipal na fachada dilanti, un balkon ta sali pafó, loke ta duna e kas un ritmo vertikal elegante. E propiedat semper tabata prinsipalmente un buitenverblijf, un lugá di deskanso den kunuku pa residentenan riku di stat, en bes di un plantashi di trabou. Su fecha eksakto di konstrukshon no ta registrá, pero e kas probablemente a wòrdu konstruí den un solo fase den di dos mitar di siglo 19, kisas den su último kuarto. E nòmber alternativo Cunucu Abao (Papiamentu pa 'kunuku abou') ta ubik'é den e geografia lokal mas presis ku su nòmber formal. Un rekonstrukshon na 1911 i un restourashon na 1997 a konservá e struktura dor di e siglo ku a mira hopi di su kontemporáneonan kai abou. Hopi di e historia mas profundo ainda mester wòrdu investigá, loke ta den su mes un rekordatorio ku e 78 landhuisnan intakto di Kòrsou ta katalogá pero no kompletamente studiá; tin desenio di trabou di archivo ainda pa hasi promé ku e historia di kada landhuis ta konosí. Vredenberg ta situá entre Koraal Specht i Saliña Abou, ta tene su posishon trankilamente, wardando e estudio ku e ta merese. E kas ta para na e rant nòrt di un pida tereno plat i relativamente muhá ku vários pos, i su hofi, un pida tereno kultivá, ainda tin dos pos, un tanki di awa i dam. E fachada dilanti ta regularmente organisá den sinku fila vertikal di abertura, ku bentana ku ta subi i baha riba e piso ariba, i un kushina ku fòrnu i chimenea ta pegá na e parti patras. E aña 1911 ta marká riba e struktura di e balkon na fachada dilanti, i un mangasina (depósito), un sisterna, parti di e muraya di lindero bieu i un edifisio segundario di 1907 ta kompletá e grupo.

Konseho: Opservá e ritmo di galeria di dos piso: tur dos piso tin galeria kompleto, loke ta mas skars ku e ta parse. Mayoria di landhuis di Kòrsou tin galeria solamente riba un piso òf un banda.

Landhuis Wacao: E Landhuis Mas Yòn di Kòrsou

Landhuis Wacao tin un distinshon kurioso: konstruí rònt di 1927, e ta e landhuis mas yòn di Kòrsou, loke ta hasié mas o menos un siglo bieu den un katálogo kaminda mayoria di e entradanan tin 200-300 aña. E Wacao original tabata para na otro lugá, riba loke awor ta Kaminda Johan M. Statius van Eps serka di e kaminda di banda Leliënbergh H. Despues ku nan a basha e original abou, nan a traha un landhuis nobo banda di e kaminda pa Westpunt, serka di e entrada di e tereno di tiru militar, kaminda e ta para awe. Nòmbernan alternativo ta inkluí Barthoolse Kust, Sint Silvester i Wakawa. E historia spesífiko di e plantashi, di kua époka e original tabata, kua doño, kua aktividat, ainda ta bou di investigashon. Loke ta konosí ta ku Wacao a drenta e katálogo dor di wòrdu konstruí nobo na un momento ku e ekonomia di plantashi bieu a disparsé kaba hopi tempu. E ta un entrada di siglo 20 den un historia di siglo 18 i 19. Su bisiñanan ta Flip i Sint Hyronimus (esaki último un ruina). Wacao ta situá den e zona rural mas leu pabou di e isla. Su uso aktual no ta sigur. Komo esun konstruí mas resientemente entre e 78 landhuisnan intakto, e ta ofresé un kontrapunto interesante na e entradanan mas bieu: prueba ku e kategoria 'landhuis' ainda ta krese, no ta solamente wòrdu preservá.

Konseho: E landhuis mas yòn di Kòrsou ta un kuriosidat ku bal la pena pa bishitantenan ku gusta kompletá un lista: tur otro landhuis den e katálogo ta mas bieu ku Wacao.

