![[object Object] — Curaçao FAQ from Seafari Adventures](/_next/image?url=%2Fimages%2Fhighlights%2Fsea-turtle.jpg&w=3840&q=75&dpl=dpl_FF2hHAE4FQvZfSautMdEK6ikxfNR)
Sostenibilidat
Krema di solo reef-safe, sin plástik, protekshon di turtuga, operatornan eko
Ki ta CARMABI?
CARMABI (Caribbean Research and Management of Biodiversity) ta e fundashon di investigashon marítimo i terestre ku ta administrá e programa di monitoreo di rèif mas largu di Kòrsou. Fundá na 1955 na Piscadera Bay, e ta e stashon di investigashon di rèif mas bieu ku ta operá kontinuamente den Karibe. CARMABI tambe ta administrá Christoffel National Park i Shete Boka National Park, ta kondusí programanan di ekoturismo, i ta entrená biólogonan lokal. E sentro di bishitante na Piscadera Bay tin eksposishonnan di akuario grátis.
Mas konteksto
CARMABI a wòrdu establecé originalmente komo Caribbean Marine Biological Institute pa e Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. Awe e ta kondusí rònd di 70 proyekto di investigashon en kurso, ta emplea rònd di 30 sientífiko i 20 personal di sosten, i a entrená mas di 500 biólogo marítimo durante su historia. Monitoreo di largu plaso ta inkluí enkuestanan di kobertura di koral na sitionan di rèif fihá kada 1–2 aña, kontamentu di abundansia di piska, i monitoreo di poblashon di lionfish. E stashon tambe ta operá e Caribbean Lionfish Initiative — programanan di kasta basá riba premio ku ta paga peskadónan i bukeadónan pa kada lionfish invasivo kapturá. Bishitantenan por tuma tournan guiá di e laboratorionan di investigashon (solamente djasabra) i por reservá biahanan di snòrkel di konservashon ku ta sali for di Piscadera Bay.Kon kambio di klima ta afektando Kòrsou?
Kòrsou ta enfrentá tres impakto klimátiko prinsipal: e ousmento di nivel di laman ta menasá e kosta históriko abou di Willemstad i Klein Curaçao; temperaturanan di awa ku ta subi ta kousa eventonan di blanchamentu di koral mas frekuente (2010, 2015, 2023 dokumentá); i intensidat di tormenta ta kambia (eventonan di awaseru mas pisá den òktober-novembr, tormentanan tropikal poko frekuente pero mas fuerte). Impakto lokal ta komparativamente abou pa un isla karibense — e latitud sur ta protehá kontra urakannan grandi.
Tin proyektonan di restourashon di koral na Kòrsou?
Si — e proyekto Hato Reef Restoration, kuminsá na 2019 pa CARMABI, a out-planta mil di fragmento di koral na sitionan poko profundo degradá. E proyekto ta enfoká riba koral di kachu di biná i koral di kachu di alce (Acropora cervicornis i A. palmata), tur dos sortonan karibense menasá. Programanan ku ta amigabel pa boluntario ta operá pa SECORE International i Reef Renewal Curaçao — bukeadónan por adoptá i kuida bibero di koral na dianan dedikà. No mester di eksperensia di bukeo pa programanan di snòrkel di superfisí solamente.
Wak tambe
Ki ta e impakto ambiental di turismo di krusero riba Kòrsou?
Turismo di krusero ta kontribuí rònd di 20% di e ingreso di turismo di Kòrsou pero ta krea kargamentonan konsentrá na e Mega Pier i Mambo Beach: 800.000 pasahero di krusero pa aña, mayoria djamars-djaweps. Preokupashonnan ta inkluí kontaminashon di awa for di deskargamento di barku, daño di rèif for di ankrahe (awor mitigá pa boya obligatorio), maneho di sushi (barkunan di krusero awor ta deskargá sushi na Kòrsou pa prosesamentu), i strès di multitut na Sea Aquarium i Mambo. Mayoria di operador a kambia pa konekshon di koriente di kosta na e Mega Pier pa redusí emishonnan den haf.