Landhuis Wechi: 200 Aña den Un Famia

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Wechi: 200 Aña den Un Famia

Plantage Wechi, tambe skirbí Weitje, i konosí alternativamente komo Klein Malpais, Rustplaats òf Daantje Boom, tabata un propiedat di 133 hektar. E nòmber Wechi òf Weitje probablemente ta bini di Weit Timmer, doño rònt di mitar di siglo 18. For di kuminsamentu di siglo 19 te fin di siglo 20, e plantashi a keda den man di e mesun famia: un kontinuidat di kasi 200 aña ku ta skars asta segun norma di Kòrsou. E landhuis di kuminsamentu di siglo 19 tin un parti sentral ku dak di dos banda i bentana di dak. Galeria bou di dak di un banda ta kore lo largu di tur dos banda largu. E gevelnan ta limpi, simpel: no dekorá manera e landhuisnan di époka barokko, pero balansá i digno. E propiedat a wòrdu renová algun aña pasá, ku a saka e edifisio for di un periodo di deskuido trankil. E bisiñanan di Wechi ta Rustplaats (un di su nòmbernan alternativo, awor usá pa un landhuis separá serka) i Zorgendal. E propiedat di famia di dos siglo ta e dato klave: masha poko propiedat na Kòrsou a keda den un famia for di e dekada di 1810 te e dekada di 1990. E tipo di kontinuidat ei tin tendensia di preservá un edifisio mihó ku kualke designashon formal di patrimonio, pasobra kada generashon tabatin un motibu pa manten'é. Te kuminsamentu di siglo 18 e tereno aki tabata parti di e plantashi ekstenso Malpais; Wechi a haña su forma final rònt di 1818, i segun e registro di monumento e nunka a bira un propiedat próspero. Haltu den kada gevel puntá, e muraya di banda triangular, tin tres ankra di muraya di palu, ku ta mara e struktura di palu di e dak na e muraya na altura di e balkunan horizontal largu ku ta karga e palunan inkliná di dak. Den e galerianan e palunan inkliná di dak, di palu rondo, ta keda na vista, i e kushina ku su fogon, un lugá habrí pa kushiná riba kandela, ta den e galeria patras; un mangasina (depósito), un koral, un pos i un reservoir di awa ta kompletá e kompleho.

Konseho: Opservá e liñanan limpi di e gevelnan, mas simpel ku e volutanan dekorativo di e landhuisnan barokko mas bieu. E historia di kontinuidat di famia por ta parti di e motibu dikon e arkitektura di Wechi a keda asina puru.

Landhuis Zeelandia: Kas di Ansiano Tras di Gevelnan Barokko

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Zeelandia: Kas di Ansiano Tras di Gevelnan Barokko

E imponente Landhuis Zeelandia tin un parti sentral na forma di krus, ku e blòki nòrt-zùit ta subi te dos piso. E dak di dos banda tin bentana di dak, i e fachadanan ost i pabou ta elegantemente dekorá ku voluta i remate di arko na tòp. E fachadanan nòrt i zùit ta mas simpel: un gevel puntá abou na un banda, un haltu na e otro banda. E alanan ost i pabou tin galeria habrí na tur banda, ku dak di un banda sostené pa kolumnata. E blòki nòrt-zùit ta data di siglo 19; e sekshon ost-pabou ta mas bieu i a kuminsá wòrdu konstruí den siglo 18. Serka di e landhuis ta para un edifisio segundario largu i imponente, aunke di un fecha mas resien. E ta konstruí na 1945 komo un ekstenshon di e kas di ansiano ku tabata okupá e landhuis e tempu ei. E tin un dak di dos banda i galeria habrí lo largu di tur dos banda largu: diessinku arko habrí na e banda zùitwèst, diestres habrí i dos será na e banda nòrtost, mas un entrada sentral ku ta sali pafó ku arko ekstra. E gevelnan dekorativo ariba, ku nan kontornonan elaborá ku ta kurba paden i pafó, ornamento na forma di spiral i remate di arko, ta repetí e estilo di Brievengat. Zeelandia orihinalmente tabata un lugá di deskanso pa habitantenan riku di stat. E plantashi pegá tabata solamente 39 hektar i a produsí poko di balor komersial. For di promé ku siglo 20 te 1983 e propiedat a sirbi komo kas di ansiano, 'Koningin Wilhelmina'. Desde e tempu ei su propósito no ta kla; e edifisio ta warda su siguiente kapítulo. Su adornonan arkitektóniko barokko i e parentesko visibel ku Brievengat ta tene e entre e landhuisnan arkitektónikamente mas importante di e di dos rango. E registro di monumento ta sita Ozinga (1959), ku a distinguí kuater fase di konstrukshon: e parti nòrtwèst di rònt di 1760, su ekstenshon na direkshon di zùitost di rònt di 1800, i dos ala krusá di dos piso agregá poko tempu un tras di otro den di dos mitar di siglo 19. E galerianan di e dos alanan mas bieu ta deskansá riba kolumna rondo kòrtiku ku ta para riba un muraya abou, kada un ku un kapitel di ocho banda, e kabes hanchá di un kolumna, i kada un di e kuater bandanan inkliná di nan dak tin un bentana di dak ku un tòp fuertemente kurbá. E kas ta para riba un seru serka di e antiguo kosta ost di Schottegat; e restourashon di rònt di 1985 a kambia su distribushon, fachadanan i detayenan i a kambia e gevelnan drástikamente, miéntras e ala largu di 1945 ta keda pafó di e monumento protehá.

Konseho: E parentesko ku Brievengat ta loke bo mester ripará, pero hopi di dje ta riba e ala di 1945, ku ta imitá e estilo di siglo 18 i ta keda pafó di e monumento protehá. Ta bal la pena di bishit'é si bo a bai Brievengat kaba, pa e komparashon.

Landhuis Zuurzak (Sorsaka): Kas di Deskanso ku Toren di Dak Piramidal

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Landhuis Zuurzak (Sorsaka): Kas di Deskanso ku Toren di Dak Piramidal

Zuurzak, lokalmente yamá Sorsaka manera e fruta sorsaka, ta un landhuis ku edifisionan segundario na su bandanan, entre otro toren chikí bou di dak na forma di pirámide. E propiedat ta situá na ost di e isla, na zùit di Caracasbaaiweg. Den siglo 19 i 20 Zuurzak a reinventá su mes mas di un biaha. Manera vários kas di deskanso serka di stat, e tabata pa periodonan un lugá di retiro privá, i despues un propiedat vinkulá ku gobièrnu. E struktura aktual, ku su edifisionan auksiliar karakterístiko, a keda preservá a pesar di desenionan ku mantenshon tabata iregular. Awe Zuurzak ta para trankil den su ambiente na ost, no un parada turístiko prinsipal pero un landhuis karakterístiko di Kòrsou na su mes derecho. E simetria di e kas prinsipal i e strukturanan chikí na su bandanan ta duna bishitantenan ku pasa un sentido inmediato di su eskala i ambishon original. E registro di monumento ta duna e propiedat fechanan mas firme: Zuurzak ta menshoná ya na 1688 komo e lugá di e kampamentu di katibu mas grandi di e Kompania di Indias Oksidental, kaminda nan tabata tene katibunan pa un tempu despues di nan yegada na e isla pa nan rekuperá nan forsa, i den siglo 18 e agrikultura akinan tabata inkluí indigo. Un piedra konmemorativo den e patio ta duna 1725 komo e aña ku e kas a wòrdu konstruí i ta registrá un kambio na 1876 pa e hòmber di negoshi M.B. Gorsira, ku a us'é komo kas di deskanso; e arkada, un fila di arko ku ta sera e patio, i e detayenan neoklásiko, un estilo basá riba formanan griego i romano, kasi sigur ta data di e tempu ei. Gobièrnu a restourá e kas na 1977 i 1978 komo residensia ofisial di e Teniente Gobernador di Kòrsou, i un otro restourashon grandi na 1991 a renová henter e struktura di dak di e kas i di e edifisionan segundario rònt di dje.

Konseho: Pasa ku outo pa wak e toren chikínan ku dak na forma di pirámide; nan ta hasi e propiedat fásil pa rekonosé for di e kaminda prinsipal.

Ruïne Choloma: Antiguo Kriadero di Struis

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Ruïne Choloma: Antiguo Kriadero di Struis

Choloma a wòrdu separá for di plantashi Groot Sint Joris na 1893, un propiedat chikí di mas o menos 1500 x 750 meter. E landhuis a wòrdu konstruí entre 1893 i 1896 pa un famia yamá Debrot. Den promé mitar di siglo 20 e propiedat a kria prinsipalmente struis, un spesialidat straño pa Kòrsou. Poko ta konosí tokante e nòmber, eksepto ku ta kere ku e famia Debrot tabatin tambe un plantashi yamá Choloma na Colombia. E kas ta konstruí di tres sekshon paralelo di un piso, kada un bou di su mes dak inkliná entre gevelnan simpel, ku un adishon na e banda zùitwèst ku un kushina ku fòrnu i un sisterna; kos straño, e fachada dilanti ta mira nòrt. Riba e porta sentral tin un palomba di stuko, i kada bentana haltu ku portanan di bentana na tur dos banda tin un moldura di arko rondo riba dje, un rant chikí ku ta tira awa di yobida for di e muraya, ku ta deskansá riba konsolanan dekorativo. E kas a wòrdu konstruí riba tereno abou na zùit di Landhuis Groot Sint Joris; dilanti di dje tin un teraso kòrtiku ku piso di tèil di mármol blanku i gris, i serka tin un pos rondo, un tanki di awa i un mangasina (depósito) ku un stal.

Konseho: E fachada dilanti ta e detaye ku bal la pena pa ripará: e registro di monumento ta konta su detayenan, for di e palomba di stuko riba e porta te e molduranan di arko riba e bentananan, entre e motibunan dikon e kas ta protehá.

Ruïne Duivelsklip: Kampamentu di Katibu ku a Bira Ruina

E ruinanan di Duivelsklip (tambe Diesklep) ta situá den e parti ost será di Kòrsou, den e área rònt di Oostpunt. Dos galpon grandi ainda ta para; di e landhuis mes solamente fundeshi i un solo tumba riba e tereno a keda. Den e di tres kuarto di siglo 17, e kolmo di e ekonomia di sklabitut di e isla, Duivelsklip tabata funshoná komo un kampamentu di katibu, un término ku ta kapta un di e kapítulonan mas skur di e historia di Kòrsou. Investigashon detayá riba su siglonan posterior ta sigui, pero su uso tempran ta dokumentá.

Konseho: Oostpunt ta propiedat privá i mayormente será pa bishitante kasual. Akseso ta rekerí pèrmit. E sitio ta ménos un destinashon turístiko ku un marka históriko.