Wak tambe
Ki opshonnan di ekoturismo tin na Kòrsou?
Subimentu i biahanan di naturalesa na Christoffel National Park, Shete Boka National Park, e Hato Caves ku tournan di konservashon di raton di anochi, tour di Aloe Vera Plantation, Ostrich Farm Curaçao (parhanan reskatá i kriá), dianan di snòrkel di rèif di boluntario di CARMABI, bukeonan na bibero di koral di Reef Renewal Curaçao, i e programa Salt Lake Conservation na Jan Thiel (flamingonan ta pasa invierno aki). Vários operador di bukeo ta sertifiká pa CORAL pa práktikanan sostenibel.
Kon Kòrsou ta manehá e skarsidat di awa dushi?
Kòrsou no tin riu natural òf akuíferonan di awa dushi — tur awa di bebida i di kraan ta awa di laman desaliná, produsí pa e empresa públiko Aqualectra. E dos plantanan prinsipal di desalinashon na Mundo Nobo i Asiento ta prosesá rònd di 26 milyón m³ pa aña. Energia ta bin di un mishi di kombustible fósil i fuentenan renovabel; e parkenan di bientu di Kòrsou (Tera Kora, Playa Kanoa) ta proveé rònd di 40% di e elektrisidat di rèd, indirektamente hasiendo e awa desaliná mas baha-karbon ku islanan ku ta dependé puramente di desalinashon di kombustible fósil.
Kon mi por ta un turista di impakto abou riba Kòrsou?
Usa krema di solo reef-safe. No mishi koral i no molestiá bida marítimo. Keda riba e ruta marká na Christoffel i Shete Boka. Usa bòtelnan di awa ku bo por yena di nobo (awa di kraan ta ekselente). Salta plástiko di un solo uso — mayoria di barnan di playa ta aseptá kosnan reusabel. Duna fooi direktamente na guianan di tour i operadornan di bukeo. Kome na restorantnan lokal Krioyo en bes di kadenanan importá. Kumpra suvenir for di artesanonan real (skulturanan Chichi, Curaçao Liqueur direktamente for di Senior, hoyanan hasí lokalmente) en bes di kamishinan importá. Respetá reglanan di Toerismepolitie na playanan protehá i sitionan históriko.
Ki ta e problema di lionfish na Kòrsou?
Lionfish (Pterois volitans, nativo di e Indo-Pacífico) a yega na Kòrsou rònd di 2009 komo parti di un invashon karibense mas amplio. Sin predadornan natural den e Atlántiko, poblashonnan a eksplotá — nan ta kome piska hubeniel di rèif i ta interrumpí kadenanan di kuminda. E Caribbean Lionfish Initiative di CARMABI ta paga bukeadónan i peskadónan pa kada piska kapturá; restorantnan ta sirbi platonan di lionfish (karne blanku suave, similar na snapper) pa krea preshon di merkado. Kòrsou ta eksigí un permit grátis pa kasa lionfish via e kurso di sertifikashon Lionfish Hunter.
Wak tambe
Tin areanan marítimo protehá na Kòrsou?
Si. E Curaçao Marine Park, establecé na 2025, ta kubri henter e kosta di banda abou (wèst) for di e linea di marea altu te 60 m di profundidat — rònd di 70 km di kosta inkluyendo tur sitionan prinsipal di bukeo i snòrkel. E parke ta prohibí peska di lansa, ta restringí ankrahe (solamente na boyas di mará designá), i ta prohibí rekolekshon di bida marítimo. Administrashon ta kompartí entre Stinapa Curaçao i e Ministerio di Salú, Medio Ambiente i Naturalesa. Klein Curaçao i e awanan rondó a wòrdu designá komo un sumidero Ramsar na 2018.