Ruïne Fuik: Gran Propiedat di Siglo 18, Awor Remoto i Será

Ruïne Fuik: Gran Propiedat di Siglo 18, Awor Remoto i Será

E ruinanan di Fuik ta situá profundo den e parti ost será di Kòrsou. E landhuis, konstruí rònt di 1789, tabatin un parti sentral ku dak di dos banda i bentana di dak. Despues nan a kibra e nivel di zolder i e edifisio a haña un dak mas abou; galerianan será tabata kore rònt di dje. Dos edifisio segundario ainda ta mustra tòpnan ku aksento di voluta i un korona enrolá. Riba plakanan chikí na forma di eskudo, e fecha 'mart 1789' tabata visibel un tempu. Pilarnan di hèk imponente ku tòp dekorá tabata para na e entrada zùit i serka di e kas; kopianan awor ta den Curaçaosch Museum. Plantashi Fuik a wòrdu konsolidá ku Oostpunt na kuminsamentu di siglo 19, i despues uní ku Duivelsklip i Santa Barbara: un patrón klásiko di fushon di propiedat grandi.

Konseho: Fuik ta riba tereno privá di Oostpunt, sin akseso públiko. E kopianan di e pilarnan di hèk den Curaçaosch Museum na Willemstad ta e mas serka ku mayoria bishitante lo yega na Fuik.

Ruïne Klein Piscadera: Fragmento di un Plantashi di Mango

Plantashi Klein Piscadera tabata mas di 200 hektar i tabata kultivá mango. Orihinalmente e tabata dos plantashi separá, Klein Piscadera i Ravenslot, ku despues a wòrdu uní den un. E landhuis tabata konsistí di tres blòki pegá na otro na nan banda largu, kada un ku dak di dos banda. E blòki ost tabatin un galeria lo largu di su banda largu; no tabatin bentana di dak. Awe e struktura ta un ruina; e komponente Ravenslot tambe a disparsé. E kunukunan di mango a disparsé hopi tempu kaba. E ta situá den e zona periferiko pabou di Willemstad, ku a wòrdu desaroyá hopi den e últimonan desenio.

Konseho: Groot Piscadera serka (ainda intakto) ta ofresé un komparashon útil: mesun grupo di nòmber di plantashi, un resultado di preservashon hopi diferente.

Ruïne Mina Scharbaai: For di Buitenverblijf pa Panadería pa Ruina

Mina Scharbaai ta e ruina di loke probablemente tabata un buitenverblijf, un kas di deskanso ku hardin. E ta yamá na nòmber di un doño anterior, Wilhemina Scharbaai. E landhuis tabatin un parti sentral ku dak di dos banda ku dos bentana di dak na kada banda, i galeria bou di dak di un banda lo largu di dos fachada. E dakanan tur a kai abou; solamente muraya ta keda. Remarkablemente, te asta den e dekada di 1970 un panadería chikí i tienda tabata funshoná ainda na e sitio: un di e usonan tardío mas inesperá di un landhuis ku tabata deteriorá kada bes mas. Su bisiñanan ta Morgenster i Veeris den e área periferiko ost di Willemstad.

Konseho: Opservá solamente for di kaminda. Ruinanan struktural no ta sigur; e historia di e panadería di e dekada di 1970 ta un rekordatorio chikí ku ruinanan hopi biaha tabatin un kapítulo produktivo tardío promé ku nan kolapso final.

Ruïne Newtown / Jeremi: Trahá pa un Mina di Manganeso ku No a Kumpli

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Ruïne Newtown / Jeremi: Trahá pa un Mina di Manganeso ku No a Kumpli

Jeremi, tambe Newton òf Jeremi-Newton, no ta realmente un landhuis klásiko. Konstruí na 1880 riba òrdu di John Godden pa sostené un operashon di mina di manganeso, e edifisio largu di dos piso tin un dak di dos banda i un estilo ku raramente bo ta mira na Kòrsou. E dak ei a wòrdu kubrí ku teha kòrá fabriká na Inglatera. E kas ta un di tres edifisio den un kompleho industrial chikí riba e lindero di e antiguo plantashinan Lagoen i Zevenbergen, huntu ku un edifisio mas chikí di dos piso i un sala largu di un piso ku un sisterna konstruí kontra dje; na zùitost di nan, na tur dos banda di un dam grandi, tin e restonan di edifisio ku tabata sirbi e mina. Godden a yam'é Newton; e nòmber lokal Jeremi (di e baai serka) a gana. E depósito di manganeso a desapuntá lihé, i e kas a keda abandoná. Despues e tabata sirbi brevemente pa e movementu di eskaut. Awe e edifisio no ta habitabel: partinan di tantu e piso komo e dak ta falta. E ta un struktura industrial di siglo 19, ku poko poko ta pèrdè su lucha kontra tempu. E kompleho ta para na pia di Shete Seroe, mas o menos 800 meter for di e baai di Jeremi, i e registro di monumento ta kompará su manera di konstrukshon ku e edifisionan mas bieu di e kompleho Nieuwpoort. E murayanan di e edifisio prinsipal ta di piedra natural poné riba otro, mas diki na e piso abou ku na e piso ariba, ku e skinanan i aberturanan rematá ku ladriyo kòrá hasí ku mashin. E tehanan di dak na forma di zigzag ta karga e marka di fabrikante di Browne & Co, Bridgwater, i e registro ta menshoná e materialnan i métodonan di konstrukshon raro aki entre e motibunan dikon e kompleho ta protehá.