Mas konteksto
E Curaçao Marine Park ta mas hóben i ménos establecé ku e National Marine Park di Boneiru (1979) òf e parke STENAPA di Sint Eustatius. Grupo di konservashon lokal tabata lobbying pa e parke marítimo for di añanan 1990; e designashon formal a yega finalmente despues di añanan di konsulta ku interesadonan inkluyendo operador di bukeo, peskadónan, i industria di turismo. Forsamentu ta krese gradualmente — mas boyas di mará ta wòrdu instalá, multanan pa infrakshon ta awor estandarisá, i lisensia di operador ta eksigí práktikanan reef-safe demostrá. E designashon Ramsar pa Klein Curaçao a rekonosé e importansia di e isla komo sitio di nèshi di tortuga di laman (bèrdè, kerí i tortuga di kabes grandi) i area di kria di parhanan di laman.Wak tambe
Kon Kòrsou ta manehá kontaminashon di plástiko?
Saku di plástiko di un solo uso a wòrdu prohibí na 2019; kontenedornan di kuminda di styrofoam prohibí na 2022. Bòtelnan di plástiko ta keda un problema — e isla no tin un fasilidat di reciclahe dedikà, pues mayoria di sushi ta bai e dump di Malpais. Limpiamentonan di playa pa Stinapa, boluntarionan di Sea Aquarium, i operadornan di bukeo ta tene mensualmente na Cas Abao, Playa Forti, i e kosta nord. E programa di retorno di depósito riba bòtelnan di Polar i Heineken ta inkurashá retorno en bes di dump.
Pakiko usa krema di solo reef-safe na Kòrsou?
Kremanan di solo standard ta kontené oxybenzone i octinoxate, ku ta daña rèifnan di koral i ta kontribuí na blanchamentu. E rèif di Kòrsou ta keda 30–80 m for di kosta na mayoria di playanan di banda abou — rèsidu di krema di solo ku ta laba for di nadadónan ta yega na e rèif direktamente. Boneiru a prohibí e kemikalionan aki na 2021; Hawai na 2018; Kòrsou ta moviendo pa lei similar. Buska kremanan di solo basá riba mineral (zinc oxide, titanium dioxide non-nano) ku ta marká 'reef safe' òf 'reef friendly'. Mayoria di supermerkado lokal i tienda di bukeo tin markanan ku ta kumpli.
Mas konteksto
Oxybenzone (benzophenone-3) ta daña koral pa medio di interferí ku e algan simbiótiko (zooxantela) ku ta duna koral su kolo i mayoria di su energia. Asta na konsentrashonnan tan abou ku 62 parti pa trilion — rònd di un drùpel den 6 piscina olímpiko — e ta kousa reakshon di blanchamentu. Un estudio di 2015 a estimá ku 14.000 tonelada di krema di solo ta laba for di nadadónan na ekosistemanan di rèif globalmente kada aña. E stashon di investigashon CARMABI di Kòrsou a dokumentá nivelnan elevá di oxybenzone na sitionan popular di bukeo for di kosta inkluyendo Cas Abao i Playa Lagun. Alternativonan reef-safe (basá riba mineral) ta funkshoná igualmente bon komo blokeadó di UV — e ingredientenan aktivo (zinc oxide, titanium dioxide) ta reflektá UV físikamente en bes di absorbé esaki kemikalmente.Wak tambe
Ki sorto di piska ta sostenibel pa pidi na Kòrsou?
Lionfish (kontrolando e invashon), wahoo (Acanthocybium solandri — kapturá ku linea, ta reprodusí rápido), red snapper (kapturá ku linea for di peskadónan artesanal), barakuda for di peskadónan lokal. Evitá: tortuga di laman (ilegal), tribón, grouper (sobrepeskado den Karibe), karkó (temporada regulá — algun restorantnan ta sòlpoltá ilegalmente). Hopi restorantnan ta importá piska kongelá for di Islandia i Noruega — sostenibel pero ku impakto di karbon. E miho trazabilidat: Plasa Bieu na Punda (solamente lokal) i e Floating Market pa fresku.