Konseho: Kombiná un bishita ku e playa di Playa Jeremi: e baai i e 'landhuis' na ruina ta kompartí un paisahe. E anomalia arkitektóniko ta e motibu pa para.

Ruïne Noordkant: Plantashi di Baka di WIC, Brevemente un Kampamentu di Katibu

Foto © Michael A. Newton, curacaomonuments.org

Ruïne Noordkant: Plantashi di Baka di WIC, Brevemente un Kampamentu di Katibu

Rònt di 1700 e plantashi Noordkant, di 593 hektar, tabata pertenesé na e Kompania Hulandes di Indias Oksidental. Su aktividat prinsipal tabata kria bestia. Den e di tres kuart di siglo 17, promé ku e WIC a bira doño, e lugá a funshoná pa un periodo komo kampamentu di katibu, loke ta pone Noordkant riba e lista inkómodo di lugánan di e promé tempu kolonial ku e historia ei. E landhuis di siglo 19 tin un parti sentral ku dak di dos banda i kuater bentana di dak, galeria ku dak di un banda na tur dos kantu, i edifisionan separá pa kushina, mangasina i reservorio, pegá na e kas. Un di e gevelnan ta mustra e aña 1857, ora e kas a wòrdu restourá kompletamente. Na 1987 a hasi kambio grandi na dje, no semper ku bon resultado. Apesar di tur dos ronda di trabou, e edifisio awor ta den un kondishon ekstremadamente malu. E propiedat ta situá largu di e kosta nòrt riba un seri di teras natural, ku e kas na rand di e penúltimo teras; e kas por ta bai bèk te siglo 18, pero fuera di su plano, poko kos ainda ta mustra esei. E aña 1857 ta poné den e punta di e gevel pabou (e muraya di punta bou di e dak), kaminda un tempu un porta tabata habri riba un balkon di palu ku awor no ta eksistí mas, miéntras ku e punta di e gevel na banda ost tin dos anker di muraya di palu, un riba otro, ku ta mara e palunan di dak na e muraya di piedra. E kompleho tin tambe un kas di kòchi i koral, i un tiki mas leu un stal di kabai, un pos i un tanki, un charku ku ta kohe awa di yobida; e registro di monumento ta destaká e konstrukshon di dak, e uso di ladria, e dak di e mangasina i e sisterna komo elementonan ku balor históriko.

Konseho: E aña 1857 riba e gevel ta un punto di referensia útil: mayoria di e fechanan di landhuisnan na Kòrsou ta mas trempan. E fecha di renobashon di siglo 19 di Noordkant ta mustra kon e propiedat a sigui eksistí hopi tempu despues ku e ekonomia di plantashi a kambia.

Ruïne Patrick: Tres Parti, Tres Graf, Algun Reservorio

Plantashi Patrick tabata midi 388 hektar i tabata konsistí di tres parti: Padiki, Patrick i Striebeek. Su entrada tabata bini for di piki dividivi, kria bestia, kima kalki, palu di fruta i produkshon di karbon di palu: un diversifikashon amplio en bes di enfoke riba un solo produkto. Awendia e ruina prinsipal ta situá den e zona rural pabou, serka di Barber i Dokterstuin. Mas o menos 500 meter nòrt di e ruina tin e fundeshi di un landhuis mas bieu; 125 meter ost di e fundeshi ei tin e ruina di un mangasina. Restonan di vários reservorio ta sobrebibí rònt e tereno. Tambe tin tres graf registrá riba e tereno. Informashon históriko spesífiko tokante e landhuis mes ta limitá; investigashon ta sigui.

Konseho: E tres grafnan riba e tereno ta un rekordatorio solemne ku esakinan tabata kasnan kaminda hende tabata biba i traha, no solamente propiedat komersial. Wak solamente for di e puntonan di akseso públiko.

Ruïne Pos Spañó: yamá segun un pos leu bou di e kas

Spaansche Put, na Papiamentu Pos Spañó, ta un di e nòmbernan di plantashi mas bieu na Kòrsou: e ta parse kaba den e lista di plantashinan di e isla registrá na 1696. E nòmber Spaansche Put ta nifiká pos spañó, i e ta referí na un pos ku tabata situá serka di laman, hopi mas abou ku e kas. E landhuis tabata para riba un seru, mas o menos 80 meter haltu, loke a hasié, huntu ku Zorgvlied, un di e kas di plantashi ku tabata situá mas haltu na e isla. E haltura tabata duna bista i bientu alisio, pero no awa, pasobra no tabata posibel koba un pos asina haltu ariba nivel di laman. P'esei nan a traha un sisterna grandi i solidamente konstruí banda di e kas pa kohe awa di yobida, i esaki ainda ta para, ta falta solamente su dak. E kas mes, konstruí den e forma klasiko di landhuis di Kòrsou, probablemente a keda abandoná ora e plantashi a wòrdu absorbí den Santa Cruz bisiña, i mayoria di dje a wòrdu demolí despues. E gevel pabou i algun muraya a keda para te den e dekada di 1970; a saka un foto bon na 1974, poko tempu promé ku e gevel ei tambe a kai. Banda di e sisterna, un mangasina grandi, e depósito di e plantashi, ta keda para un tiki mas leu, ku un plenchi kaminda nan tabata bati kosecha i un edifisio chikí mas. Desde mas o menos 1920 tin tambe un kas mas nobo, konosí komo Kas di Margot, e landhuis nobo di Spaanse Put, situá na e mesun lugá.

Konseho: E ruina ta situá riba tereno di un antiguo plantashi den kunuku; trat'e komo propiedat privá i wak e seru for di un distansha, a menos ku bo tin pèrmit di e doño.

Ruïne Raphael: Un Fachada Klasisista Ariba e Baai Interior di Piscadera

Ruïne Raphael: Un Fachada Klasisista Ariba e Baai Interior di Piscadera

Raphael a kuminsá komo un plantashi na kuminsamentu di siglo 18, situá entre Veeris i e propiedatnan Groot i Klein Piscadera, i e tabata alkansá te na e baai interior di Piscadera. E nòmber ta di Raphael Correa, un di su promé doñonan. Na 1852 William C. Jones a kumpra e propiedat, i e a keda den man di su desendientenan pa sesenta i sinku aña. Loke a distinguí Raphael for di otro a bin mas despues. Den siglo 19 nan a traha un ala klasisista di dos piso direktamente dilanti di e kas bieu. E edifisio kombiná tabata para riba un seru; bo tabata yega na dje pa medio di un trapi na fròntkant, i e tabata konta entre e kasnan di plantashi mas imponente di e isla. E parti dilanti grandioso ei a kai abou desde e tempu ei. Patras, kamber ku ta rondoná un plenchi ainda ta para. E pareha di kuidadó Willems, ku Arnoldus 'Shon Nolly' Willems na kabes, a warda e propiedat te den e dekada di 1980, i na 1982 Maria Elisabeth Hartmann, un desendiente di e famia Jones, a bin ku famíliá pa saka foto di loke a resta di e kas.

Konseho: E ruina ta situá riba tereno di antiguo plantashi serka di e baai interior di Piscadera, sin akseso manehá; p'esei keda riba kaminda públiko i respetá hèk i propiedat privá si bo bai buské.

Ruïne Rif (Rif Sint Marie): Ta Kai Abou, Restourashon a Kuminsá

Ruïne Rif (Rif Sint Marie): Ta Kai Abou, Restourashon a Kuminsá

Rif (tambe Rif Sint Marie, Klein Santa Marie òf Santa Marie) ta un landhuis den forma di T ku ta data di rònt di 1840. E dak original di dos banda tabatin bentana di dak; un galeria kasi kontinuo ku dak di un banda tabata rondoná e struktura. Na e banda zùitwèst dos edifisio segundario konektá ku e kas tabata sirbi komo kushina i kamber di servisio, kada un ku su mes dak di dos banda. Un teras grandi tabatin tres trapi. Potret di 2018 ta mustra ku solamente un di e probablemente seis bentana di dak original tabata para ainda; poko despues asta esun ei a kai abou. Desde mitar di 2025 e landhuis ta ofisialmente deklará inaksesibel pa motibu di peliger di kolapso. Na 2026 a kuminsá ku un restourashon. Tambe tin un proyekto Lakeview Residence planiá pa e tereno banda di dje: un enfoke típiko di e dekada di 2020 ku ta kombiná patrimonio ku konstrukshon nobo, i ku ta bira mas i mas komun na Kòrsou.

Konseho: Na kuminsamentu di 2026 e restourashon tabata na kurso. Informá lokalmente kon e trabou ta progresá: Rif ta un di e lugánan den e katálogo di ruinanan ku ta kambia mas aktivamente.

Ruïne San Pedro: Dos Fuente riba un Kosta Seku

San Pedro, orihinalmente yamá Sint Pieter, tabata un plantashi riba e kosta nòrt ruspi di Bándabou, i su historia ta di echo e historia di awa. Dos fuente akinan ta basha kontinuamente, i a wòrdu posibel pa establesé e lugá ei solamente pa motibu di nan. Rònt di e fuentenan un oasis a forma, plantá temprano ku palma di koko i palo di fruta, i rondoná pa koral pa bestia. E bestianan tabata pastá riba e parti abou i e parti di mei di e tereno. E landhuis mes tabata chikí i pa hopi tempu kaba e ta un ruina; su restonan ainda ta para serka di e fuentenan. Pa hopi aña un pueblo chikí di kas di kunuku tabata aglomerá rònt di e awa, aunke solamente algun di e kasnan ei a sobrebibí. Den siglo 20 e hardin será ku muraya serka di e fuentenan tabata wòrdu hür pa fiesta i parti, i un pista di baile bieu einan ainda ta rekordá e periodo ei. E tereno ta propiedat privá i ainda ta wòrdu traha: e doñonan aktual ta kria baka i kabritu i ta kore un stal chikí pa kabai, i nan ta gana entrada for di e derecho di pasada tras di e propiedat, asina ku loke a keda no ta un pieza di museo, ma un residuo bibu di e antiguo plantashi.

Konseho: E ruina ta ubiká riba tereno agríkola privá i aktivo na e fuentenan di San Pedro. Pa yega na e pida kosta nòrt aki, bo mester pasa via e tereno di e doñonan, i nan ta gana entrada for di e derecho di pasada ei; p'esei pidi pèrmit di antemano i konta ku un tarifa chikí.

Ruïne Santa Catharina: Katuna, Bonchi i pa un Tempu Kas di Ansiano

Ruïne Santa Catharina: Katuna, Bonchi i pa un Tempu Kas di Ansiano

Plantashi Santa Catharina tabata midi 604 hektar, un di e propiedatnan mas grandi na Kòrsou. Nan tabata planta katuna, bonchi, maishi i pinda, i kria bestia. Den siglo 20 e landhuis a sirbi pa un tempu kortiku komo kas di ansiano promé ku el a yega den su estado aktual. E landhuis di prinsipio di siglo 19 tin un parti sentral ku dak di dos banda (sin bentana di dak) i galeria ku dak di un banda riba tur dos kantu largu. Un tempu un arko tabata karga e nòmber pintá ariba e trapi di e teras; e arko a disparsé ku e añanan. Solamente e murayanan a keda, habrí bou di shelu: esei ta presis e motibu ku fotógrafonan ta buska e lugá. E ta un di e ruinanan ku mas sfeer na Kòrsou, ku su murayanan hel, su interior okupá pa kaktus i su dak ku balki di palu parsialmente kaí. E ta situá na Bándabou, i no tin pago di entrada.

Konseho: Bai atardi lat: e solo abou ku ta bria dor di e markonan di bentana bashí ta e imágen karakterístiko. Respetá e struktura; saka potret for di pafó di e murayanan.

Ruïne Sint Hyronimus: Portanan Klásiko Bou di un Seru Tafla

Sint Hyronimus, konosí na Papiamentu komo Shoròms i den registro mas bieu komo San Hironimo òf Ciroma, ta un plantashi bieu na Bándabou, e kunuku pabou di Kòrsou, delimitá pa Savonet i Zevenbergen. E propiedat ta dominá pa e Sint Hyronimusberg, un seru tafla ku kabes plat, i e ruina di e landhuis ta situá na pia nòrt di e seru aki, no leu for di e kaminda pa Westpunt. E kas tabata grandi i klasiko den su diseño un tempu. Parti di e murayanan di e piso abou ainda ta para, i e portanan ta loke ta yama atenshon mas: kasi sigur nan aberturanan tabata forá ku palu fini traha, di e mesun tipo ku a keda konservá na otro landhuisnan rònt di e isla. Serka di e kas tabatin un mangasina grandi, e depósito di e propiedat, i un koral pa baka, ku su murayanan haltu i kuidadosamente konstruí ainda ta para lantá. Pabou di e kas tabatin un pueblo chikí, i ainda por haña rastro di dje riba tereno. Wak nan huntu, e restonan ta skèts e anatomia kompletu di e plantashi: kas prinsipal, depósito, koral i pueblo.

Konseho: E ruina aki no tin sein ni ta desaroyá, riba tereno rural na Bándabou sin fasilidat públiko; p'esei no supone ku tin akseso liber: trat'e komo propiedat privá i informá lokalmente promé ku bo bishit'e, en bes di kana drenta sin avisá.

Ruïne Zevenbergen: Muraya, Arko, Tanki di Indigo

Landhuis Zevenbergen, tambe yamá 'Shete Seru' na Papiamentu, tabatin dos piso. Pafó di e teras tabata para e kushina ku un fòrnu separá. Riba partinan di e murayanan stuká, ainda por rekonosé elementonan dekorativo den forma di arko. Seisshen meter nòrt di e ruina di e landhuis, no leu di Seru Gracia, tabata para mangasinanan grandi, un pos i tanki di indigo, di kua partinan ainda ta presente. Henter e área di e plantashi a wòrdu inkorporá den Christoffelpark huntu ku e plantashinan Savonet i Zorgvlied. Tin plan pa eventualmente habri e ruina pa públiko; algun aña pasá a limpia e lugá kompletamente pa e propósito aki. Si e plannan ei lo realisá ofisialmente un dia, ta keda inkierto.

Konseho: E tankinan di indigo 600 meter nòrt di e ruina di e landhuis ta e hoya skondí akinan: prueba di e ekonomia di produkshon di tinta di e plantashi den siglo 18. Akseso por ta limitá.

Ruïne Zorgendal (Zegu): un vila ku hende ainda ta korda

Zorgendal, na Zegu, tabata un landhuis chikí for di kuminsamentu. Un registro di 1800 ta menshon'e komo no mas ku un kanoekje, un pida tereno chikitu, i e mapa di lantamentu di Werbata di 1911 ainda ta mustra kasi ningun tereno mará na e kas. E ta skondí tras di un seru abou, serka di loke awor ta e rotonde Yubi Kirindongo. Su kapítulo mas aktivo a kuminsá na 1927, ora Constant Francis Schotborgh Forbes a kumpra e propiedat. El a laga koba pos i pone e tereno na uzo pa kunuku i bestia. E kas ku el a haña einan tabata konsistí di dos blòk bou di dak ku gevel, ku un kamber di skina kuadrá ku su mes dak. El a aumentá galeria na e banda zùit i pabou, i ku esakinan e landhuis chikí a haña e aparensia di un vila moderno. E kas despues a keda den e famia pa desenio: despues ku welo i wela a fayesé, mama di ñeto Nicky Pietersz a sigui biba einan pa hopi aña, te ora e propiedat a wòrdu bendé na 2001. Vandalismo a sigui, i loke hende di awor ainda ta korda komo un kas di famia, awor ta un ruina.

Konseho: E ruina ta skondí tras di un seru chikitu serka di e rotonde Yubi Kirindongo; e tereno ta propiedat privá desde ku el a wòrdu bendé na 2001, p'esei kontentá bo mes ku un bista for di kaminda.

Ruïne Zorgvlied: Absorbí den Christoffelpark

Zorgvlied tabata un plantashi importante na nòrtwèst di Kòrsou. Na 1830 Matthias van der Dijs, doño di Savonet, a kumpr'é pa agregá na su propiedatnan: un di e konsolidashonnan di propiedat ku a konsentrá tenensia di tera den e kunuku pabou. Awendia e tereno di Zorgvlied, huntu ku Savonet i Zevenbergen, ta forma Christoffelpark, e parke nashonal di 2.000 hektar ku ta protehá e biná di Kòrsou, ku ta den peliger di ekstinshon, i ta konservá e pida mas grandi ku a keda di e mondi seku original di e isla. E landhuis mes ta un ruina, absorbí den e paisahe di e parke. E kontinuidat ekológiko ta, den sierto sentido, e último transformashon di e plantashi: di un empresa agríkola na un reserva di biodiversidat.

Konseho: Un bishita na Christoffelpark ta duna bo akseso na e paisahe mas amplio di Zorgvlied: senderonan di kana ta pasa serka di e ruina. Kuminsá na Savonet Museum pa konteksto.

Tokante nos safari Seafari

How do I book a Seafari tour?+
Book directly on seafariadventurescuracao.com: select your tour, pick a date, and fill in your details. Book now, pay later: no payment upfront, with full payment due 14 days before your tour. No booking fees. Cruise passengers: we plan your departure around your ship's schedule so you are back 90 minutes before all-aboard.
What's included in a Seafari tour?+
All our tours include professional snorkeling equipment, drinks (soft drinks, beer, signature Seafari cocktail), snacks or lunch depending on the tour, sun shade on the boat, and a multilingual guide. Snorkel vests are free on request. You only bring swimwear, towel, and sunscreen.
What if the weather is bad?+
Our Rupert 50 RIB handles moderate chop comfortably. For genuinely dangerous weather we reschedule or refund 100%. You get a call by 7 AM on the tour day if we need to adjust. Curaçao weather is stable year-round: cancellations happen less than 5% of the year.
Is Seafari suitable for children?+
Sí. Mucha di 6 aña pa ariba ta bon bini riba tur tour standard. E boto tin un kasko stabil, chaleko salbabida di tur medida, i nos tripulashon ta duna mucha un introdukshon kòrtiku na snòrkel. Mucha bou di 6 aña ta bon bini riba petishon: manda nos un mensahe promé ku bo reservá i nos ta disidí kaso pa kaso; un charter privá ta e opshon flexibel pa famia ku mucha chikí.
Can I book a private charter?+
Yes, the Rupert 50 is available for private charter for groups of 2-30: half-day $3,500, full-day $6,500, sunset $2,950. The whole boat for your group. Design your own route, pick your own stops, set your own pace. Contact us via the Private Charter form and we'll confirm a fixed price within 24 hours. A 30% deposit holds the date and the balance is due 14 days before departure; if you cancel, the deposit is not refunded. Payment is by invoice, with a bank transfer or a payment link.
What's the cancellation policy?+
Free cancellation or rebooking up to 24 hours before departure: full 100% refund. Within 24 hours of departure or a no-show: no refund. If WE cancel (weather, mechanical, safety): 100% refund or free reschedule, your choice. Groups of 10+, private charters and weddings follow the charter terms: the 30% deposit is not refunded if you cancel, and within 14 days of departure the full amount is due. Refunds are processed within 5-10 business days.

Eksperensiá for di awa

E kosta mas bunita di Kòrsou bo ta mira solamente for di laman. Nos sea safarinan ta trese bo na bahíanan skondí, lugánan di snòrkel i lugarnan kaminda ningun kaminda ta yega.

Mira nos tournan